Ở nơi cách quê hương nửa vòng trái đất ấy, tôi không chỉ làm nhiệm vụ của một người lính Công trình Viettel đi trước để xây dựng hạ tầng, mà còn lặng lẽ gửi lại đó một phần tuổi trẻ, một phần trách nhiệm và một phần đời mình.

Peru không phải điểm đến ngang qua

Nếu có ai hỏi cuộc đời tôi rẽ sang một hướng khác từ khi nào, tôi nghĩ đó là năm 2013, khi tôi nhận nhiệm vụ sang Peru. Trước đó, tôi vừa trở về từ Haiti, vừa bắt đầu làm quen lại với nhịp công việc tại quê nhà chưa bao lâu, vừa tưởng như cuộc sống đã tạm có thể đứng yên đôi chút sau những chuyến đi dài. Nhưng với người làm công trình, sự bình yên thường chỉ là khoảng lặng rất ngắn giữa những chặng đường dài. Tổ chức cần, thì mình đi thôi. Việc khó gọi tên, thì mình nhận. Nhiều năm làm nghề, tôi hiểu có những quyết định không được cân đo bằng thuận hay nghịch, mà được trả lời bằng một chữ duy nhất: trách nhiệm.

Lắp cột tại tỉnh Puno (khu vực mỏ/dân cư có đội cao ~ 6.000m so với mực nước biển)

Theo dự kiến tôi sang Peru 6 tháng để khảo sát, thiết kế, xây dựng phương án và tổ chức triển khai tuyến trục Viba truyền dẫn Lorento dọc sông Amazon, hạ tầng bắt buộc để phục vụ khai trương mạng lưới Viettel tại Peru, sau này là Bitel. Lúc ấy, tôi không hề nghĩ chuyến đi ấy sẽ kéo dài hơn mười năm. Nhưng đời sống nhiều khi không đi theo dự tính của con người. Có những con đường, càng đi càng dài ra. Có những vùng đất, ta đến trong tư thế làm nhiệm vụ, rồi ở lại trong tư thế của một phần ký ức.

Để tự giới thiệu mình bằng ba từ, tôi sẽ chọn: Kiên trì, Trách nhiệm, Thực tế. Với sức trẻ của tuổi thanh xuân đầy nhiệt huyết nên khi đứng trước một nhiệm vụ mới, ở một nơi xa xôi, khác biệt hoàn toàn về ngôn ngữ, văn hóa và cách làm việc, tôi không cho phép mình nghĩ quá nhiều đến việc nên đi hay nên ở. Lo lắng thì có. Trăn trở cũng có. Phía sau mỗi lần lên đường luôn là những dự định dang dở, là gia đình, là những điều rất riêng mà mình phải tạm gác lại. Nhưng tôi vẫn đi, bởi tôi luôn tin rằng nơi khó khăn nhất cũng chính là nơi khiến con người trưởng thành nhanh nhất.

Trong hành trình của người Viettel, dấn thân không phải là một vẻ đẹp để kể lại cho hay. Dấn thân là một lựa chọn sống. Tổ chức tin mình phù hợp thì mình đi. Đồng đội cần thì mình nhận. Mục tiêu còn ở phía trước thì mình không được lùi. Nhiều năm sau, khi nhìn lại, tôi nghĩ chính những điều tưởng rất giản dị ấy đã làm nên phẩm chất bền bỉ của biết bao con người Viettel ở các thị trường quốc tế.

Tiên phong đi “xây đường” cho thông tin và tri thức

Có một điều mà người ngoài ngành đôi khi khó hình dung trọn vẹn, đó là làm công trình viễn thông không chỉ có dựng cột, kéo cáp hay triển khai hạ tầng. Với tôi, đó là công việc của những người đi “xây đường” để thông tin và tri thức có thể đi đến bất cứ nơi nào có dấu chân con người. Con đường ấy nhiều khi không hiện lên bằng hình ảnh đẹp đẽ. Nó nằm trong những tuyến truyền dẫn, trên các cột trạm, trong những điểm phủ sóng, trong những sơ đồ mạng lưới khô khan mà chỉ người trong nghề mới thấy hết giá trị. Nhưng chính những thứ lặng im ấy lại là tiền đề để mọi hoạt động kinh doanh phía sau có thể bắt đầu.

