Mỗi khi đổ một cọc khoan nhồi - loại cọc được khoan sâu xuống lòng đất, đặt khung thép rồi đổ bê tông làm nền móng chịu lực cho tòa nhà, điện thoại của các kỹ sư Ban Quản lý dự án quân sự, VAM có thể đổ chuông bất cứ lúc nào. Câu hỏi từ công trường thường ngắn nhưng nặng nề: “Bây giờ có cứu cọc hay không?”.

Các kỹ sư VAM chỉ có khoảng 30 phút để đưa ra quyết định: tiếp tục đổ bê tông, cứu cọc khoan, hoặc chấp nhận bỏ cọc và điều chỉnh lại thiết kế kết cấu.

Đó là một trong những tình huống đội ngũ VAM thường xuyên phải đối mặt trong quá trình triển khai dự án Trung tâm Nghiên cứu và Phát triển Viettel tại Khu Công nghiệp cao Hòa Lạc.

Dự án chưa từng có tiền lệ

Khởi công từ tháng 8/2025, Trung tâm Nghiên cứu và Phát triển Viettel được xây dựng trên diện tích 13,2 ha, gồm 6 tòa nhà với tổng diện tích sàn hơn 200.000 m². Đây là dự án có quy mô xây dựng lớn nhất của Viettel trên cả nước tính đến thời điểm hiện tại.

Khi đi vào hoạt động, trung tâm dự kiến là nơi làm việc của gần 2.500 nhân sự chất lượng cao và các chuyên gia công nghệ Viettel, phục vụ nghiên cứu, thiết kế, chế thử những sản phẩm công nghệ cao trong lĩnh vực quốc phòng, dân sự và lưỡng dụng. Trung tâm cũng được định hướng phục vụ nghiên cứu những lĩnh vực công nghệ chiến lược như trí tuệ nhân tạo, dữ liệu lớn, điện toán đám mây và các sản phẩm Make in Vietnam.

Thông thường, với quy mô của dự án, công tác chuẩn bị, lựa chọn nhà thầu và sẵn sàng thi công cần khoảng 18-24 tháng. Trong khi đó, yêu cầu dành cho Viettel và VAM phải đưa dự án vào thi công chỉ trong khoảng 6 tháng. Bởi dự án được triển khai theo lệnh xây dựng công trình khẩn cấp của Bộ Quốc phòng, một cách thức mà Viettel chưa từng áp dụng.

“Ban đầu, anh em đều rất hào hứng vì được thử sức với một công trình có quy mô vượt xa những dự án trước đây. Nhưng chúng tôi cũng có những lo lắng nhất định, đặc biệt là về mặt quy trình thực hiện”, anh Nguyễn Công Quyền - Kỹ sư quản lý dự án thuộc Ban Quản lý dự án quân sự tại VAM nhớ lại.

Theo anh Quyền, khó khăn lớn nhất chính là gần như không có quy trình tiền lệ cho dự án. Đội ngũ VAM phải chủ động nghiên cứu các quy định pháp luật về xây dựng công trình khẩn cấp, tham khảo kinh nghiệm từ các ban quản lý dự án nhà nước và đơn vị thuộc Bộ Quốc phòng. Với sự hỗ trợ của lãnh đạo công ty và các cơ quan trong Tập đoàn, VAM từng bước xây dựng quy trình phù hợp với đặc thù dự án.

trung-tam-nghien-cuu-phat — Phối cảnh dự án Trung tâm Nghiên cứu và Phát triển Viettel.

Đối với một dự án thông thường, nhà thầu phải hoàn thiện toàn bộ thiết kế công trình trước khi thi công. Tuy nhiên, trong tiến độ gấp rút và tình thế phải tự thiết kế quy trình mới, giải pháp được VAM lựa chọn là thiết kế đến đâu, thi công đến đấy. VAM chia nhỏ thiết kế thành từng hạng mục như phần cọc, phần móng, phần hầm, phần sàn. Mỗi thiết kế hạng mục sau khi hoàn thiện và được phê duyệt sẽ lập tức bàn giao cho nhà thầu triển khai. Đồng thời, công tác lập và phê duyệt tổng thể dự án vẫn được tiến hành song song.

