Sáng tạo bắt đầu từ việc thay đổi cách nghĩ

Năm 2015, tôi tốt nghiệp Học viện Kỹ thuật Quân sự Việt Nam. Là một sinh viên người Campuchia được đào tạo trong môi trường quân đội Việt Nam, tôi không chỉ được trang bị kiến thức chuyên môn mà còn học được tinh thần kỷ luật, bản lĩnh vượt khó và trách nhiệm đối với công việc.

Sau khi tốt nghiệp, tôi lựa chọn trở về quê hương để làm việc và cống hiến. Tháng 02 năm 2016, tôi gia nhập Metfone với vị trí nhân viên vận hành khai thác Cơ điện thuộc Ban Điều hành tỉnh của Phòng Cơ điện.

Những ngày đầu công tác, tôi thường xuyên cùng đồng nghiệp đến các trạm BTS ở nhiều địa phương khác nhau. Công việc giúp tôi tiếp cận trực tiếp với thực tế vận hành mạng lưới, hiểu rõ những khó khăn của lực lượng tuyến đầu và cảm nhận được trách nhiệm của người làm công tác cơ điện trong việc đảm bảo mạng lưới hoạt động ổn định 24/7.

Thời điểm đó, tôi luôn nghĩ rằng một kỹ sư giỏi là người xử lý sự cố nhanh nhất. Khi thiết bị hỏng thì sửa chữa, khi mất điện thì khôi phục nguồn, khi có cảnh báo thì xử lý ngay để đảm bảo mạng lưới không bị gián đoạn. Nhưng càng làm việc, tôi càng nhận ra rằng đó mới chỉ là một phần của công việc. Có những sự cố được xử lý rất nhanh nhưng vẫn tiếp tục lặp lại, có những khó khăn tồn tại nhiều năm và dần được xem như điều bình thường, còn có những công việc tiêu tốn rất nhiều thời gian chỉ vì chúng ta đã quen làm theo cách cũ.

Điều đó khiến tôi bắt đầu tự hỏi: liệu một người kỹ sư chỉ cần giỏi xử lý sự cố, hay còn phải tìm cách để sự cố không còn lặp lại? Tại sao cùng một vấn đề vẫn xuất hiện nhiều lần? Tại sao cùng một loại thiết bị nhưng cách vận hành ở mỗi nơi lại khác nhau? Và tại sao chúng ta luôn tập trung giải quyết phần ngọn mà chưa dành nhiều thời gian để loại bỏ nguyên nhân gốc rễ?

Chính những câu hỏi ấy đã đánh thức trong tôi một cách suy nghĩ mới.

Khó khăn càng lớn, tư duy càng phải thay đổi

Năm 2018, tôi được bổ nhiệm vị trí Chuyên viên chính. Đây là giai đoạn tôi bắt đầu chuyển từ tư duy của người thực hiện sang tư duy của người tìm giải pháp. Tôi nhận ra rằng giá trị lớn nhất không nằm ở việc xử lý được bao nhiêu sự cố, mà nằm ở việc làm thế nào để sự cố ít xảy ra hơn.

Năm 2019 là một trong những dấu mốc đáng nhớ nhất trong quá trình công tác của tôi. Campuchia đối mặt với tình trạng thiếu điện nghiêm trọng trên diện rộng. Nhiều khu vực bị cắt điện kéo dài, các trạm BTS và Mainnode phải phụ thuộc gần như hoàn toàn vào nguồn điện dự phòng. Trong bối cảnh đó, áp lực đối với lực lượng cơ điện tăng lên rất lớn. Chúng tôi phải liên tục triển khai các phương án ứng cứu thông tin, đảm bảo nhiên liệu, duy trì hoạt động của hệ thống nguồn và chuẩn bị các phương án dự phòng cho những tình huống xấu nhất.

Chính trong giai đoạn khó khăn ấy, tôi nhận ra rằng điều quan trọng nhất không phải là làm việc nhiều hơn, mà là làm việc thông minh hơn. Một giải pháp đúng có thể thay thế rất nhiều công sức của con người. Nhận thức đó càng trở nên rõ ràng hơn khi đại dịch Covid-19 bùng phát ngay sau đó.

Nhiều địa phương thực hiện phong tỏa, hạn chế đi lại trong khi nhu cầu liên lạc của người dân tăng cao chưa từng có. Mạng viễn thông trở thành hạ tầng thiết yếu giúp duy trì hoạt động của xã hội. Để đảm bảo vận hành mạng lưới trong điều kiện đặc biệt, chúng tôi phải thay đổi cách tổ chức công việc, bố trí lực lượng làm việc phân tán tại nhiều địa điểm khác nhau và xây dựng các phương án ứng cứu phù hợp với tình hình thực tế. Tôi cũng trực tiếp xuống hỗ trợ Chi nhánh Phnom Penh trong công tác vận hành và ứng cứu thông tin.

Những thử thách liên tiếp ấy giúp tôi hiểu sâu sắc hơn một điều: khó khăn luôn tồn tại, nhưng cách tiếp cận khó khăn hoàn toàn có thể thay đổi.