Từ nhiều năm nay, Viettel luôn có một nguyên tắc nhất quán: “hạ tầng đi trước, kinh doanh theo sau”. Với người làm Công trình Viettel, đó không phải là khẩu hiệu để nhắc nhau trong những bài phát biểu. Đó là cách chúng tôi bước vào công việc mỗi ngày. Muốn thị trường phát triển bền vững, phải có nền móng đủ chắc. Muốn kinh doanh cất bước dài, phải có hạ tầng đi trước mở đường. Bởi vậy, dù là ở Việt Nam hay tại các thị trường xa xôi mà Viettel đầu tư như Peru, những người làm công trình luôn là lớp người tiên phong. Chúng tôi đi trước ngày khai trương, đi trước những con số doanh thu, đi trước cả sự ghi nhận dễ nhìn thấy, để rồi lặng lẽ rút vào phía sau khi thị trường đã vận hành trên chính nền móng mình góp phần dựng nên.

Tôi vẫn cho rằng sự tiên phong của người làm công trình không nằm ở sự ồn ào. Nó nằm ở việc dám vào nơi chưa có gì, dám làm việc chưa có tiền lệ, dám chấp nhận áp lực trước khi thành quả có thể được nhìn thấy. Chúng tôi không chờ điều kiện hoàn hảo rồi mới bắt đầu. Chúng tôi bắt đầu để tạo ra điều kiện cho những bước đi phía sau. Đó là nét riêng của người Công trình Viettel, và cũng là một phần rất rõ của cái gọi là “chất Viettel” mà tôi đã mang theo suốt những năm tháng ở Peru.

Học cách đứng vững trong một thế giới hoàn toàn khác biệt

Ngày đầu tiên đến Peru, điều đập vào tôi sâu sắc nhất là cảm giác mọi thứ đều khác. Khác từ ngôn ngữ, văn hóa, địa hình cho đến nhịp sống và cách làm việc. Người bản địa cởi mở, dễ gần, nhưng để phối hợp được trong công việc lại là cả một chặng đường không đơn giản. Khó khăn lớn nhất ở giai đoạn đầu, với tôi, không chỉ là công việc hay điều kiện sống, mà là sự bất đồng ngôn ngữ dẫn đến cảm giác không hiểu nhau. Mà trong nghề của chúng tôi, chỉ cần không hiểu nhau ở một mắt xích, cả tiến độ có thể chậm đi, cả một phương án có thể lệch hướng.

Ảnh chụp trong buổi làm việc với chính quyền địa phương tại Zone tacna/ Moquegua

Tôi mất khoảng 01 tháng để làm quen với môi trường làm việc, và chừng 03 tháng để thực sự phối hợp được với nhân sự bản địa. Thời gian ấy không dài so với một hành trình hơn mười năm, nhưng đủ để dạy tôi nhiều điều. Làm thị trường quốc tế, chuyên môn chỉ là điều kiện cần. Điều kiện đủ nằm ở sự thích nghi, ở khả năng bước qua khác biệt để tìm điểm chung, ở sự bền bỉ không nổi nóng trước bất đồng và không đầu hàng trước khác biệt. Có khi trưởng thành không đến từ một dự án lớn, mà đến từ việc một ngày nào đó, mình nhận ra mình đã học được cách đứng vững trong một thế giới không được tạo ra theo thói quen của mình.

Chỉ một tuần sau khi đặt chân đến Peru, tôi đã có chuyến đi tỉnh đầu tiên mà đến bây giờ vẫn nhớ rành rọt từng chi tiết. Từ Lima đến khu vực Vraem, quãng đường hơn 1.500 km kéo dài suốt hai ngày đêm bằng xe khách, xe đò, mô tô, qua những cung đường quanh co của dãy Andes cao 3.000–4.000 m, địa hình hiểm trở, điều kiện an ninh nhạy cảm. Tôi không có người dẫn đường, không quen địa hình, trong tay chỉ là một mảnh giấy ghi địa chỉ đích đến và chút vốn từ ít ỏi. Trong khoảnh khắc ấy, tôi hiểu rằng mình đang đi vào một hành trình không hề bằng phẳng. Nhưng chính từ hành trình ấy, tôi cũng hiểu thêm một điều là người đã nhận việc thì không thể cho mình quyền quay đầu chỉ vì con đường quá khó đi.

Luyện nghề trên đỉnh Andes 6000m tuyết trắng

Tại Peru, tôi đi từ vị trí nhân viên điều hành xây lắp hạ tầng đến vai trò quản lý Công ty Công trình Viettel Peru, phụ trách triển khai hạ tầng mạng lưới trong giai đoạn từ 2013 đến 2023. Mười năm là quãng thời gian đủ dài để một con người thay đổi, để một thị trường hình thành những nền móng vững chắc, để hôm nay nhìn lại mới thấy hết ý nghĩa của ngày hôm qua.

