Không ai thích bị audit

Không ai thích bị audit (đánh giá) - đó là điều tôi nhận thấy rất rõ ràng mỗi khi tham gia các buổi đánh giá nội bộ định kỳ.

Với nhiều người, audit đồng nghĩa với kiểm tra, chấm điểm và tìm lỗi. Còn auditor là người mang đến áp lực nhiều hơn là giá trị. Từ đó hình thành nên tâm lý e ngại. Việc audit bị xem như một nhiệm vụ phát sinh chen vào danh sách công việc vốn đã rất bận rộn.

Tôi từng nghĩ đó là điều bình thường. Cho đến khi một câu hỏi đơn giản khiến tôi phải nhìn lại công việc của mình: Liệu auditor chỉ là người đi tìm lỗi?

Từ câu hỏi đến thay đổi cách nhìn

Hàng năm, công ty tổ chức đợt audit nội bộ định kỳ nhằm đánh giá mức độ tuân thủ tiêu chuẩn ISO 9001:2015 và 27001:2022 và tuân thủ quy trình tại các đơn vị. Đây là hoạt động quan trọng giúp rà soát việc thực hiện quy trình, phát hiện những điểm chưa phù hợp và đảm bảo hệ thống quản lý vận hành hiệu quả.

Sau một buổi audit, tôi có dịp trò chuyện với Quản lý dự án. Anh chia sẻ rằng điều khiến anh áp lực không phải là việc bị đánh giá, mà là cảm giác không hiểu rõ mục đích của hoạt động này. Trong suy nghĩ của anh, auditor chủ yếu đến để kiểm tra xem đơn vị làm đúng hay sai. Nhiều khi auditor sẽ để lại ấn tượng là một người đang "bới lông tìm vết". Khi nhận được kết quả chưa đạt hoặc có điểm không phù hợp (NOK), anh cảm thấy lo lắng, áp lực và chưa thể đưa ra giải pháp phù hợp để khắc phục.

Cuộc trò chuyện ngắn đó khiến tôi tự hỏi: "Nếu người được audit chưa hiểu giá trị của hoạt động này, liệu chúng tôi đã thực sự hoàn thành vai trò của mình chưa?".

Thay đổi bắt đầu từ cách tiếp cận

Tôi tin rằng không chỉ riêng anh quản lý dự án mà tôi trò chuyện mới có những cảm xúc và suy nghĩ như vậy. Còn rất nhiều nhân sự vẫn nhìn auditor như người chỉ cố tìm lỗi hoặc đánh giá thiếu khách quan. Khi đó, buổi audit chưa thể hiện được đầy đủ ý nghĩa thực sự.

Từ đó, tôi thử thay đổi một điều rất nhỏ.

Trước mỗi đợt audit, bên cạnh việc gửi kế hoạch đánh giá với lịch trình và nội dung cụ thể, tôi luôn chủ động giải thích rõ mục đích của hoạt động đánh giá, lý do cần rà soát quy trình và những giá trị mà đơn vị có thể nhận được. Bên được đánh giá cần hiểu rằng đây là hoạt động quan trọng giúp rà soát việc thực hiện quy trình của các trung tâm sản xuất, dự án; phát hiện những điểm chưa phù hợp (NOK) để đơn vị, dự án đưa ra hành động khắc phục, bảo đảm hệ thống quản lý vận hành hiệu quả; đồng thời thúc đẩy cải tiến, sáng tạo thông qua việc đề xuất các ý tưởng cải tiến quy trình sau buổi audit.

Trong quá trình audit, khi phát hiện điểm chưa phù hợp, tôi không chỉ ghi nhận kết quả mà còn dành thời gian trao đổi cùng đơn vị, dự án về 3 nội dung:

Thứ nhất là tìm nguyên nhân: Giải thích rõ căn cứ xác định lỗi dựa trên quy trình, quy định hoặc tài liệu liên quan, từ đó cùng đơn vị tìm ra nguyên nhân gốc rễ.

Thứ hai là xác định rủi ro: Chỉ rõ những rủi ro có thể xảy ra nếu việc sai hoặc thiếu tiếp tục diễn ra, cũng như mức độ ảnh hưởng đến chất lượng, chi phí và tiến độ.

