Haiti, chiều tối ngày 19/10/2025.

NOC thông báo cả 2 tuyến truyền dẫn 100G DWDM đều bị sự cố. Điều này rất nguy hiểm cho toàn bộ dịch vụ của Natcom tại miền Bắc, từ Kalico đến ART, NOT, NOR và một phần phía Bắc chi nhánh CEN, vì lúc này chỉ còn 1 hướng cáp chạy từ OUE716 đi CEN011.

Mạng lưới miền Bắc như “ngàn cân treo sợi tóc” nếu hướng cáp còn lại gặp sự cố. Chi nhánh OU3 đã thực hiện đo cáp tại OUE716 để xác định vị trí sự cố. Kết quả hướng chính chạy cáp ngầm bị sự cố cách OUE716 36 km, hướng dự phòng chạy cáp treo bị sự cố cách OUE716 33 km. Tại 2 vị trí này đang xảy ra giao tranh giữa cảnh sát và các băng đảng nhằm tấn công lên Arcahaie. Phán đoán ban đầu, cáp bị sự cố có thể do trúng đạn. Tuy nhiên, thời điểm này đã hơn 19h nên chúng tôi không thể di chuyển lên hướng này vì lý do an toàn.

Nhận thức được mức độ nguy hiểm đối với toàn bộ mạng lưới phía Bắc, tôi và Giám đốc Trung tâm Kỹ thuật đã để nghị đồng chí Tuấn - Phó phòng Truyền dẫn Công ty xuống hỗ trợ ứng cứu thông tin vào sáng ngày 20/10/2025.

Picture4-4 — Tôi và đồng chí Nguyễn Mạnh Tuấn, Phó phòng Truyền dẫn lên đường để thực hiện ứng cứu tuyến cáp trục quan trọng của Natcom.

Đồng chí Tuấn là người đã gắn bó với Haiti nhiều năm nên rất am hiểu mạng lưới, luôn hết mình vì công việc và rất gan dạ, mưu trí. Còn tôi chỉ mới sang Haiti vào cuối tháng 9/2025 và nhận nhiệm vụ Giám đốc Chi nhánh OUE3 vào ngày 7/10/2025, nên sự bổ trợ này rất phù hợp trong bối cảnh đó.

Đội chúng tôi gồm tôi, đồng chí Tuấn, bạn Renald (nhân viên hạ tầng của Chi nhánh) và bạn Josue (nhân viên truyền dẫn của Chi nhánh). Khi xuất phát đi được khoảng 10 km, chúng tôi bị chặn lại, không thể tiếp tục di chuyển bằng ô tô vì các băng đảng dùng đá lớn chặn đường nhằm ngăn cản cảnh sát. Sau một lúc trao đổi, Tuấn, Josue và tôi quyết định thuê 2 xe máy để di chuyển vào khu vực đang giao tranh nhằm nắm bắt tình hình.

Trên đường đi, trong đầu tôi nảy sinh nhiều câu hỏi vì đây là lần đầu tôi đối mặt với tình huống cấp bách như vậy. Vào đó có an toàn không, không biết tình hình giao tranh ra sao, nếu vào liệu có xử lý được không… Tuy nhiên, bản tính tò mò cùng với việc mạng lưới toàn miền Bắc của Natcom đang mong manh khiến tôi vẫn quyết tâm dấn thân vào nơi đầy bất trắc mà chưa hề biết trước.

Điều đặc biệt khiến tôi cảm thấy an tâm chính là đồng chí Tuấn. Tuấn có dáng người thấp bé, hơi gầy nhưng rất quyết tâm, anh không hề nao núng khi cùng tôi ngồi trên xe máy. Còn bạn Josue có vẻ lo lắng hơn 2 chúng tôi. Chúng tôi mang theo vừa đủ máy hàn, máy đo, cáp và măng xông trên 2 chiếc xe máy ấy.

