Một chuyến đi

Một ngày giữa tháng 4 năm 2016. Trời chưa sáng rõ. Hơi lạnh của buổi đêm núi rừng vẫn còn chưa tan hết. Tôi kiểm tra lại một lần lô hàng gồm mấy thùng homephone, điện thoại di động, sim thẻ, loa đài; chuẩn bị cho một ngày bán hàng lan tỏa tại Bobonaro, một huyện của Timor Leste, thị trường châu Á nơi Viettel đang đầu tư kinh doanh.

Cùng với bạn nhân viên huyện và anh lái xe, tôi lên thùng chiếc xe bán tải, bắt đầu hành trình mới.

Đường đi rất đẹp nhưng nắng gay gắt, cũng có khi xe phải xuyên giữa rừng già, hay lại ì ạch lội qua con suối nước xiết vì trận mưa rào hôm trước.

Lát sau, hàng bán đã vãn. Chúng tôi dừng tạm ở một bóng râm bên vệ đường ăn trưa rồi lên xe để kịp trở về văn phòng huyện trước khi chuyển tối. Trời bất chợt đổ mưa. Cơn mưa miền biển bất ngờ, nhẹ nhưng mau, một lát là đủ ướt đầu. Đi mãi mới thấy có một cụm nhà, bác tài dừng xe trú. Vài đứa trẻ đang quẩn quanh chạy chơi liền dừng lại, ngước đôi mắt tò mò về phía chúng tôi.

Thấy trong nhà có bóng người lớn, tôi liền ôm hộp homephone và giở ngay mấy câu tiếng Tetun đã thuộc nằm lòng: “Mana bonita. Hau fa’an telefone uma. Diak los. Iha muzika loro loron (Bà “xinh đẹp” ơi. Cháu bán home phone, tốt lắm đấy. Ngày nào cũng phát nhạc đây này).

Mana người Timor vận chiếc váy quấn từ một mảnh khăn hoa văn, móm mém nhìn tôi tỏ vẻ không hiểu.

Tôi lắp sim, lấy di động của mình gọi vào chiếc homephone rồi đưa cho bà. Mana rụt rè đưa ống nghe gần tai. Và ngay lập tức, Mana sững sờ. Hết nhìn tôi. Lại nhìn cái điện thoại.

“Ơ kìa, trong này có tiếng nói!”.

Rồi hết kênh nọ đến kênh kia, Mana cứ nghe mãi nghe mãi tiếng nhạc phát ra từ đài radio địa phương và cười rạng rỡ. Mấy đứa trẻ nhỏ cũng xúm xít lại xung quanh, sờ chiếc homephone như món đồ chơi lạ, giành nhau nói cười huyên náo.

Khi ấy, dịch vụ viễn thông đã có ở Timor Leste hơn 10 năm, nhưng với giá 20$/sim khi đối thủ còn độc quyền, điện thoại là điều xa xỉ. Nhưng rồi mọi thứ đã khác. Nửa đô/sim, hơn 10$ một chiếc điện thoại. Telemor đã làm được điều giản dị nhưng không hề nhỏ bé: phổ cập dịch vụ viễn thông đến cả những vùng xa xôi nhất của Timor.

Trong buổi chiều tháng 4, lần đầu tiên, có một Mana hơn 70 tuổi được biết và được nghe điện thoại.

Chúng ta sống để theo đuổi điều gì?

Có thể sau này, mãi mãi tôi chẳng thể gặp lại Mana người Timor Leste kia thêm một lần nào nữa. Nhưng niềm hạnh phúc ngày hôm ấy thì vẫn còn nguyên: chúng tôi - là Telemor - là Viettel chắc hẳn đã trở thành một điều gì đó thật đặc biệt ở đất nước Timor non trẻ còn nhiều khó khăn, ở trong cuộc đời lam lũ của Mana.

Tôi trở về khi mưa đã tạnh. Gió thổi vờn quanh trên ngọn đồi nhỏ cheo leo mấy ngôi nhà. Cụm hoa cúc dưới hiên nhà ướt mưa vẫn vàng rực rỡ.

Tôi còn nhớ trích đoạn một bộ phim tình cờ xem mới đây trên Facebook. Một chàng trai có quá khứ không tốt đẹp, đã chia tay vợ… được giới thiệu cho công việc khiêng cáng cứu thương. Làm được 4 ngày, anh nổi giận và muốn bỏ cuộc. Sự nhàm chán, nỗi vất vả mệt nhọc, mức lương bèo bọt làm chàng trai không chịu nổi. Nhưng rồi một bác sỹ - người đã giới thiệu anh đến với công việc này - chỉ với một câu nói đã làm thay đổi cả cuộc đời anh:

“Anh đã làm việc 4 ngày. Đã có 17 người được cứu sống”.

Hai câu chuyện khác nhau, nhưng đều giúp tôi hiểu ra một điều: Sống để cho đi, sống để có giá trị dù đôi khi rất nhỏ bé, giản đơn.

Đó là một cuộc đời ý nghĩa.

Mana: tiếng Tetun (ngôn ngữ bản địa của Timor Leste) chỉ phụ nữ lớn tuổi.
Telemor: thương hiệu của Viettel tại Timor Leste.

'Bạn sống để theo đuổi điều gì?' và câu trả lời của tôi ở Timor Leste

19:15 - 08.04.2026AI tóm lược

Bài viết cùng chuyên mục

Bài viết cùng chuyên mục

19:15 - 08.04.2026