Thứ ba là tìm giải pháp: Đồng hành cùng dự án xác định giải pháp khắc phục và ngăn ngừa tái diễn, bảo đảm giải pháp có tính thực thi cao.

Mục tiêu không còn đơn thuần là xác định ai đúng, ai sai.

Mục tiêu là giúp mọi người hiểu vì sao quy trình được xây dựng và làm thế nào để thực hiện hiệu quả hơn.

Khi "bắt lỗi" trở thành “trao đổi cải tiến”

Dần dần, tôi nhận thấy sự thay đổi trong cách các đơn vị, dự án, bản thân mỗi nhân sự khi tiếp nhận audit. Các buổi làm việc trở nên cởi mở hơn. Nhiều nhân sự chủ động đặt câu hỏi về quy trình, chia sẻ những khó khăn thực tế và cùng trao đổi các giải pháp phù hợp.

Những điểm chưa phù hợp không còn được nhìn nhận đơn thuần là lỗi cần khắc phục, mà trở thành cơ hội để rà soát và cải thiện cách làm việc.

Có một lần trong quá trình audit, tôi ghi nhận một điểm chưa phù hợp liên quan đến việc thực hiện chưa đầy đủ một yêu cầu trong quy trình review. Ban đầu, người chịu trách nhiệm thực hiện việc review rất lo lắng vì cho rằng đây là một lỗi ảnh hưởng đến kết quả đánh giá.

Tuy nhiên, khi cùng trao đổi sâu hơn về nguyên nhân, chúng tôi nhận ra vấn đề không nằm ở việc cá nhân chưa thực hiện đúng, mà đến từ việc cách thức hướng dẫn và kiểm soát chưa thực sự phù hợp với thực tế vận hành. Từ đó, đơn vị đã đưa ra giải pháp điều chỉnh cách thực hiện để hạn chế việc lặp lại vấn đề tương tự.

Điều quan trọng nhất là mọi người bắt đầu hiểu rằng Audit không được thực hiện để gây áp lực, mà để giúp đơn vị vận hành tốt hơn và giảm thiểu các rủi ro có thể phát sinh.

Giá trị thật sự của một Auditor

Qua hành trình này, tôi nhận ra rằng sáng tạo không phải lúc nào cũng bắt đầu từ một công nghệ mới hay một quy trình phức tạp. Đôi khi, sáng tạo bắt đầu từ việc thay đổi cách nhìn nhận một công việc quen thuộc. Với tôi, sự thay đổi đó là chuyển từ tư duy “đánh giá để phát hiện lỗi” sang “đánh giá để đồng hành cải tiến”.

Auditor không chỉ là người chấm điểm mức độ tuân thủ, mà còn là người giúp các đơn vị hiểu hơn về quy trình, nhận diện rủi ro và tìm ra cách làm tốt hơn. Khi một cuộc audit không còn là cuộc kiểm tra đơn thuần, mà trở thành một cuộc trao đổi hướng tới cải tiến, giá trị của hoạt động audit mới thực sự được phát huy.

Viettel Family phát động cuộc thi “Đánh thức sáng tạo” từ nay đến 30/06/2026 dành cho toàn thể CBNV Viettel trên toàn cầu. Cuộc thi là dịp để mỗi người Viettel chia sẻ những kỷ niệm, câu chuyện có thật về khoảnh khắc đã khiến bản thân thay đổi tư duy, bật ra suy nghĩ mới, làm khác đi và tìm cách giải quyết mới hiệu quả hơn.
Đó có thể là một câu nói, một câu hỏi, một cuốn sách, một cuộc trò chuyện, một bộ phim hay bất kỳ một tình huống, chi tiết nào đó…
Khuyến khích CBNV minh họa bằng video clip, tranh, âm nhạc, infographic hoặc các hình thức sáng tạo khác, CBNV có thể ứng dụng AI và các công cụ số. Mỗi CBNV được gửi nhiều bài dự thi về Ban Tổ chức qua địa chỉ email: viettelfamily@viettel.com.vn hoặc đăng tải trực tiếp bài dự thi trên website Viettel Family TẠI ĐÂY

Nghề audit ở Viettel có phải 'bới lông tìm vết'?

15:25 - 19.06.2026Nghe audio

Bài viết cùng chuyên mục

Bài viết cùng chuyên mục

15:25 - 19.06.2026