Công việc của chúng tôi chưa bao giờ chỉ là kỹ thuật thuần túy. Phía sau mỗi công trình là một chuỗi bài toán chồng lên nhau từ khảo sát, thiết kế, triển khai, tổ chức nhân lực, bám tiến độ, tối ưu đầu tư, phối hợp nhà thầu, xử lý sự cố, làm việc với nhân sự bản địa, và nhiều khi là đưa ra quyết định ngay trong những tình huống mà khoảng cách địa lý khiến “nước xa không cứu được lửa gần”. Có những thời điểm tôi quản lý gần 300 nhân sự ở thị trường. Chính khi phải gánh trách nhiệm với cả một tập thể, tôi mới thấy trưởng thành không còn là chuyện hoàn thành tốt phần việc của mình nữa, mà là biết gánh cả phần áp lực để guồng máy phía sau vẫn vận hành bình thường.

Tuyến đường di chuyển trong chuyến công tác tại tỉnh Puno (độ cao ~ 4.000m so với mặt nước biển)

Trong rất nhiều dự án đã đi qua, 03 dấu mốc để lại trong tôi những ấn tượng sâu đậm nhất là nhiệm vụ thi công tuyến trục truyền dẫn Viba Lorento dọc sông Amazon hoàn thành năm 2014 để phục vụ khai trương mạng lưới; dự án triển khai 4G năm 2016 phục vụ hội nghị APEC; và dự án Minedu năm 2019, đưa Internet tới trường học. Mỗi nhiệm vụ là một thử thách riêng, nhưng tựu đều có điểm chung là tiến độ ngắn, quy mô lớn, phạm vi rộng và áp lực không cho phép sai sót dù là nhỏ nhất. Nhìn từ bên ngoài, người ta có thể chỉ thấy một mốc hoàn thành. Nhưng bên trong hành trình ấy, đó là câu chuyện của hàng trăm con người, của những đêm căng mình với kế hoạch, của những lần phải đưa ra quyết định rất nhanh trong điều kiện không đủ thuận lợi, và của một tập thể chung một ý chí đã nhận việc thì phải hoàn thành bằng mọi giá.

Có lẽ gian nan nhất vẫn là những hạng mục vận chuyển và xây dựng các trạm ở độ cao 5.000–6.000m, nơi băng tuyết phủ kín. Ở những nơi như thế, kỹ thuật không còn là thử thách duy nhất. Con người phải đối mặt với sức chịu đựng của chính cơ thể mình, với giới hạn của tinh thần, với cảm giác mỏng manh trước thiên nhiên mà vẫn phải giữ cho đầu óc tỉnh táo để công việc không sụp đổ. Tôi nghĩ những nơi khắc nghiệt nhất thường cũng là nơi cho thấy rõ nhất bản lĩnh của người làm nghề.

Tôi nhớ trong quá trình triển khai tuyến Lorento, có những lúc nếu không đủ kiên trì, mọi thứ phía sau thật sự có thể dừng lại. Chúng tôi phải thuyết phục các chủ vựa sản xuất vật liệu xây dựng, các chủ tàu vận chuyển đường sông, phải làm việc với những người vốn chưa từng tiếp xúc với cách làm như chúng tôi đề xuất. Sau cùng, thứ giúp hoàn thành công việc không chỉ có kế hoạch hay cách làm, mà còn là sự bền bỉ, chân thành, là cách thuyết phục bằng tình người. Nhiều người nghĩ công trình chỉ được dựng lên bằng sắt thép, bê tông và kỹ thuật. Nhưng tôi biết, có những công trình còn được dựng lên bằng lòng tin giữa con người với con người.

Những thành quả nằm phía sau ánh sáng

Trạm tuyến trục Viba Lorento (dọc sông Amazone)

Làm hạ tầng là một dạng lao động đặc biệt. Thành quả của nó nhiều khi không hiện lên rực rỡ trên bề nổi. Nó nằm dưới mặt đất, trên cột trạm, trong những tuyến cáp, trong các cấu hình mạng, trong sự ổn định của những thứ người dùng chỉ nhận ra khi chúng trục trặc. Bởi vậy, người làm công trình thường không quen nói nhiều về thành tích. Chúng tôi quen nhìn về mục tiêu, quen làm phần việc nền, quen lùi vào phía sau khi mọi thứ đã vận hành trơn tru.