Sáng tạo để làm tốt hơn những gì đang có

Một trong những vấn đề khiến tôi trăn trở nhiều nhất là sự thiếu đồng bộ của hệ thống nguồn tại các trạm Mainnode. Qua nhiều giai đoạn đầu tư và mở rộng mạng lưới, các trạm được xây dựng theo nhiều cấu hình khác nhau, dẫn đến công tác vận hành, điều hành và xử lý sự cố gặp không ít khó khăn. Nhiều người xem đó là thực trạng bình thường của lịch sử phát triển mạng lưới. Nhưng tôi lại nghĩ khác. Nếu mọi người đều chấp nhận sự phức tạp ấy, hệ thống sẽ tiếp tục vận hành theo cách cũ thêm nhiều năm nữa.

Tôi bắt đầu tự hỏi: tại sao chúng ta không thể chuẩn hóa?

Từ suy nghĩ đó, tôi cùng đồng nghiệp triển khai kế hoạch rà soát và chuẩn hóa hệ thống nguồn tại các trạm Mainnode trên toàn mạng lưới. Mục tiêu không phải là thay đổi thiết bị, mà là thay đổi cách vận hành. Khi các hệ thống cùng vận hành theo một nguyên lý, việc quản lý trở nên đơn giản hơn. Khi mọi người cùng hiểu theo một tiêu chuẩn chung, việc phối hợp trở nên hiệu quả hơn. Và khi kinh nghiệm được chuẩn hóa thành quy trình, giá trị không còn thuộc về một cá nhân mà trở thành tài sản chung của tổ chức.

Đó cũng là thời điểm tôi thực sự hiểu rằng sáng tạo không nhất thiết phải tạo ra điều hoàn toàn mới. Đôi khi, sáng tạo chính là làm cho những điều phức tạp trở nên đơn giản hơn, làm cho những việc khó trở nên dễ thực hiện hơn và làm cho cả hệ thống vận hành hiệu quả hơn.

Từ những trăn trở trong thực tế công việc, tôi dần hình thành thói quen tìm kiếm giải pháp thay vì chỉ xử lý vấn đề trước mắt. Tinh thần đó đã giúp tôi cùng đồng nghiệp triển khai nhiều sáng kiến cải tiến trong công tác cơ điện. Một số sáng kiến tiêu biểu như tận dụng chức năng sẵn có trên tủ nguồn DC để thay thế các thiết bị cảnh báo và điều khiển tại trạm không điện; ứng dụng mã QR để số hóa tài liệu kỹ thuật và hỗ trợ tra cứu tại hiện trường; thiết kế hệ thống ATS dự phòng cho các trạm Mainnode trọng yếu; hay xây dựng giải pháp kiểm tra, đánh giá chất lượng ATS ngay từ khâu sản xuất nhằm nâng cao độ tin cậy khi đưa vào khai thác.

Điều tôi tự hào không phải là các sáng kiến đó được công nhận hay đạt giải, mà là tư duy phía sau mỗi sáng kiến. Tất cả đều bắt đầu từ một câu hỏi rất đơn giản: “Có cách nào làm tốt hơn không?”

Thành quả lớn nhất là thay đổi chính mình

Ngoài những sáng kiến cải tiến, tôi cũng có cơ hội chủ trì một số dự án quan trọng của đơn vị, trong đó có dự án thay thế hệ thống máy biến áp 500kVA nhằm nâng cao độ an toàn và ổn định của nguồn điện. Những nỗ lực đó đã giúp tôi vinh dự được công nhận là Nhân viên xuất sắc ngành dọc của Viettel Global.

Năm 2022, tôi được bổ nhiệm giữ vị trí Phó phòng Cơ điện Access.

Nhìn lại hành trình từ một kỹ sư trẻ mới ra trường đến vị trí hiện nay, tôi hiểu rằng thành quả lớn nhất không phải là chức danh hay những giải thưởng đã đạt được. Thành quả lớn nhất là tôi đã thay đổi được cách suy nghĩ của chính mình. Từ người xử lý sự cố, tôi học cách tìm giải pháp; từ người vận hành, tôi hướng đến tối ưu vận hành; và từ người thực hiện công việc, tôi mong muốn lan tỏa tinh thần đổi mới tới nhiều đồng nghiệp hơn.

Nếu được hỏi điều gì đã đánh thức sáng tạo trong tôi, tôi sẽ trả lời rằng đó chính là những khó khăn trong công việc hằng ngày. Những đêm mất điện diện rộng, những ngày chống dịch Covid-19, những bất cập tồn tại nhiều năm trong vận hành mạng lưới hay áp lực phải đảm bảo hệ thống luôn hoạt động ổn định đều buộc tôi phải suy nghĩ khác đi.

Tôi tin rằng sáng tạo không phải là khả năng của một vài người đặc biệt. Sáng tạo bắt đầu từ tinh thần không chấp nhận giới hạn của cách làm cũ, luôn sẵn sàng đặt câu hỏi cho những điều tưởng như đã quen thuộc và kiên trì tìm kiếm một cách làm tốt hơn cho tập thể. Đó là hành trình tôi đã đi qua cùng Metfone, và cũng là hành trình tôi sẽ tiếp tục theo đuổi trong những năm tiếp theo.

Từ những sự cố đến hành trình đổi mới của người kỹ sư Metfone

10:43 - 02.07.2026AI tóm lược

Bài viết cùng chuyên mục

Bài viết cùng chuyên mục

10:43 - 02.07.2026