Hỏi vợ qua màn hình tại Haiti

“Mi ở mô rồi?” - cuộc gọi lúc 4 giờ sáng giữa Haiti.

4 giờ sáng ở Haiti, một cuộc gọi từ Việt Nam đánh thức tôi dậy. Không phải tin công việc, đầu dây bên kia là giọng bạn bè hối hả: “Bọn tau đang bê tráp sang nhà gái rồi!".

Tôi vẫn nhớ rất rõ ngày nghe tin có danh sách sang thị trường Haiti. Tôi đã rất vui. Làm sao không vui cho được khi chưa vướng bận vợ con, gia đình, tự nhiên có cơ hội đi sang tận châu Mỹ. Nghe thì oai, mà lúc đó tôi cũng thấy oai thật. Dẫu biết Haiti vừa trải qua động đất, dịch tả còn chưa kịp lắng xuống, người ta nhắc nhiều lắm… nhưng thú thật, lúc ấy tôi chưa đủ từng trải để biết sợ là gì.

Nhưng mọi cảm giác ấy thay đổi ngay khi tôi đặt chân đến Haiti. Những ngôi nhà đổ nát, những con đường nứt gãy, một đất nước vừa đi qua thảm họa động đất và dịch bệnh. Lần đầu tiên, tôi thấy thế nào là làm việc trong một nơi mà mọi thứ có thể đổ sụp xuống bất cứ lúc nào. Khi đó, tôi đang đảm nhiệm vai trò chuyên viên truyền dẫn, trực tiếp cùng anh em triển khai tuyến STM64 từ Artibonite về Cap-Haïtien. Cáp cứ vừa hàn xong lại bị chặt. Hàn xong lại bị chặt.

Có những hôm anh em ngồi nhìn nhau, không nói được gì. Chúng tôi chỉ biết báo về: “Nếu cứ thế này… chắc tụi em phải bỏ cuộc thôi anh à!”. Nghe thì có vẻ chúng tôi dã buông xuôi, nhưng chính xác là cảm giác bất lực. Vậy mà rồi, chẳng ai bỏ. Cứ làm tiếp thôi. Lì ra mà làm. Và rồi, thật may mắn, tuyến cũng thông được.

Tôi cùng đồng nghiệp Haiti trong ngày khai trương mạng Natcom.

Ở Haiti, khi tôi làm Phó Giám đốc Kỹ thuật Chi nhánh Center, có những đêm ngủ trên xe giữa đường, vì mưa làm sạt lở, không thể đi tiếp, cũng chẳng thể quay đầu. Xe đỗ giữa trời, mưa xối xả, lạnh đến mức ngồi trong xe mà cứ như đang ở ngoài trời. Anh em co ro, run bần bật.

Nhưng nếu hỏi Haiti để lại cho tôi điều gì đáng nhớ nhất, thì không phải là công việc, cũng không phải là những ngày gian nan đó. Mà là chuyện hỏi vợ online.

Hồi đó, tôi và người yêu - người sau này là vợ tôi, vẫn đang yêu nhau. Trước khi quay lại Haiti sau kỳ nghỉ phép, tôi có dặn bố mẹ: “Khi nào tiện, bố mẹ thu xếp sang nhà người ta nói chuyện cho phải phép, để bên kia họ yên tâm”.

Tôi nghĩ, chắc bố mẹ sẽ có một cuộc gặp gỡ mang tính chất làm quen, gần gũi thôi. Nhưng bố mẹ tôi lại rất nghiêm túc. Hôm đó, tầm 4 giờ sáng, tôi bị đánh thức bởi cuộc gọi từ Việt Nam.

Đầu dây bên kia là giọng mấy thằng bạn, vừa gấp gáp vừa hào hứng: “Mi ở mô rồi? Choa đang đi hỏi vợ cho mi đây!”.

Tôi còn chưa kịp hiểu chuyện gì đang xảy ra, nó đã nói tiếp: “Bọn tau đang bê tráp sang nhà gái rồi!”.

