Tuổi 35, lần đầu tiên trong đời tôi bước chân ra khỏi biên giới Việt Nam, sau lưng là cậu con trai bé bỏng mới tròn 3 tháng tuổi để đến với một đất nước xa xôi: Timor Leste. Tôi mang theo hành trang là khát vọng của người Viettel, nhưng thực tế đập vào mắt anh thanh niên ngay ngày đầu hạ cánh xuống sân bay Dili lại là một cú sốc: Khắp nơi chỉ toàn chuối, nghèo nàn và đơn sơ đến không tưởng. Một đất nước toàn núi đá cứng ngắc, vắng bóng sông hồ. Ở đây, hễ mưa to thì nước lũ cuồn cuộn, dứt hạt là sông lại khô ran vì nước đổ tuột ra biển.

Đó là những nét vẽ đầu tiên trong bức tranh viễn chinh mang tên Telemor mà chúng tôi lao vào rẽ đất, gieo hạt.

Những cột sóng mọc lên từ đá và lửa

resize_detail_content_image_xuong-xi-nhan-cho-lai-xe-len-nui.jpg — Những cung đường Timor núi đá

Kế hoạch ban đầu gần như phá sản. Bản thiết kế trạm BTS mang từ Việt Nam sang hoàn toàn vô dụng trước địa hình toàn núi đá của Timor Leste. Không thể làm theo kiểu truyền thống, cũng chẳng được phép nổ mìn phá núi. Áp lực khai trương sớm đè nặng lên vai, cái khó ló cái khôn, anh em kỹ thuật Viettel đã dùng một cách "nguyên thủy" nhất: Đốt lốp cao su nung nóng đá cho nứt nẻ, rồi mới hì hục đục, khoan và đổ bê tông. Có những ngày đi khảo sát, anh em phải đích thân đứng sát mép vực, xi nhan cho từng chuyến xe chở vật tư bò lên đỉnh núi cao chót vót.

“Trekking” leo núi lên trạm là việc thường xuyên

Khó khăn chồng chất khó khăn. Ở mảnh đất này, Internet là thứ vô cùng xa xỉ với giá 1 USD/giờ và leo lắt vì dùng vệ tinh. Chuyên gia Việt Nam sang làm việc không dám gọi về nhà vì cước quá đắt, chỉ biết ngậm ngùi chờ đến tối mịt, về nhà công vụ dùng ké đường truyền vệ tinh nội bộ để vơi đi nỗi nhớ vợ con.

Khí hậu khắc nghiệt, thức ăn không hợp khẩu vị khiến anh em ốm la liệt. Có lúc, một chiếc xe bán tải phải chở hàng chục anh em đi viện. Thiếu thốn trăm bề, ai nấy đều sụt cân trông thấy. Chính tôi cũng bay mất 5kg, quần áo mặc trên người rộng thênh thang, bay lất phất trong gió biển Dili. Nhưng giữa muôn trùng gian khó ấy, có một "luật ngầm" không ai bảo ai: Tự anh em bảo ban, động viên nhau giải quyết, tuyệt đối không than vãn để gia đình, người thân ở quê nhà phải lo lắng.

Kỷ niệm nghẹn ngào nhất có lẽ là ngày chia tay 4 bạn kỹ thuật của VHT sang triển khai hệ thống vOCS suốt 4 tháng ròng. Trước khi ra sân bay, tôi mời các em ra biển ăn một bữa cơm đàng hoàng. Vừa ăn, một cậu bùi ngùi nói: "Anh ơi, đây là bữa cơm ngon nhất của em từ ngày bước chân sang Timor". Câu nói ấy làm mấy anh em nhìn nhau, mắt ai cũng đỏ hoe. Đôi khi, niềm hạnh phúc ở xứ người chỉ đơn giản là những lúc đi rừng, anh em vỡ òa sung sướng khi tìm thấy vài cây ngò gai (mùi tàu) mọc dại - thứ rau quê nhà mà người dân bản địa chẳng bao giờ ăn.

resize_detail_content_image_vui-mung-khi-tim-duoc-huong-vi-que-nha.jpg — Niềm vui khi đi rừng kiếm được hương vị quê nhà (rau mùi tàu) mà ở chợ địa phương không bao giờ có

Những giọt nước mắt đổi lấy 20.000 USD

Thiếu thốn vật chất đã đành, chúng tôi còn đối mặt với những cuộc khủng hoảng “sinh tử”. Tài khoản công ty hết tiền. Đối tác xây dựng kéo đến đòi nợ, dọa đánh; nhân viên bản địa tụ tập biểu tình đòi lương.