Là những người lãnh đạo, chuyên gia Việt Nam tại Natcom, trong tình huống này, nếu chúng tôi không tiên phong bước vào chỗ khó, chỗ nguy hiểm thì người sở tại sẽ không bao giờ dám đối mặt với những khu vực có thể đe dọa đến tính mạng. Sau lần đó, các nhân viên người Haiti đã sẵn sàng hơn rất nhiều cho những nhiệm vụ tương tự. Tôi nhận ra bài học: người đứng đầu luôn phải tiên phong, làm gương - và điều đó hoàn toàn đúng, đầy ý nghĩa trong sự việc lần này.

Dọc đường đi, tôi thấy rất nhiều chốt của các băng đảng, kèm theo những đống đất đá dùng làm vật cản và che chắn khi có biến. Di chuyển bằng xe máy được khoảng gần 20 km, đến gần trạm OUE418, chúng tôi gặp khoảng 100 tay súng đang chắn ngang đường trong tư thế sẵn sàng giao tranh. Josue và Tuấn cho biết đây là chốt cuối của băng đảng, đang chờ đối đầu với lực lượng thực thi pháp luật.

Phía xa, hướng về Arcahaie, những chiếc lốp ô tô chắn ngang đường đang cháy hừng hực, khói đen dày đặc bốc lên, không một bóng người… Đồng chí Tuấn phán đoán vị trí sự cố cáp treo cách chỗ chúng tôi đứng khoảng hơn 3 km. Nhóm này đồng ý cho chúng tôi vượt qua chốt, nhưng điều đó vô cùng liều lĩnh vì phía bên kia, cảnh sát có thể nổ súng vào bất cứ thứ gì di chuyển từ hướng chúng tôi.

Tôi báo tình hình về cho Giám đốc Trung tâm Kỹ thuật để nắm thông tin. Từ đó, liên tục diễn ra các cuộc điện thoại giữa nhóm chúng tôi và công ty nhằm tìm giải pháp tiếp cận điểm sự cố để sửa cáp. Khi cả nhóm còn đang rối bời, nghĩ rằng phải chờ tình hình lắng xuống mới có thể vượt qua, thì Josue cung cấp một thông tin quan trọng: cảnh sát quốc gia tiếp tế cho lực lượng tại Arcahaie qua đường biển. Tôi lập tức báo lại thông tin này.

Lúc đó cũng đã khoảng 17h, nhóm chúng tôi buộc phải rút về Chi nhánh vì trời tối rất nhanh và không đảm bảo an toàn. Đến 20h tối, Giám đốc Trung tâm Kỹ thuật thông báo đã thuê được tàu của cảnh sát để chúng tôi đi đường vòng, tiếp cận Arcahaie.

Ngày hôm sau, đi cùng chúng tôi có bạn Thái, người đã sống ở Haiti gần 10 năm và nói tiếng Creole (ngôn ngữ bản địa Haiti) như người sở tại. Chính Thái là người đàm phán để thuê tàu của cảnh sát. Thái không phải là nhân viên của Natcom nhưng đã hỗ trợ, giúp đỡ công ty trong nhiều tình huống khó. Thái cho biết tàu sẽ xuất phát lúc 6h sáng ngày 21/10/2025, nên chúng tôi phải tranh thủ nghỉ sớm để 4h sáng di chuyển từ Chi nhánh ra bến tàu.

23h, điện thoại tôi reo lên. Tổng Giám đốc Natcom khi ấy - anh Nguyễn Huy Dung - gọi cho tôi. Anh căn dặn: vừa sang đã gặp tình huống cực kỳ nguy hiểm như vậy thì phải hết sức cẩn trọng, mọi quyết định đưa ra phải đảm bảo an toàn về người, tài sản và vẫn phải xử lý được công việc. Sau cuộc gọi ấy, tôi hiểu anh cũng đang rất lo lắng cho mạng lưới cũng như sự an toàn của chúng tôi. Đây cũng là lần đầu Natcom đối mặt với thử thách khó khăn như vậy kể từ khi các băng đảng nổi lên.

