Viettel Family trân trọng giới thiệu đến CBNV chia sẻ của anh Lâm Thanh Đời (Viettel Telecom) về những ngày sống và làm việc tại Mozambique.

Một Đà Lạt cách Hà Nội 10.500 km

Tháng 5 năm 2013, tôi nhận quyết định của Tập đoàn điều động đi công tác tại thị trường Mozambique – một đất nước xa xôi mà trước đó tôi chỉ biết qua bản đồ. Khi cầm quyết định trên tay, cảm xúc trong tôi là sự xen lẫn giữa háo hức và lo lắng. Háo hức vì được trải nghiệm một môi trường hoàn toàn mới, nhưng cũng không khỏi bỡ ngỡ vì không có nhiều thông tin hay người đi trước để hỏi han, chia sẻ kinh nghiệm.

Ngày lên đường, hành trang của tôi chỉ vỏn vẹn một chiếc vali quần áo và một tinh thần sẵn sàng thích nghi. Chuyến bay quốc tế đầu tiên trong đời kéo dài hơn 20 tiếng, từ Hà Nội đến thủ đô Maputo. Khi đặt chân tới nơi, các đồng nghiệp Movitel đã có mặt từ sớm để đón tôi. Sự chào đón ấm áp giữa một vùng đất xa lạ khiến tôi vơi đi phần nào cảm giác bỡ ngỡ. Trở về nơi ở vào khoảng 2 giờ chiều (tương đương 7 giờ tối ở Việt Nam), tôi nhanh chóng ổn định, sẵn sàng cho ngày làm việc đầu tiên.

Điều khiến tôi bất ngờ là khí hậu nơi đây không hề khắc nghiệt như tưởng tượng. Bầu trời xanh trong, gió thổi nhẹ, không khí mát mẻ, có nét gì đó rất giống với Đà Lạt của Việt Nam.

Sáng hôm sau, tôi đến công ty và được dẫn vào phòng NOC. Trong phòng có khoảng 60 nhân sự người sở tại và 8 anh em người Việt đang làm việc tập trung, khẩn trương. Khi đó tôi mới hiểu, làm việc tại thị trường nước ngoài không chỉ là chuyên môn mà còn là sự thích nghi với môi trường sống và văn hóa hoàn toàn khác biệt.

Hôm đó, tôi nhận quyết định về xưởng Cơ điện Nampula – một tỉnh thuộc miền Bắc Mozambique. Tại đây, tôi sinh hoạt cùng 5 anh em người Việt, gồm một anh thủ kho và bốn anh tổng trạm. Điều đặc biệt là chỉ có tôi là người miền Nam duy nhất, còn lại đều là anh em miền Bắc.

Những ngày đầu, do công việc mỗi người một mảng nên chúng tôi ít có dịp trò chuyện nhiều. Nhưng đến cuối tuần, đặc biệt là chiều thứ bảy, không khí lại hoàn toàn khác. Đó là lúc anh em tạm gác lại công việc, cùng nhau chuẩn bị một bữa ăn “ra trò”, rồi quây quần uống vài ly rượu, vài lon bia, kể nhau nghe chuyện quê nhà.

Chính trong những buổi như vậy, tôi bắt đầu nhận ra một “khó khăn” rất đặc biệt: bất đồng ngôn ngữ… ngay giữa người Việt với nhau.

Bất đồng ngôn ngữ giữa những người Việt

Tôi nhớ, tuần đầu tiên, anh em quyết định làm một con heo khoảng 30 – 40kg. Mọi người chia nhau, mỗi người một việc. Trong lúc đang tất bật, anh Vương – người lớn tuổi nhất nhóm – quay sang bảo tôi: “Chú ra vườn hái ít húng vào đây.”

Tôi khựng lại vài giây, hỏi lại: “Húng là gì vậy?”. Anh chỉ tay ra vườn, đáp gọn: “Ngoài đó kìa”. Không dám hỏi thêm, tôi chỉ lặng lẽ cầm rổ bước ra. Trước mắt tôi là cả “một thế giới rau”: nào là rau quế, rau răm, rau sống, ngò tây… Nhưng tuyệt nhiên tôi không biết cái nào là “húng”. Lúng túng một lúc, tôi đành quay vào hỏi nhỏ một anh khác, lúc đó mới vỡ lẽ: “Húng” mà anh Vương nói chính là rau quế theo cách gọi của miền Nam.