Tôi bật dậy, tim đập loạn nhịp, gọi ngay cho người yêu và đúng là như vậy thật.

Không kịp suy nghĩ, không kịp chuẩn bị, tôi vội khoác một chiếc áo trắng lên người, vẫn mặc nguyên chiếc quần đùi, chạy thẳng lên văn phòng cách đó 2km chỉ để có điện, có máy tính. Tôi bật Yahoo, kết nối về Việt Nam và rồi nhìn thấy tất cả gia đình, họ hàng, những gương mặt quen thuộc, những người mà lẽ ra tôi phải đứng đó, nhưng lại đang ở cách nửa vòng trái đất.

Khoảnh khắc ấy, tôi không biết phải gọi tên cảm xúc của mình thế nào. Vừa bất ngờ, vừa xúc động, vừa có chút tủi thân… nhưng trên tất cả, đó là một niềm hạnh phúc rất thật, đến mức lòng tôi cứ nghẹn lại. Bởi đó không chỉ là một cái lễ hỏi, mà là một khoảnh khắc mình hiểu rằng: dù ở xa đến đâu, vẫn có những người luôn kéo mình về gần.

Thử thách đầu đời của tôi tại Lào

Thị trường đầu tiên tôi đặt chân đến, trước cả Haiti, là Lào. Khi ấy tôi vừa mới tốt nghiệp đại học. Hành trang mang theo chẳng có gì nhiều, một chút tiếng Anh giao tiếp, vài kiến thức cơ bản học được trên giảng đường và… một sự tự tin rất “tuổi trẻ”.

Ngày đó, nghe nói sang Lào, nhiều người còn ái ngại vì sợ nhiều vùng hiểm trở, hoang vu, “rừng thiêng nước độc”. Nhưng tôi vẫn đi, đơn giản là muốn thử xem mình đi được đến đâu.

Lần đầu xa nhà, lần đầu va vào công việc thực tế, cái gì cũng mới. Có những ngày tôi buồn thật sự, chỉ muốn dừng lại. Nhưng may mắn là bên cạnh tôi luôn có các anh chị đi trước, không những tận tình chỉ bảo trong công việc, mà còn nâng đỡ tôi đi qua những lúc chông chênh nhất. Nhờ vậy mà tôi dần quen việc, quen nhịp sống và vững vàng hơn.

ae-can-bo-lao-viet-vui-ve-sau-thoi-gian-lam-viec-vat-va-1-2-original.jpg — Những phút “xả hơi” hiếm hoi của chúng tôi sau giờ làm việc ở Lào.

Tôi vẫn nhớ những ngày trước khi khai trương mạng Unitel. Có những buổi sáng, tôi và anh Nguyễn Văn Linh - Phó Giám đốc Kỹ thuật dậy từ 5h30 để kịp ra trạm, chỉ với một mục tiêu: phải phát sóng trong ngày theo yêu cầu của Giám đốc. Chúng tôi làm việc đến tối muộn, có hôm 10 giờ đêm mới về đến nhà. Ăn vội, nghỉ một chút, rồi lại đi tiếp đến tận nửa đêm.

Với anh em kỹ thuật thời điểm đó, gần như không có khái niệm giờ giấc. Tôi nhớ có một người bạn Lào nói với tôi một câu mà đến giờ vẫn thấy đúng: “Với chúng ta, trạm BTS là nhà, ghế xe là giường”. Nghe thì vui, nhưng nó là thật. Phần lớn thời gian của tôi là trên xe đi ứng cứu thông tin, tối ưu mạng lưới, kéo cáp quang, nâng cấp trạm… Cứ hết điểm này đến điểm khác, ngày này qua ngày khác, chỉ để đảm bảo mạng lưới vận hành ổn định.

Có một kỷ niệm mà mỗi lần nhớ lại, tôi vẫn thấy vừa buồn cười, vừa… toát mồ hôi. Hôm đó, tôi đang leo trên cột để xử lý tín hiệu sóng. Dưới đất là một bạn kỹ thuật người Lào mới vào nghề, nhiệm vụ là đọc số liệu cho tôi.