Nhưng chính sự âm thầm ấy lại làm nên phẩm chất rất riêng của nghề. Tôi từng nghĩ, làm hạ tầng giống như gieo hạt ở một nơi đất còn cứng. Người gieo hạt không phải lúc nào cũng là người nhìn thấy hết mùa quả. Nhưng nếu không có người cúi xuống xới đất, đặt hạt, giữ nước, nhẫn nại chờ từng mầm xanh, thì sẽ không có mùa thu hoạch nào đến cả. Người Công trình Viettel cũng vậy. Chúng tôi không đứng ở đầu của sự tỏa sáng, nhưng luôn đứng ở tuyến đầu của sự chuẩn bị, của hy sinh thầm lặng, của những khởi đầu bền bỉ để người khác có thể đi xa hơn.

Có lẽ vì vậy mà nhiều năm qua, tôi luôn thấy tự hào về nghề của mình theo một cách rất lặng. Không phải vì nó dễ được gọi tên, mà bởi tôi biết chính công việc ấy đã góp phần mở đường cho những điều lớn hơn bản thân một con người. Và đôi khi, sự tự hào sâu nhất không nằm ở tiếng vỗ tay, mà nằm ở khoảnh khắc mình hiểu rằng nơi từng chỉ là bản vẽ, kế hoạch và áp lực, nay đã trở thành một hạ tầng phủ rộng, một nền móng vững chắc để kinh doanh phát triển.

Học cách nuốt những giọt nước mắt chảy ngược

Ở nơi cách Việt Nam nửa vòng trái đất, điều khó giữ nhất không phải chuyên môn, mà là tinh thần và sự đổi mới. Chuyên môn có thể học thêm. Kinh nghiệm có thể bồi đắp dần bằng thời gian. Nhưng để giữ cho mình không khô cạn, không mỏi mệt, không buông tay giữa một hành trình kéo dài hơn mười năm, đó là một thử thách âm thầm mà người ngoài không dễ nhìn thấy.

Sự xa cách với gia đình là điều không thể tránh khỏi. Có những cuộc gọi mình chỉ biết im lặng lắng nghe và nuốt trọn những giọt nước mắt chảy ngược. Có những dịp quan trọng, những khoảnh khắc rất bình thường mà quý giá, như một bữa cơm, một lần sum họp, một cột mốc của con cái hay cha mẹ, mình lại không có mặt. Đi xa lâu, con người ta dần quen với việc “có mặt qua điện thoại”. Nhưng quen không có nghĩa là không đau. Chỉ là người ta học cách cất nỗi đau ấy vào trong để ngày mai vẫn tiếp tục đi làm, vẫn tiếp tục nhận việc, vẫn tiếp tục làm chỗ dựa cho đồng đội và cho chính phần việc mình đang gánh.

Đã có lúc tôi tự hỏi liệu cái giá ấy có đáng không. Không phải vì công việc làm tôi nản lòng, cũng không phải vì tôi thiếu niềm tin vào con đường mình đi, mà vì có những khoảnh khắc rất đời, rất người, khiến ai cũng phải chững lại. Hai ký ức khiến tôi nhớ mãi là ngày bố tôi rời xa cuộc sống này và ngày con gái đầu lòng cất tiếng khóc chào đời mà tôi đều không thể có mặt. Một ngày là mất mát. Một ngày là khởi đầu. Cả hai ngày ấy, tôi đều không được chứng kiến. Đó là những khoảng trống không gì có thể bù lại được.

Người đàn ông nhiều khi ít nói về nỗi cô đơn của mình. Nhưng tôi hiểu rất rõ những khoảng lặng ấy hiện ra vào lúc nào. Đó là khi công việc tạm yên, khi đêm xuống, khi bên ngoài tưởng như mọi thứ đã ổn, còn trong lòng mình lại nghe rõ nhất những điều không thể nói ra. Cô đơn không phải là không có ai bên cạnh. Cô đơn là có những điều mình không thể chia sẻ ngay với những người thân yêu nhất, vào đúng lúc mình cần họ nhất.

Một phần thanh xuân để lại ở Peru

Trao giải bóng đá do Viettel Peru tổ chức năm 2017

Sau từng ấy năm, điều tôi thấy mình thay đổi nhiều nhất là cách nhìn nhận mọi việc. Tôi trở nên bình tĩnh hơn, thực tế hơn, linh hoạt hơn và kiên nhẫn hơn với con người. Trước đây, tôi từng muốn mọi thứ phải nhanh, phải rõ ràng, phải đi đúng kế hoạch. Nhưng môi trường quốc tế dạy tôi một bài học khác: không phải lúc nào cuộc sống cũng diễn ra như mình muốn, và trưởng thành không phải là ép mọi thứ đi theo ý mình, mà là biết thích nghi để vẫn đi đến đích trong điều kiện không hoàn hảo.