Chẳng hạn, khi nhà thầu thi công phần cọc, đội ngũ kỹ sư phải khẩn trương hoàn thiện thiết kế phần móng để kịp bàn giao ngay khi công trường chuyển sang giai đoạn tiếp theo. Cứ như vậy, tiến độ thiết kế phải luôn theo sát, thậm chí đi trước tiến độ thi công, bảo đảm công trường không phải dừng lại vì thiếu bản vẽ được phê duyệt.

Áp lực tiến độ khiến những đêm làm việc đến 1–2 giờ sáng trở nên quen thuộc với đội ngũ kỹ sư VAM. Có những hôm, anh em phải làm việc xuyên đêm để hoàn thiện hồ sơ, kịp trình Ban Giám đốc phê duyệt vào sáng hôm sau và chuyển ngay bản vẽ ra công trường.

“Chúng tôi tuyệt đối không để công trường phải dừng lại vì thiếu hồ sơ thiết kế”, anh Quyền chia sẻ.

“Bóc túi mù” dưới lòng đất

Tưởng chừng việc thiết kế và thi công song song đã là một thử thách đủ lớn, t hì khi bắt tay vào thi công, đội ngũ VAM còn phải đối mặt với một bất ngờ khác, nằm ngay dưới lòng đất Hòa Lạc.

Khi khoan khảo sát, đội ngũ VAM phát hiện bên dưới nền đất là hệ thống hang ngầm chằng chịt ở nhiều độ sâu khác nhau, kèm mực nước ngầm phức tạp. Thậm chí, hai hố khoan cọc cách nhau chỉ 5–7 m mà địa chất đã khác hẳn.

“Anh em hiện trường vẫn hay đùa: chúng ta đang đổ bê tông vào một cái tổ ong khổng lồ dưới lòng đất”, anh Trần Phương Nam - Kỹ sư Quản lý thiết kế kết cấu, chuyên trách kỹ thuật của dự án dí dỏm.

Những hang ngầm trở thành thách thức lớn cho đội ngũ khi thi công nền móng. Mỗi khi mũi khoan xuyên xuống lòng đất, đội ngũ kỹ sư tại công trường đều phải túc trực, theo dõi sát sao để kịp thời phát hiện những hiện tượng bất thường. Địa chất phức tạp tiềm ẩn nhiều rủi ro, có thể gây sụt lở hoặc bê tông chảy vào các hang ngầm, thay vì lấp đầy hố khoan để tạo thành cọc chịu lực.

Một dự án lớn như Trung tâm Nghiên cứu và Phát triển Viettel yêu cầu thi công đến hàng trăm, hàng nghìn cọc khoan nhồi. Do vậy, mỗi mũi khoan được ví như một lần “bóc túi mù”, khi những gì chờ đợi bên dưới lòng đất vẫn luôn là một ẩn số.

ffe3ba4e-3093-4a9d-9289-2a5e1984a394 — Đội ngũ thi công cọc khoan nhồi tại công trình.

Anh Nam nhớ lại một ca trực thi công đặc biệt căng thẳng. Ban đầu, quá trình khoan diễn ra thuận lợi, dung dịch khoan ổn định, không xuất hiện dấu hiệu bất thường. Tuy nhiên, khi bắt đầu đổ bê tông, áp lực gia tăng khiến thành hố khoan ở khu vực giữa thân cọc bị bục. Thay vì dâng lên theo tính toán, bê tông liên tục tụt xuống, chảy vào các hang bên dưới lòng đất.

Lúc này, lồng thép đã được hạ xuống, bê tông đã bắt đầu đổ, đội ngũ kỹ sư chỉ còn hai phương án: chấp nhận bỏ cọc để điều chỉnh lại thiết kế kết cấu, bổ sung cọc ở vị trí khác, kéo theo nguy cơ chậm tiến độ; hoặc tiếp tục đổ bê tông để cứu cọc, dù chưa biết ham ngầm rộng đến đâu và cần thêm bao nhiêu bê tông mới có thể lấp đầy.

Đội ngũ chỉ có khoảng 30 phút để đưa ra quyết định. Cuối cùng, cả đội thống nhất tiếp tục đổ bê tông, quyết tâm giữ lại cọc khoan. “Khi bê tông bắt đầu dâng lên. Tất cả anh em dưới công trường mới thở phào”, anh Nam nhớ lại. Cọc khoan cuối cùng được giữ lại thành công, lượng bê tông sử dụng vẫn trong mức chấp nhận được.