Tôi đang loay hoay với phần đấu nối của dây truyền tín hiệu (connector của feeder), thì ở dưới bắt đầu lúng túng, bạn ấy không đọc được thông số. Hóa ra máy chưa được hiệu chỉnh. Vấn đề là bạn ấy không nói được tiếng Việt, tiếng Anh thì cũng chỉ bập bõm. Còn tôi, tiếng Lào lúc đó mới chỉ đủ giao tiếp đơn giản, chưa thể dùng cho công việc kỹ thuật.

Tình huống lúc ấy khá… éo le. Leo xuống thì không ổn vì xuống rồi, chưa chắc còn sức leo lên lại. Giá mà lúc ấy có smartphone như bây giờ, chỉ cần một cuộc video call là anh em dưới đất có thể nhìn, có thể hướng dẫn ngay. Nhưng không… thời đó vẫn là điện thoại “cục gạch”. Tôi chợt nghĩ ra một cách: gọi cho anh Xẻng - một người Lào từng học ở Việt Nam, nói tiếng Việt khá tốt.

Thế là bắt đầu một “chuỗi phiên dịch” bất đắc dĩ. Tôi nói cho anh Xẻng, anh Xẻng nói lại cho bạn kỹ thuật dưới đất, bạn ấy làm theo rồi đọc lại thông số anh Xẻng dịch lại cho tôi. Cứ thế… qua lại.

Unitelll — Giữa bộn bề công việc, chúng tôi vẫn có những khoảnh khắc rất “nghệ sĩ”.

Mà hướng dẫn cho một người chưa từng dùng máy Bird bao giờ, lại thông qua 2 lớp ngôn ngữ, thật sự có lúc rất bực nhưng không hiểu sao, tôi cứ kiên nhẫn từng chút một, cuối cùng cũng hiệu chỉnh được máy, đọc được thông số và xử lý xong lỗi. Khi xong việc, tôi chỉ thở phào. Một cảm giác nhẹ nhõm mà chắc ai làm kỹ thuật ở nước ngoài cũng từng trải qua.

Nhưng điều nhớ nhất ở Lào không chỉ có công việc. Là con người. Là những ngày làm việc vất vả nhưng luôn có tiếng cười. Là những bữa cơm lam cùng đồ nướng ven đường chúng tôi mua mang vào trạm. Là những điệu lăm vông, những buổi hát cả tiếng Việt lẫn tiếng Lào. Đến giờ, sau hơn 17 năm, tôi vẫn giao tiếp được tiếng Lào như một cách để giữ lại một phần ký ức của mình ở đó.

Vị Pita Cola tại Cameroon

Cameroon, tôi ở hơn một năm. Khoảng thời gian ấy trôi nhanh, phần lớn là công việc thuê trạm và chạy tiến độ xây dựng, hết ngày này sang ngày khác.

Không có nhiều kỷ niệm rõ ràng, nhưng vẫn có một thứ ở lại trong tôi. Là vị của Pita Cola. Một loại quả người bản địa hay mời khách. Đắng chát ngay từ miếng đầu, nhưng nhai lâu lại thấy ngọt dần. Họ cười, bảo ăn vào thì “Strong, good for man". Tôi cũng chỉ cười theo, chẳng biết có tốt cho đàn ông thật không? Chỉ là đến giờ, thỉnh thoảng vẫn nhớ lại cái vị ngọt đắng nơi đầu lưỡi.

Cameroun Chia tay anh em về quê đón Tết năm 2014 — Chia tay anh em về quê đón Tết năm 2014.

Nói không với… thịt chó

Tanzania có nhiều điều hay ho để kể, nhưng lần này tôi không kể về công việc như ở những thị trường khác. Tôi muốn kể một kỷ niệm rất riêng mà đến giờ vẫn còn theo tôi. Đó là chuyện… tôi bỏ ăn thịt chó, chỉ vì chơi với chó.

