Mở đường cho người dám nghĩ, dám làm

Trong một tổ chức, có hai trạng thái tưởng như đối lập nhưng đều có thể làm công việc trì trệ hoặc chệch hướng. Một là, người chịu trách nhiệm nhưng chọn cách an toàn cho bản thân: Ngại quyết, sợ sai, việc khó thì đùn đẩy, né tránh, việc mới thì trì hoãn, không muốn dấn thân gánh vác, thụ động chờ cơ chế dù việc đã thuộc thẩm quyền của mình. Hai là, người hô hào “đổi mới”, nhưng khi triển khai lại tùy tiện, bỏ qua nguyên tắc, quy trình hoặc lợi dụng kẽ hở pháp luật để trục lợi. Với Viettel, nếu xuất hiện cả hai trạng thái trên thì đều đi ngược tinh thần tiên phong, hành động và trách nhiệm mà Tập đoàn cần trong giai đoạn phát triển mới.

Điều 11, Quy định số 207-QĐ/TW ngày 26/7/2026 về Những điều đảng viên không được làm và Nghị quyết số 24-NQ/TW ngày 22/8/2026 của Bộ Chính trị về phát huy tính tiên phong, gương mẫu, tinh thần đổi mới, dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm của đội ngũ cán bộ, đảng viên trong kỷ nguyên mới đặt ra hai vế bổ sung cho nhau. Trong đó, Quy định 207-QĐ/TW xác lập yêu cầu kỷ luật, không chấp nhận né tránh, đùn đẩy, sợ trách nhiệm, làm việc cầm chừng, nhưng cũng nghiêm cấm lợi dụng cơ chế thí điểm, chính sách đặc thù hay chủ trương bảo vệ người dám làm để tham nhũng, lãng phí, tiêu cực hoặc bao che sai phạm; Nghị quyết 24-NQ/TW chuyển từ chủ yếu khuyến khích, bảo vệ người năng động, sáng tạo sang xác lập trách nhiệm hành động như một chuẩn mực.

truong-ban-to-chuc-trung-uong-1

Tại Hội nghị toàn quốc nghiên cứu, học tập, quán triệt và triển khai thực hiện một số Nghị quyết, Chỉ thị của Bộ Chính trị ngày 03/9/2026, khi trình bày chuyên đề về Nghị quyết 24-NQ/TW, đồng chí Nguyễn Duy Ngọc, Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Trung ương Đảng, Trưởng Ban Tổ chức Trung ương nhấn mạnh: "Việc thuộc thẩm quyền phải quyết định; việc thuộc trách nhiệm phải xử lý; khó khăn phải chủ động tìm cách tháo gỡ; vượt thẩm quyền phải báo cáo cùng phương án đề xuất." Cũng tại Hội nghị, đồng chí Trưởng Ban Tổ chức Trung ương đã chỉ rõ: "Không làm cũng phải chịu trách nhiệm; làm chậm cũng phải chịu trách nhiệm; làm không đến nơi đến chốn cũng phải được đánh giá đúng mức." Cách đặt vấn đề này mở rộng thêm nội hàm về "dám chịu trách nhiệm": không chỉ chịu trách nhiệm cho việc mình đã làm, mà còn phải chịu trách nhiệm với phần việc thuộc chức trách nhưng bị bỏ ngỏ, trì hoãn hoặc không được giải quyết đến cùng.

Dám làm ở Viettel: "sáng tạo" phải song hành với "trách nhiệm"

Viettel trưởng thành từ những bài toán khó và nhiều cách làm chưa có tiền lệ: phổ cập viễn thông tới vùng sâu, vùng xa; mở rộng đầu tư ra thị trường nước ngoài; tự nghiên cứu, sản xuất thiết bị viễn thông; bước vào công nghiệp quốc phòng công nghệ cao; phát triển 5G, AI, Cloud, dữ liệu lớn, bán dẫn... Chính trong những thử thách ấy, tinh thần đổi mới, sáng tạo, dám nghĩ, dám làm không ngừng được phát huy. Nhưng tiên phong cũng luôn đi kèm rủi ro, vì một sản phẩm mới có thể phải thiết kế lại, một mô hình kinh doanh có thể không đạt kỳ vọng, một hướng nghiên cứu có thể phải tạm dừng sau quá trình thử nghiệm.

Nghị quyết 24-NQ/TW đặt ra yêu cầu phải nhìn nhận đúng bản chất của những rủi ro đó. Khi xem xét trách nhiệm, không thể chỉ nhìn vào kết quả cuối cùng mà cần đánh giá cả động cơ, mục đích, quá trình ra quyết định, khả năng dự báo, kiểm soát rủi ro và nỗ lực khắc phục hậu quả; đồng thời phải phân biệt rủi ro khách quan, sai sót không cố ý với hành vi thiếu trách nhiệm hoặc cố ý vi phạm, phân biệt đổi mới vì lợi ích chung với lợi dụng đổi mới để vụ lợi.