Đội ngũ thi công trong mọi điều kiện thời tiết, nỗ lực bảo đảm tiến độ và chất lượng công trình.

Đến thời điểm hiện tại, toàn bộ cọc khoan nhồi đã thi công đều bảo đảm khả năng sử dụng, chưa phải loại bỏ bất kỳ cọc nào. Đằng sau kết quả ấy là những ca trực kéo dài, những đêm mất ngủ và không ít cuộc điện thoại khẩn từ công trường để cùng tìm phương án xử lý các tình huống phát sinh.

Để chủ động hạn chế rủi ro, VAM kết hợp khoan thăm dò địa chất với khảo sát địa vật lý, sử dụng phương pháp đo điện trở suất để xác định đặc điểm các tầng đất, đá, khoanh vùng những vị trí có nguy cơ xuất hiện hang ngầm và dự báo phạm vi của chúng. Qua đó, đội ngũ kỹ sư có thêm cơ sở để lựa chọn phương án thi công phù hợp.

Tuy nhiên, trong điều kiện địa chất phức tạp, mỗi cọc nhồi lại đặt ra những thách thức và vấn đề phát sinh khác nhau, đòi hỏi các kỹ sư VAM phải liên tục tìm giải pháp, linh hoạt ứng phó với những tình huống khó lường.

“Muốn đi xa thì đi cùng nhau”

VAM đang đồng thời triển khai nhiều công trình có quy mô lớn nhất từ trước đến nay, thậm chí có dự án lớn gấp hàng trăm lần so với những công trình trước đây. Khối lượng công việc tăng mạnh, trong khi lực lượng nhân sự dù đã được bổ sung vẫn còn tương đối mỏng, đặt lên vai mỗi cán bộ, kỹ sư áp lực không nhỏ về tiến độ và chất lượng.

Trong hoàn cảnh ấy, tinh thần đồng đội trở thành điểm tựa để người VAM vượt qua khó khăn. “Chúng tôi luôn có một câu nói với nhau: Muốn đi nhanh thì đi một mình, muốn đi xa thì phải đi cùng nhau”, anh Nam chia sẻ.

Theo anh, điều đáng trân trọng ở VAM là mỗi khi có vấn đề phát sinh, đồng nghiệp luôn sẵn sàng hỗ trợ, cùng chia sẻ trách nhiệm và tìm cách tháo gỡ. Từ những cán bộ trực tiếp quản lý hiện trường đến đội ngũ phụ trách pháp lý, thiết kế, không ai đơn độc trước những bài toán khó. Chính sự đồng lòng ấy tạo nên sức mạnh để tập thể cùng hoàn thành những nhiệm vụ ngày càng lớn.

Đặc biệt, những kỹ sư VAM luôn trong trạng thái sẵn sàng xử lý công việc bất kể ngày đêm. Kết thúc 8 giờ làm việc tại văn phòng không có nghĩa là nhiệm vụ đã khép lại. Điện thoại vẫn phải luôn sẵn sàng để tiếp nhận và giải quyết những tình huống phát sinh từ công trường.

resize_detail_content_image_05007671-9bbd-4ee2-99fa-91ffb83a81e1.jpeg

Có những đêm, cán bộ kỹ thuật thức trắng tại hiện trường để xử lý sự cố. Ở văn phòng, đồng nghiệp phụ trách thiết kế, pháp lý cũng làm việc đến 1–2 giờ sáng, hoàn thiện hồ sơ để kịp trình phê duyệt và chuyển bản vẽ ra công trường ngay hôm sau. Mỗi người một vị trí, một nhiệm vụ, nhưng cùng hướng đến mục tiêu không để công trình phải dừng lại dù chỉ một ngày.

“Ở VAM, ngọn lửa tinh thần luôn luôn rực cháy trong mỗi người”, anh Quyền và anh Nam nhấn mạnh.

Chính tinh thần sẵn sàng nhận việc khó, sự tận tâm với nhiệm vụ và văn hóa đồng đội ấy đã góp phần tạo nên sức mạnh của VAM trong suốt hành trình 20 năm xây dựng và trưởng thành. Từ những công trình đầu tiên đến các dự án chiến lược hôm nay, mỗi thế hệ cán bộ, nhân viên lại tiếp tục đóng góp công sức, trí tuệ để cùng VAM chinh phục những thử thách mới.