Tôi ở chi nhánh Mara, là một chi nhánh nằm rất xa thủ đô, nằm phía bắc giáp Kenya, nói chung là rất xa. Tại chi nhánh khi ấy, ngoài tôi là người Việt, còn lại 6 anh em đều là nhân sự sở tại. Chi nhánh rất xa nên gần như không có anh em qua lại thăm, thỉnh thoảng chúng tôi gọi nhau để ăn cơm online.

Ngay bên cạnh khu nhà công vụ có một gia đình người Ấn Độ, họ nuôi một chú Bec. Nó hiền, lại hay sang chơi, thấy tôi là vẫy đuôi quấn quýt. Còn tôi, bữa nào dư cơm, dư thức ăn lại mang ra cho nó. Thành ra quen. Đi làm về là thấy nó lảng vảng đâu đó, như thể biết giờ ăn của tôi.

Tanzania 2 — Halotel khai trương mạng 5G tại Tanzania vào năm 2026.

Nhiều khi ngồi ăn, có nó nằm bên cạnh, tự nhiên thấy bữa cơm đỡ trống trải hơn hẳn. Chơi với nó nhiều, tôi bắt đầu xem thêm mấy video về chó, rồi phim về chó. Càng xem, càng thấy chó sống tình cảm thật. Có lúc, tôi tự nghĩ: “Chắc mình không ăn thịt chó nữa”.

Nghĩ vậy thôi, nhưng rồi thành thật. Tôi bỏ ăn thịt chó từ năm 2019. Đến giờ về Việt Nam, anh em rủ đi ăn thịt chó, tôi thường từ chối. Nếu không tiện vắng mặt thì tôi gọi món khác. Không phải vì điều gì to tát… chỉ đơn giản là tôi nhớ đến “người bạn” ở bên Tanzania.

Chính con chó nhỏ ấy đã giúp tôi vượt qua những ngày cô đơn nhất ở châu Phi.

Những hành trình chưa kể hết…

Giống như nhiều hành trình tôi đã đi qua. Không phải chuyến đi nào cũng đầy ắp câu chuyện. Có những nơi chỉ lặng lẽ trôi qua. Nhưng khi ngoảnh lại, vẫn thấy có gì đó đọng lại, một hương vị, một khoảnh khắc, hay chỉ là một cảm giác rất khó gọi tên.

Ngoài những nơi gắn bó lâu, tôi còn đi qua Dominica, Myanmar, Cuba… Mỗi nơi một đoạn ký ức, rời rạc thôi, nhưng ghép lại thành cả một quãng đời. Nhiều khi tôi nghĩ, sau này già đi, có thể sẽ không nhớ hết mình đã đi qua bao nhiêu quốc gia. Nhưng chắc chắn, tôi sẽ còn nhớ những câu chuyện như thế này đủ để kể lại cho con cháu, như một cách nhắc mình rằng: mỗi nơi đi qua, không chỉ là công việc… mà là cả một quãng tuổi trẻ mình đã sống rất thật. Và khi nhìn lại chặng đường ấy, tôi biết mình không đi một mình.

Có những người đi trước, lặng lẽ đặt những viên gạch đầu tiên ở những thị trường xa xôi, để những người đến sau như tôi có một con đường mà bước tiếp. Có những anh em, những đồng đội, mỗi người một nơi, nhưng cùng chung một cách sống, cùng gánh vác, cùng đi qua những ngày không dễ dàng.

Tôi không quen nói những điều lớn lao. Chỉ thấy rằng, giữa những năm tháng ấy, có một sợi dây vô hình gắn tất cả lại với nhau từ những người đã đi qua, đến những người đang tiếp tục.

Và có lẽ, chính điều đó mới là thứ đáng quý nhất.

Hỏi vợ online từ Haiti và những đoạn ký ức không bao giờ phai

17:46 - 07.04.2026AI tóm lượcNghe audio

Bài viết cùng chuyên mục

Bài viết cùng chuyên mục

17:46 - 07.04.2026