Thiết bị vật tư thì mắc kẹt ngoài biển. Tàu hàng từ Việt Nam sang không thể cập cảng vì lệnh ưu tiên nhường chỗ cho tàu lương thực (lúc đó dân Timor đang thiếu gạo). Đến lúc xin được cập bến thì tàu lại hỏng cẩu. Anh em lại phải “trần lưng” thuê xà lan ra tận nơi trung chuyển từng thùng hàng vào bờ.

Nhưng rồi, bằng ý chí kiên cường, 8 tháng sau ngày nhận giấy phép, Telemor chính thức kinh doanh. Tôi nhớ mãi cái ngày cầm trên tay đơn hàng đầu tiên trị giá 20.000 USD. Nước mắt cứ thế rơi. Đó là những đồng tiền mồ hôi nước mắt đầu tiên, là chiếc phao cứu sinh để có tiền trả lương, giữ lại anh em.

resize_detail_content_image_tgd-truc-tiep-di-ban-hang-1.jpg — TGĐ Telemor lúc bấy giờ trực tiếp đi bán hàng

Giới thiệu sản phẩm dịch vụ đến vùng sâu, vùng xa của Timor Leste

Cú vươn mình ngoạn mục

Những ngày đầu kinh doanh, từ Tổng Giám đốc đến nhân viên bạt mạng lao ra đường, len lỏi vào từng ngõ ngách, bản làng xa xôi nhất để bán hàng. Người dân nghèo không có tiền mặt, chúng tôi sẵn sàng đổi gà, đổi gạo để lấy điện thoại và sim thẻ.

resize_detail_content_image_niem-vui-cua-cau-be-khi-me-mua-cho-dien-thoai-telemor.jpg — Niềm vui của cậu bé khi mẹ mua cho điện thoại Telemor

Cả đất nước Timor Leste ngỡ ngàng. Trong tư duy của họ, "người nước ngoài" sang đây là để làm ông chủ ngồi phòng máy lạnh, chưa từng có "ông Tây" nào đi bán dạo, gõ cửa từng nhà, tư vấn tận tình như người ruột thịt. Nụ cười rạng rỡ của một cậu bé vùng sâu khi lần đầu được mẹ mua cho chiếc điện thoại Telemor là hình ảnh khắc sâu vào tâm trí tôi, nhắc nhớ tôi về ý nghĩa công việc mình đang làm.

resize_detail_content_image_roadshow-nhung-ngay-moi-ra-mat.jpg — Telemor roadshow những ngày mới ra mắt

resize_detail_content_image_khong-co-thang-nhung-doan-ket-van-treo-duoc-bang-ron.jpg

Chỉ sau 3 tháng với chiến dịch bùng nổ (10 cent/10 phút, miễn phí hòa mạng), Telemor phủ sóng mọi mặt trận.

Nhưng thành công đến quá nhanh lại sinh ra "bệnh": Hạ tầng nghẽn mạng nghiêm trọng. Chuyên gia từ Việt Nam khuyên nên dừng ngay các chương trình khuyến mại. Đứng giữa ngã ba đường, tôi quyết định: Nếu dừng lúc này, công lao 3 tháng đổ xuống sông xuống biển. Phải tiếp tục kinh doanh và dùng kỹ thuật để giải quyết!

Chúng tôi yêu cầu đội chuyên gia tinh nhuệ từ VTNet sang ứng cứu, mượn gấp thiết bị 2G/3G từ Việt Nam và vận chuyển thần tốc bằng đường Hàng không. Đắt đỏ đến mức từng cái bulong, móng cột cũng phải gửi máy bay, nhưng đó là cái giá phải trả để giành lấy thời cơ.

resize_detail_content_image_lan-dau-lap-ve-tinh-tam-thap.jpg

Giải quyết xong phần vô tuyến lại tắc ở băng thông Internet do vệ tinh độ trễ cao. Kinh doanh dồn vào ngõ cụt. Đội ngũ đánh cược bằng việc đầu tư vệ tinh tầm thấp. Rủi ro nhiễu sóng khi mưa rất lớn khiến nhiều chuyên gia e dè, nhưng Ban Tổng Giám đốc công ty xin thử nghiệm và tự chịu hoàn toàn trách nhiệm. Cuối cùng, bài toán được giải mã, chúng tôi thiết lập thêm đường viba backup qua Indonesia.