Trước hết, người đứng đầu cấp uỷ, tổ chức đảng, cơ quan, đơn vị phải thực sự nêu gương, khích lệ và bảo vệ tinh thần đổi mới, sáng tạo; tiên phong đảm nhận nhiệm vụ mới, khó, phức tạp, có tính đột phá; sâu sát cơ sở, tăng cường kiểm tra, giám sát, đối thoại với cán bộ cấp dưới, kịp thời tháo gỡ các khó khăn, vướng mắc, điểm nghẽn. Cấp uỷ, tập thể lãnh đạo phải xây dựng môi trường làm việc dân chủ, cởi mở; tôn trọng các ý kiến phản biện có tính xây dựng sáng tạo, đột phá; kịp thời nhân rộng mô hình hay, cách làm hiệu quả; phát huy vai trò giám sát của Nhân dân trong thực hiện cơ chế khuyến khích, tôn vinh, trọng dụng và bảo vệ cán bộ.

Trong nghiên cứu, thử nghiệm công nghệ mới, một phương án không đi tới sản phẩm cuối cùng chưa chắc đã là thất bại cần quy trách nhiệm, nếu quá trình được chuẩn bị nghiêm túc, có giả thuyết, dữ liệu và các mốc đánh giá rõ ràng. Ngược lại, nếu cùng một lỗi lặp lại, mục tiêu không rõ, cảnh báo bị bỏ qua hoặc kết quả không được đúc kết thì không thể được coi là rủi ro chính đáng của sáng tạo. Giá trị văn hóa “Trưởng thành qua những thách thức và thất bại” của Viettel cũng cần được hiểu theo tinh thần đó: thất bại phải tạo ra bài học kinh nghiệm, để điều chỉnh những lỗi mang tính hệ thống và tránh lặp lại sai lầm cũ.

Bản lĩnh người Viettel không nằm ở việc luôn chắc chắn mình sẽ thành công, mà ở chỗ dám nghĩ đến phương án mới khi cách làm cũ không còn phù hợp, sẵn sàng lãnh nhận việc khó khi tổ chức cần và khi đã được lựa chọn thì hành động quyết liệt, bằng trách nhiệm và ý thức tuân thủ cao nhất, sẵn sàng giải trình, điều chỉnh, không bao che cái sai và làm đến cùng.

Kỷ luật để đổi mới

Quy định 207-QĐ/TW làm rõ yêu cầu về kỷ luật, trách nhiệm trong thực thi nhiệm vụ: không chấp nhận tình trạng né tránh, đùn đẩy, sợ trách nhiệm, làm việc cầm chừng, chậm trễ trong tham mưu, đề xuất và tổ chức thực hiện. Với Viettel, đây cũng là yêu cầu quan trọng để đổi mới đi đúng hướng: mỗi người phải hiểu rõ trách nhiệm, giới hạn thẩm quyền, chủ động xử lý công việc thuộc chức trách và không lấy tâm lý sợ sai làm lý do cho sự trì trệ.

Trên nền tảng đó, Nghị quyết 24-NQ/TW không chỉ đặt trách nhiệm lên người trực tiếp thực hiện mà còn gắn chặt với tổ chức và người đứng đầu. Tại Hội nghị quán triệt toàn quốc ngày 03/9/2026, đồng chí Nguyễn Duy Ngọc nhấn mạnh: "Không thể yêu cầu cấp dưới dám làm nếu người đứng đầu không dám quyết". Điều này rất sát với Viettel: Người quản lý không chỉ yêu cầu cấp dưới mạnh dạn đề xuất, dấn thân thực hiện mà đồng thời phải giao việc đúng người, bảo đảm đủ nguồn lực, kịp thời tháo gỡ điểm nghẽn và cùng chịu trách nhiệm trong phạm vi thẩm quyền.

Cùng với yêu cầu dám giao việc, dám quyết và dám chịu trách nhiệm, Nghị quyết 24-NQ/TW còn nhấn mạnh lấy sản phẩm, kết quả và hiệu quả thực thi làm căn cứ quan trọng để đánh giá; chọn người theo việc, giao việc để thử thách, lấy thực tiễn để phát hiện, trọng dụng và sàng lọc cán bộ. Đây cũng là cách giải quyết nghịch lý: người dám nhận việc khó, dám chấp nhận rủi ro, dám chịu trách nhiệm lại bị đánh giá thấp hơn người chỉ chọn việc an toàn. Với Viettel, bảo vệ người dám làm phải thể hiện ngay trong cách giao việc, đánh giá, ghi nhận và sử dụng con người, chứ không chỉ nhìn vào rủi ro của dự án.

Tuy nhiên, bảo vệ không đồng nghĩa với bao che. Không thể đánh đồng rủi ro khách quan với cẩu thả, càng không thể lấy hai chữ "dám làm" để hợp thức hóa sai phạm.

Viettel đã trưởng thành bằng việc nhận những nhiệm vụ khó và đi vào những lĩnh vực mới. Tinh thần ấy càng cần được tiếp tục trong giai đoạn hiện nay, nhưng ở một chuẩn mực cao hơn: dám nhận việc khó nhưng không làm liều; dám thử cái mới nhưng biết quản trị rủi ro; dám quyết trong thẩm quyền và dám giải trình về quyết định của mình; không sợ trách nhiệm nhưng cũng không để bất kỳ ai dùng hai chữ "đổi mới" làm tấm khiên cho sự tùy tiện hay lợi ích cá nhân.

Với mỗi người Viettel, tinh thần ấy cần bắt đầu từ những việc rất cụ thể trong phạm vi công việc hằng ngày, để “dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm” không phải là bản lĩnh dành riêng cho những việc lớn, mà là năng lực và kỷ luật để mỗi việc, dù nhỏ, đều được thực hiện đến cùng.