6h sáng ngày 21/10/2025, chúng tôi đến đón Thái rồi cùng ra bến tàu. Đến nơi nhưng vẫn chưa thấy tàu đâu, chờ mãi đến 10h tàu mới xuất hiện. Cả Haiti khi đó chỉ có duy nhất con tàu này được cảnh sát sử dụng để tuần tra ven biển. Tàu có màu đen, kích thước không lớn nên chúng tôi gọi vui là “tàu Ngọc Trai Đen”.

Đến 11h30, tàu bắt đầu xuất phát, tức là chúng tôi đã trễ hơn 5 tiếng so với kế hoạch. Khoảng 13h, chúng tôi cũng đến nơi. Không ai bảo ai, mọi người nhanh chóng lên xe bọc thép để cảnh sát chở đến vị trí sự cố xử lý. Kíp xe bọc thép có 8 người, gồm lái xe, đội trưởng ngồi ghế phụ và 6 cảnh sát ngồi trên hai băng ghế ở khoang phía sau. Đây là một đội thuộc lực lượng SWAT được bố trí tại Arcahaie, phối hợp cùng cảnh sát địa phương và dân quân chống lại sự tấn công của các băng đảng. Cộng thêm 4 người chúng tôi, khoang sau có tổng cộng 10 người nên phải mất khoảng 2 phút để mọi người dồn chỗ, ổn định vị trí ngồi.

resize_detail_content_image_resize-detail-content-image-img-7873.jpg — Đội ứng cứu thông tin Natcom phải đi tàu vòng qua đường biển để tiếp cận điểm đứt cáp do đường bộ đã bị chặn và có giao tranh không thể đi qua.

Xe bọc thép di chuyển theo yêu cầu của chúng tôi đến vị trí măng xông gần khu vực nghi ngờ để đo xác định. Do cáp bị đạn bắn nhưng không đứt hẳn nên việc xác định vị trí mất khá nhiều thời gian. Chúng tôi đến điểm nghi ngờ là đoạn cáp ngầm, nhưng khi băng qua đường thì cáp lại được treo nổi, vắt ngang qua rồi lại trở về trạng thái ngầm. Có lẽ trước đây đoạn này không xin phép cắt đường để hạ ngầm cáp. Sau này, tôi mới biết toàn bộ các điểm cáp ngầm trên tuyến đều không được cấp phép cắt đường nên buộc phải treo lên.

Vị trí này cách điểm chúng tôi dừng chân hôm qua, gần OUE418, khoảng 5 km. Trong lúc 4 anh em Natcom làm việc, 7 cảnh sát đứng thành vòng tròn xung quanh để cảnh giới, chăm chú quan sát mọi động tĩnh nhằm đề phòng bất trắc. Viên cảnh sát lái xe vẫn luôn ngồi sau vô lăng, nổ máy, sẵn sàng xuất phát bất cứ lúc nào. Họ giữ khoảng cách với chúng tôi khoảng 10 mét để đảm bảo an toàn.

Đến 15h30, chúng tôi xác định được vị trí cáp gặp sự cố. Đúng như nhận định, cáp bị trúng đạn trong lúc giao tranh. Sau 30 phút, chúng tôi hàn xong sợi đang khai thác và liên hệ NOC để kiểm tra. NOC thông báo tuyến chính 100G DWDM đã khôi phục. Tất cả chúng tôi đều thở phào nhẹ nhõm.

Giám đốc Trung tâm Kỹ thuật gọi điện động viên, ghi nhận nỗ lực của anh em. Trong không khí phấn chấn, chúng tôi tiếp tục triển khai xử lý hướng dự phòng, đồng thời tiến gần hơn về phía khu vực có lực lượng băng đảng mà hôm qua chúng tôi đã chạm mặt.

