- Với những quyết định lựa chọn khác biệt như vậy, hành trình theo đuổi tri thức của anh có dễ dàng?

- Về mặt nghiên cứu khoa học, tôi không gặp nhiều trở ngại. Trở ngại chủ yếu đến từ các yếu tố bên ngoài.

Sau khi hoàn thành chương trình Thạc sĩ tại ĐH Cambridge, tôi về Việt Nam nghỉ hè thì bố tôi mất. Đáng lẽ khoảng tháng 9 - tháng 10, tôi phải quay lại ĐH Oxford để học tiếp lên Tiến sĩ. Nhưng tôi tạm gác việc học sang một bên, cũng chưa biết cơ hội đó có quay lại không.

Tôi có 2 đứa em trai, tôi cảm thấy mình phải có trách nhiệm với gia đình. Tôi cứ ở nhà làm những công việc bố đang làm dở. Đến tháng 12, tinh thần mẹ tôi bắt đầu tốt lên, mẹ nói: “Con đi học đi, gia đình mẹ lo được”. Tôi mới qua Anh học tiếp. Cứ 3 tháng, tôi lại về nước một lần. Cũng không làm gì đâu, ít nhất xem được công việc của bố mẹ và kết nối nhiều hơn với gia đình để bù đắp sự trống vắng của bố.

Rồi đợt Covid-19, ĐH Oxford cho tạm dừng việc nghiên cứu trong một năm rưỡi. Nhiều người tiếp tục hoàn thành đề tài Tiến sĩ của họ. Tôi thì nghĩ khác, trường đã cho nghỉ thì phải thử điều gì đó mới. Trước đó, tôi được đăng 2 bài báo nghiên cứu.Dù tôi trực tiếp triển khai, nhưng định hướng nghiên cứu khoa học là của thầy, thầy cũng tham gia vào quá trình thảo luận, thầy đứng tên trong bài báo cùng tôi. Vậy bài báo đấy do tôi hay thầy?

Lúc đó, tôi quyết định thử sức, tự mình chủ trì một nghiên cứu khoa học từ đầu đến cuối. Ýtưởng đề tài và phương pháp tính toán mô phỏng - tôi tự làm. Viết báo, trả lời phản biện - tôi cũng tự làm. Thời gian đó, tôi đăng thêm 2 bài báo mới với tư cách là tác giả duy nhất. Điều đó cũng chứng minh được khả năng nghiên cứu độc lập của tôi trước khi hoàn thành chương trình Tiến sĩ. Tôi cũng khá tự hàovề điều này.

- Từng làm ở cơ quan hàng không vũ trụ và tập đoàn công nghệ năng lượng hàng đầu thế giới, có kỷ niệm nào khiến anh nhớ nhất?

- Có một dự án tôi khá tâm đắc trong thời gian làm việc tại công ty phát triển công nghệ tên lửa siêu vượt âm tái sử dụng.

Ban đầu, tôi tham gia thiết kế bộ phận trao đổi nhiệt – công nghệ lõi của công ty. Sau đó, tôi được biết công ty đang gặp vấn đề: một số bộ phận trên các mẫu thử có dấu hiệu dao động, gãy và tự phá hủy. Họ đã có nhiều đợt thử nghiệm để tìm ra nguyên nhân, nhưng liên tiếp thất bại. Nhận thấy vấn đề này có nhiều điểm tương đồng với chuyên môn và kinh nghiệm của tôi, tôi đã chủ động đề xuất với cấp trên thử sức với nhiệm vụ.

Tôi nghiên cứu và đọc tất cả tài liệu, kiểm tra dữ liệu và báo cáo trong vòng 1 - 2 năm trở lại, rồi đánh giá lý do có thể nằm ở hiện tượng đàn hồi khí động. Tôi phối hợp với bên vật liệu tính toán mô phỏng và xác thực bằng chứng. Khi đó, công ty đã có một số mô hình đơn giản, nhưng không đủ để xác định. Tôi đã tự tạo ra một mô hình toán hoàn toàn mới, xuất phát từ nguyên lý của ngành động cơ tuabin khí.

Sau đó, tôi được công ty giao chủ trì nhiệm vụ khoa học chứng minh mô hình toán học đó. Họ thuê máy laser mấy trăm nghìn đô một tuần để tôi tiến hành thử nghiệm trong hầm gió. Kết quả, mô hình được chứng minh là chính xác và được đưa vào ứng dụng thực tế tại công ty. Nghiên cứu này cũng được công bố trên tạp chí quốc tế và nhận nhiều phản hồi tích cực từ giới chuyên môn.