Peru ban đầu là một nơi rất xa lạ. Nhưng càng ở lâu, tôi càng gắn bó với mảnh đất này không chỉ vì công việc, mà vì con người và quãng thời gian mình đã sống ở đây. Người bản địa chân thành, gần gũi. Những anh em đã từng cùng tôi bám công trường, cùng ăn ở, cùng vượt qua áp lực, cùng đi qua những giai đoạn khó khăn, cũng trở thành một phần ký ức không thể tách rời. Những công trình mình từng làm, những nơi mình từng đến, những quyết định mình từng phải đưa ra, tất cả kết lại thành một miền nhớ rất riêng. Đến một lúc nào đó, Peru không còn chỉ là “thị trường” nữa. Ở đó có dấu mồ hôi, có tuổi trẻ, có đồng đội, có một phần đời mà tôi biết mình đã sống rất thật.

Nếu bỏ hết chức danh và nhiệm vụ sang một bên, tôi muốn người khác nhớ đến mình như một người bạn đáng tin cậy và trách nhiệm. Có lẽ sau cùng, mọi công trình rồi cũng sẽ trở thành quá khứ, mọi chức danh rồi cũng qua đi, nhưng cách một con người sống với công việc, với đồng đội, với niềm tin được giao phó thì sẽ còn ở lại lâu hơn. Đó là điều tôi luôn muốn giữ gìn cho mình, như một cách giữ gìn phẩm giá của nghề nghiệp mà mình đã đi cùng suốt những năm đẹp nhất của đời người.

“Tiên phong” để tạo ra giá trị của đời mình

Nhìn lại hành trình của mình ở Peru, nếu phải gọi tên điều gì rõ nhất thuộc về “chất Viettel”, tôi sẽ nói đó là tinh thần dám dấn thân, dám làm, dám chịu trách nhiệm. Trong những giai đoạn khó khăn nhất, điều giữ tôi ở lại và đi tiếp là tinh thần đồng đội và mục tiêu chung. Người Viettel ở thị trường quốc tế có thể làm những công việc rất khác nhau, nhưng đều chia sẻ một phẩm chất không né việc khó, không chờ hoàn cảnh thuận lợi, không bỏ cuộc khi thách thức đang ở ngay trước mặt.

Riêng với những người làm Công trình Viettel, bản sắc ấy còn hiện lên ở một phẩm chất rất riêng đó là “tinh thần tiên phong”. Chúng tôi là những người đi trước để mở nền, để hạ tầng được hình thành trước khi kinh doanh cất bước, để những viên gạch đầu tiên đủ chắc cho cả một hành trình phát triển dài lâu. Trong chặng đường 20 năm Viettel đầu tư ra nước ngoài, sẽ có nhiều câu chuyện được nhớ bằng những cột mốc lớn lao. Nhưng phía sau những cột mốc ấy luôn có những bước chân lặng lẽ đi trước, có những người âm thầm nhận phần việc khó, có những năm tháng cống hiến không nhiều ánh sáng chiếu tới. Tôi tin, chính họ mới là một trong những hình ảnh bền bỉ nhất của Viettel.

Tôi từng nghĩ mình đến Peru chỉ để hoàn thành một nhiệm vụ. Nhưng rồi hơn 10 năm trôi qua, tôi hiểu mình đã không chỉ làm một công việc. Tôi đã sống một phần đời ở đó. Tôi đã đi qua những con đường khó, những mùa mưa nắng, những quyết định nặng vai, những khoảng lặng nhiều mất mát, và cả những công trình khiến mình có thể ngẩng lên mà thấy lòng yên. Hơn 10 năm không phải là một quãng ngắn. Nhưng nếu được chọn lại, có lẽ tôi vẫn sẽ đi. Bởi có những hành trình tuy nhiều gian khó, nhưng chính nó làm nên giá trị của đời người.

Nhân dịp kỷ niệm 20 năm kinh doanh toàn cầu, Viettel Family phát động cuộc thi “LIFETIME STORIES – BEYOND BORDERS” dành cho CBNV nhằm lắng nghe những câu chuyện người Viettel làm việc trong môi trường quốc tế. Mỗi câu chuyện CBNV kể không chỉ là ký ức cá nhân mà còn góp phần hình thành kho tư liệu văn hóa Viettel ở nước ngoài. Cuộc thi nhận bài từ nay đến hết 05/04/2026. Bài dự thi gửi về: viettelfamily@viettel.com.vn .

'Cả ngày vui và buồn nhất của cuộc đời, tôi đều không có mặt…'

09:53 - 26.03.2026AI tóm lược

Bài viết cùng chuyên mục

Bài viết cùng chuyên mục

09:53 - 26.03.2026