Câu chuyện chưa dừng lại ở đó.

Đến khi vào bàn ăn, anh Vương lại bảo tôi: “Chú lấy thêm mấy cái chén ra đây.” Tôi nhìn quanh, thấy trên bàn đã có chén đầy đủ, liền nghĩ chắc lấy thêm để đựng xương, nên mang thêm một cái. Anh nhìn tôi ngạc nhiên rồi nói: “Chén uống rượu đó!” và ngay lập tức, cả bàn cười ồ lên.

Chỉ từ hai tình huống nhỏ đó, tôi dần nhận ra sự khác biệt trong cách gọi đồ vật giữa hai miền là rất lớn. Những từ tưởng chừng đơn giản như “muôi” – “vá”, “thìa” – “muỗng”, “bát” – “chén”, “cốc” – “ly”… nếu không quen, rất dễ gây hiểu nhầm. Đặc biệt là trong gian bếp, nơi mà tên gọi có thể khác nhau đến 70%.

Thời gian đầu, mỗi lần vào bếp đối với tôi giống như một “bài kiểm tra phản xạ”. Vừa làm, vừa nghe, vừa đoán, nhiều lúc căng thẳng không kém gì xử lý sự cố ngoài trạm. Nhưng cũng chính từ đó, tôi học được cách lắng nghe, quan sát và thích nghi nhanh hơn.

Dần dần, khoảng cách ngôn ngữ không còn là rào cản. Chúng tôi hiểu nhau hơn, không chỉ qua lời nói mà còn qua cách làm việc, cách quan tâm nhau trong cuộc sống. Đến một lúc nào đó, chính tôi cũng không nhận ra giọng nói của mình đã “lai” đi rất nhiều. Nhiều người miền Nam khi nghe tôi nói chuyện còn tưởng tôi là người miền Bắc.

Nhưng nếu chỉ có những câu chuyện vui thì cuộc sống nơi đất khách vẫn chưa đủ đầy.

Sự ấm áp giữa những ngày xa xứ

Ở Mozambique, sốt rét là một căn bệnh nguy hiểm và khá phổ biến. Khi một anh em trong đội không may mắc bệnh, đó không chỉ là chuyện cá nhân mà là việc chung của cả tập thể. Người thì lo thuốc men, người thì nhắc giờ uống thuốc, người thì trực tiếp chăm sóc. Có những đêm, cơn sốt đến bất ngờ, hành hạ người bệnh đến kiệt sức. Những lúc như vậy, tình đồng đội trở nên thiêng liêng hơn bao giờ hết.

Chúng tôi – những người xa quê – đã trở thành chỗ dựa của nhau. Không chỉ trong công việc, mà cả trong những lúc yếu lòng, nhớ nhà. Đặc biệt là mỗi dịp Tết đến, khi ở quê nhà mọi người đang sum họp, thì nơi đây, chúng tôi lại cùng nhau tạo nên một cái Tết rất riêng.

Screenshot 2026-03-31 144543 — Những này Tết tại Mozambique không đủ đầy như ở Việt Nam, nhưng sự ấm áp và nghĩa tình thì không hề thua kém.

Anh em chúng tôi cùng nhau gói bánh chưng, bánh tét; người miền Nam nấu thịt kho, người miền Bắc làm thịt đông. Mỗi người một chút, góp lại thành một “Việt Nam thu nhỏ” giữa lòng Châu Phi xa xôi.

Và trên tất cả, tôi luôn cảm thấy biết ơn vì Viettel đã cho tôi cơ hội được đi, được trải nghiệm, được sống và làm việc trong một môi trường mà ở đó, giá trị của tình đồng đội, tình người được thể hiện rõ nét nhất.

Bất đồng ngôn ngữ Việt ở Châu Phi

13:59 - 02.04.2026AI tóm lược

Bài viết cùng chuyên mục

Bài viết cùng chuyên mục

13:59 - 02.04.2026