Screenshot 2026-04-07 180358 — Điểm đứt cáp cuối cùng cũng đã được tiếp cận và hàn thông, đảm bảo an toàn mạng lưới cho khu vực phía Bắc tại Haiti

Lần này, cả đoàn đều cảnh giác cao độ vì vị trí sự cố chỉ cách khu vực của lực lượng băng đảng hơn 2 km. Các cảnh sát liên tục hướng ánh nhìn về phía xa, theo dõi mọi động tĩnh. 4 anh em Natcom tập trung quan sát tuyến cáp, vừa tìm điểm nghi ngờ vừa xác định măng xông gần nhất để đo, khoanh vùng sự cố.

Trong lúc tôi đang quan sát tuyến cáp và những ngôi nhà bỏ hoang vì chiến sự, bất ngờ một loạt đạn bắn về phía chúng tôi. Các cảnh sát lập tức ra hiệu cho chúng tôi nhanh chóng lên xe bọc thép, đồng thời nổ súng đáp trả. Tiếng súng AR15 vang lên dồn dập, chát chúa. Cả 7 cảnh sát đồng loạt xả đạn về phía đối phương.

Sau vài giây sững lại, tôi kịp trấn tĩnh, áp sát vào vách một ngôi nhà, mắt hướng về phía có tiếng súng. Đảo nhanh ánh nhìn tìm Tuấn, Thái, Josue thì thấy họ đã kịp thời lao vào xe. Không chần chừ, tôi cũng nhanh chóng tiếp cận và lên xe từ cửa phụ.

Khi cả 4 anh em đã vào xe an toàn, 7 cảnh sát cũng nhanh chóng rút vào, người đội trưởng là người lên xe cuối cùng. Nhận thấy tình hình không còn đảm bảo an toàn, trong khi trời bắt đầu nhá nhem tối, tôi báo cáo nhanh với anh Tuấn và NOC, đồng thời quyết định rút lui.

Screenshot 2026-04-07 180955

whatsapp-image-2025-12-16-at-083545-1 — Xe cảnh sát luôn nổ máy sẵn đợi chờ tình huống bất ngờ để giải cứu đội kỹ thuật Natcom.

Tối hôm ấy, ai cũng thấm mệt nhưng nhẹ nhõm khi mạng lưới khu vực miền Bắc đã phần nào được đảm bảo an toàn. Chúng tôi nghỉ lại tại đồn cảnh sát. Những bát súp mang hương vị đặc trưng của Haiti được các cảnh sát chia sẻ khiến anh em cảm thấy ấm lòng giữa hoàn cảnh nhiều biến động.

Tình huống khép lại an toàn cho cả mạng lưới và con người. Tuy nhiên, thực tế cho thấy diễn biến luôn thay đổi rất nhanh. Nếu không có tinh thần “dò đá qua sông”, chúng tôi khó có thể xử lý tình huống một cách kịp thời và an toàn. Nếu chỉ chờ giao tranh kết thúc, nếu cứ băn khoăn về mức độ an toàn, hay không chủ động tiếp cận gần khu vực sự cố, chúng tôi đã không thể xác định được hướng đi, cũng không thể triển khai xử lý.

Chính việc từng bước thăm dò, linh hoạt thích ứng trong điều kiện không hoàn hảo đã giúp chúng tôi tiến lên và hoàn thành nhiệm vụ. Triết lý “dò đá qua sông” vì thế không chỉ đúng trong hành trình phát triển của Viettel tại các thị trường nước ngoài, mà còn là bài học xuyên suốt cho mỗi cá nhân và đơn vị trong mái nhà chung Viettel.

Picture5-3 — Bức ảnh bến cảng nơi xuất phát của chuyến đi này xin khép lại bài chia sẻ của tôi cho 1 góc tư liệu về hành trinh 20 năm vươn ra thế giới của Viettel.