Chỉ sau 6 tháng, Telemor là nhà mạng số 1 về Internet. Đúng 1 năm sau ngày khai trương, chúng tôi chính thức trở thành nhà mạng số 1 về thuê bao di động, vượt mặt Timor Telecom - kẻ khổng lồ đã bám rễ ở đây suốt 20 năm.

Lan tỏa văn hóa, kiến tạo di sản

Tại sao chúng tôi làm được kỳ tích ấy? Bởi Telemor không chỉ đến đây để kiếm tiền. Chúng tôi lấy sự chân thành, phụng sự người dân Timor làm kim chỉ nam.

Chúng tôi bình đẳng tuyệt đối giữa người Việt và người bản địa. Lần đầu tiên, những thanh niên Timor Leste biết thế nào là cáp quang, được chuyên gia Việt Nam cầm tay chỉ việc sử dụng máy đo, máy hàn quang. Không có thang, anh em người Việt và Timor công kênh nhau lên vai để treo băng rôn khai trương. Chúng tôi kéo họ cùng đi hiến máu nhân đạo (có người yếu quá còn ngất xỉu), cùng ra quân dọn rác bãi biển, đường phố mỗi tuần - điều chưa từng có tiền lệ. Mạng lưới Telemor mang Internet, mang sách vở đến các trường học. Để rồi, tình cảm ấy được đáp đền bằng những món quà năm mới giản dị từ chính tay người dân bản địa gửi tặng, bằng văn hóa Việt Nam đang ngày một bám rễ sâu vào lòng đất nước bạn.

resize_detail_content_image_lan-dau-tien-nv-timor-biet-den-cap-quang-may-do-may-han-quang.jpg

Và trên hết, đó là tinh thần đi trước đón đầu của người Viettel. Băng thông hạn hẹp nhưng vẫn quyết tâm đầu tư 4G. Chỉ bằng một cuộc điện thoại gọi thẳng cho Tổng Giám đốc Tập đoàn, chúng tôi được phê duyệt thử nghiệm thiết bị 4G do chính Viettel sản xuất. Chúng tôi cũng là những người đầu tiên dám gạt bỏ hệ thống tính cước nước ngoài để áp dụng vOCS 1.0 "cây nhà lá vườn" ngay từ ngày chập chững, để rồi cùng nó nâng cấp lên 2.0, 3.0.

Những gì còn lại...

Nhìn lại những năm tháng thanh xuân “ném mình” vào đất đá Timor Leste, tôi được gì và mất gì? Tôi già hơn, da đen nhẻm, nếp nhăn nhiều hơn. Nhưng tôi trưởng thành và kiên định hơn bao giờ hết. Sự khắc nghiệt bào mòn vẻ bề ngoài, nhưng lại gọt giũa tính cách bên trong: Tôi bớt nóng nảy, biết lắng nghe, biết chấp nhận và bao dung hơn. Nghĩ sâu hơn, rộng hơn và sáng tạo hơn.

resize_detail_content_image_van-hoa-viet-nam-duoc-lan-toa-den-timor.jpg — Văn hóa Việt Nam được lan tỏa đến Timor Leste

resize_detail_content_image_qua-tang-nam-moi-cua-1-nguoi-timor.jpg — Quà tặng năm mới của 1 người Timor

Timor Leste không chỉ là một dự án, đó là một chặng đường tu tập của tâm hồn, tôi luyện bản lĩnh, nơi tôi hiểu rằng: Chỉ cần dấn thân tận cùng với sự tử tế và tinh thần không lùi bước, dẫu là trên đá sỏi, sóng vẫn sẽ vươn cao.

Con số 13 là một chủ đề lớn và đầy bí ẩn của Telemor, nhưng có lẽ, tôi sẽ kể cho các bạn nghe ở một dịp khác...

Nhân dịp kỷ niệm 20 năm kinh doanh toàn cầu, Viettel Family phát động cuộc thi “LIFETIME STORIES – BEYOND BORDERS” dành cho CBNV nhằm lắng nghe những câu chuyện người Viettel làm việc trong môi trường quốc tế. Mỗi câu chuyện CBNV kể không chỉ là ký ức cá nhân mà còn góp phần hình thành kho tư liệu văn hóa Viettel ở nước ngoài. Cuộc thi nhận bài từ nay đến hết 05/04/2026. Bài dự thi gửi về: viettelfamily@viettel.com.vn .

Người Viettel gieo "mầm sóng" trên vùng đất đá Timor Leste

18:02 - 03.04.2026AI tóm lược

Bài viết cùng chuyên mục

Bài viết cùng chuyên mục

18:02 - 03.04.2026