Đó là khởi nguồn cho một sáng kiến táo bạo tại Trung tâm Bán dẫn Viettel (VSI), được chắp bút bởi hai chàng trai thuộc thế hệ Gen Z: Nguyễn Quốc Việt và Nguyễn Ngọc Sang.

Áp lực của ngành công nghiệp lõi và bài toán "AI Native"

Tại VSI, nơi hội tụ của những bộ óc tinh hoa đang ngày đêm giải mã các bài toán vi mạch bán dẫn phức tạp nhất, áp lực về tiến độ và sự chính xác luôn được đặt ở mức tối đa. Trong định hướng chiến lược của Tập đoàn, việc chuyển đổi thành một tổ chức "AI Native" không chỉ là khẩu hiệu mà là một mệnh lệnh hành động.

Thực tế, các kỹ sư tại VSI đã bắt đầu làm quen với AI. Tuy nhiên, AI khi đó chủ yếu tồn tại dưới dạng các công cụ chung chung (General AI). Mỗi lần sử dụng, các kỹ sư phải mất rất nhiều thời gian để "cung cấp ngữ cảnh", tinh chỉnh câu lệnh (prompt) để AI có thể hiểu được những thuật ngữ chuyên ngành bán dẫn đặc thù. Sự bất tiện này khiến AI chưa thực sự trở thành một phần "tự nhiên" (native) trong dòng chảy công việc hàng ngày.

Bước ngoặt trong tư duy - Từ "Công cụ dùng chung" đến "Trợ lý cá nhân hóa"

Quan sát hàng chục đồng nghiệp loay hoay với các công cụ AI đại trà, Nguyễn Quốc Việt và Nguyễn Ngọc Sang nhận ra một "điểm mù" trong cách tiếp cận.

Bước ngoặt tư duy xuất hiện trong một buổi tối tăng ca, khi cả hai nhận ra: Tại sao chúng ta bắt con người phải học cách thích nghi với một AI chung chung, mà không tạo ra những AI biết học cách thích nghi với từng con người?

Tư duy thay đổi 180 độ. Việt và Sang quyết định không tạo ra một nền tảng AI dùng chung cho cả Trung tâm nữa. Thay vào đó, họ phác thảo ý tưởng về một hệ thống Agent AI cá nhân hóa – nơi mỗi nhân viên, mỗi kỹ sư tại VSI sẽ sở hữu một "đặc vụ AI" của riêng mình. Agent này sẽ được học những thói quen, tài liệu, ngữ cảnh công việc và tệp dữ liệu chuyên biệt của chính người kỹ sư đó.

Cách làm mới được hình thành - Giải mã bài toán bảo mật và chuyên biệt hóa

Từ ý tưởng đến thực thi ở một đơn vị đặc thù như VSI là một thách thức khổng lồ.

Vượt qua rào cản bảo mật: Ngành bán dẫn đòi hỏi sự bảo mật tuyệt đối về dữ liệu (IP). Việt và Sang đã phải nghiên cứu và thiết kế một kiến trúc hệ thống Agent AI chạy hoàn toàn trên hạ tầng nội bộ, đảm bảo không một dòng code hay tài liệu mật nào bị rò rỉ ra bên ngoài.
Xây dựng cơ chế "Học tập cá nhân hóa": Hai kỹ sư trẻ đã thiết lập các luồng dữ liệu (Data Pipeline) cho phép hệ thống tự động vector hóa các tài liệu cá nhân của từng kỹ sư. Khi một kỹ sư thiết kế logic (Logic Design) đặt câu hỏi, Agent AI sẽ tự động truy xuất đúng các tài liệu logic mà người đó hay dùng. Tương tự với kỹ sư kiểm thử (Verification) hay thiết kế vật lý (Physical Design).
Tạo hình hài cho Agent AI: Thay vì giao diện dòng lệnh khô khan, họ tích hợp Agent AI vào các công cụ giao tiếp và làm việc quen thuộc hàng ngày, biến AI thành một "người dùng" (user) có thể tương tác liên tục 24/7.

Làn sóng AI Native lan tỏa mạnh mẽ

Sáng kiến của Quốc Việt và Ngọc Sang không chỉ dừng lại ở một bản demo (thử nghiệm) mà đã thực sự tạo ra một cú hích lớn trong nội bộ VSI:

Tiết kiệm thời gian đột phá: Các kỹ sư không còn mất thời gian huấn luyện lại AI từ đầu. Agent AI cá nhân hóa có thể đưa ra câu trả lời, đoạn code hoặc gợi ý sửa lỗi với độ chính xác cao nhờ hiểu rõ ngữ cảnh công việc của chủ nhân.
Thúc đẩy phong trào AI Native thực chất: Hệ thống đã phá vỡ rào cản e ngại công nghệ mới. Việc sử dụng AI giờ đây trở nên dễ dàng và gần gũi như việc nhắn tin nhờ một người đồng nghiệp hỗ trợ.
Tạo ra văn hóa chia sẻ tri thức mới: Những Agent AI này dần trở thành các "kho lưu trữ tri thức sống", giúp bảo tồn và phát huy chất xám cá nhân ngay cả khi có sự thay đổi về nhân sự.

Công nghệ chỉ thực sự "sống" khi thấu hiểu con người

Hành trình của Việt và Sang để lại những bài học sâu sắc cho phong trào Đánh thức sáng tạo:

Sáng tạo không nhất thiết là phát minh ra công nghệ mới nhất, mà là tìm ra cách ứng dụng công nghệ phù hợp nhất. Giải pháp Agent AI cá nhân hóa xuất phát từ chính sự thấu hiểu "nỗi đau" (pain-point) của những người đồng nghiệp bên cạnh mình.
Sức mạnh của tuổi trẻ và tinh thần dấn thân: Ở độ tuổi 26, 27, Việt và Sang đã không ngần ngại bước ra khỏi vùng an toàn của những nhiệm vụ thiết kế vi mạch thông thường để giải quyết một bài toán cấp hệ thống của tổ chức.
AI phục vụ con người: Để AI Native thực sự thành công, trí tuệ nhân tạo phải xoay quanh con người, phục vụ cho sự độc bản của mỗi cá nhân thay vì bắt con người gò ép theo khuôn mẫu của máy móc.

Sáng kiến của Nguyễn Quốc Việt và Nguyễn Ngọc Sang chính là minh chứng rõ nét nhất cho tinh thần Viettel: Luôn tìm kiếm sự khác biệt, giải quyết các bài toán khó bằng sự thấu hiểu và khát vọng làm chủ công nghệ. Từng Agent AI được sinh ra tại VSI hôm nay, chính là những viên gạch vững chắc xây dựng nên một Viettel AI Native hùng mạnh của ngày mai.