Tọa đàm "Làm gì để doanh nghiệp nhà nước thực sự dẫn dắt tăng trưởng?" do Báo Nhân Dân phối hợp cùng Viettel tổ chức ngày 31/7 là kết quả của một cách làm việc đã được Ban Thương hiệu và Truyền thông cùng Ban Pháp chế duy trì trong thời gian qua: chuyển hóa những vướng mắc, điểm nghẽn pháp lý phát sinh trong hoạt động sản xuất, kinh doanh của Tập đoàn thành tiếng nói đóng góp vào quá trình xây dựng chính sách.

Nghị quyết số 79 ngày 06/1/2026 của Bộ Chính trị về phát triển kinh tế nhà nước đặt ra cho khu vực kinh tế nhà nước những yêu cầu chưa từng có: đến năm 2030 có từ 1 đến 3 doanh nghiệp nhà nước vào nhóm 500 doanh nghiệp lớn nhất thế giới, 50 doanh nghiệp vào nhóm 500 lớn nhất khu vực. Nhưng để đạt được các mục tiêu ấy, khoảng cách cần lấp không chỉ nằm ở quyết tâm của doanh nghiệp, mà còn nằm ở việc giải quyết những vấn đề pháp lý gồm những quy định về trao quyền tự chủ, đánh giá hiệu quả, cơ chế chấp nhận rủi ro và chia sẻ thành quả.

Đây chính là địa hạt mà Ban Pháp chế theo dõi hằng ngày. Trong quá trình rà soát hệ thống pháp luật mới về quản lý và đầu tư vốn nhà nước tại doanh nghiệp, Ban Pháp chế đã nhận diện những nội dung còn để ngỏ, có ảnh hưởng trực tiếp tới không gian hoạt động của Tập đoàn và các doanh nghiệp nhà nước quy mô lớn, giữ vai trò dẫn dắt nói chung. Các vấn đề nổi lên rõ nhất như: cơ chế thưởng nhằm khuyến khích doanh nghiệp đạt kết quả vượt trội so với kế hoạch, mở rộng trao quyền tự chủ thực chất, cơ chế chấp nhận rủi ro trên tổng thể hoạt động và việc định hình danh mục doanh nghiệp nhà nước mạnh, quy mô lớn có vai trò dẫn dắt nền kinh tế.

Tọa đàm với sự tham gia của cơ quan xây dựng chính sách, chuyên gia độc lập và báo chí.

Vấn đề đặt ra là làm thế nào để những nội dung mang tính kỹ thuật ấy được đưa lên bàn thảo luận một cách đúng chỗ, đúng lúc. Kiến nghị bằng văn bản là kênh chính thức và vẫn được duy trì, nhưng có độ trễ và ít tạo được sự cộng hưởng. Một diễn đàn công khai, có sự tham gia của cơ quan xây dựng chính sách, chuyên gia độc lập và báo chí, lại tạo ra không gian khác: vấn đề được đặt ra trước nhiều bên, câu trả lời được ghi nhận công khai, và nội dung ấy tiếp tục lan tỏa qua hệ thống truyền thông.

Từ nhận định đó, Ban Thương hiệu & Truyền thông đã chủ động làm việc với Báo Nhân Dân để cùng tổ chức tọa đàm. Việc lựa chọn cơ quan ngôn luận của Đảng làm đối tác không ngẫu nhiên: đây là diễn đàn có uy tín để bàn những vấn đề thuộc về đường lối phát triển kinh tế nhà nước, và cũng là nơi các cơ quan quản lý sẵn sàng phát biểu chính thức. Ba khách mời được mời tham dự đại diện cho ba vị trí bổ sung cho nhau: một chuyên gia cao cấp xây dựng chính sách của Bộ Tài chính, một chuyên gia nghiên cứu thể chế và một nhà nghiên cứu kinh tế từ khu vực ngoài nhà nước. Tất cả nhằm bảo đảm cuộc thảo luận mang tính phản biện đa chiều.

Trước sự kiện, Ban Thương hiệu và Truyền thông và Ban Pháp chế đã cùng rà soát toàn bộ đề cương chương trình, đối chiếu với những nội dung Tập đoàn quan tâm, và xác định đâu là những vấn đề cần được nêu ra để có câu trả lời chính thức. Cách chuẩn bị này giúp các câu hỏi đặt ra tại tọa đàm không dừng ở mức chung chung mà có chiều sâu, trúng vấn đề liên quan trực tiếp đến Tập đoàn.

Kết quả là hai thông tin quan trọng đã được đại diện Cục Phát triển doanh nghiệp nhà nước (Bộ Tài chính) xác nhận công khai.

Thứ nhất, Danh mục doanh nghiệp nhà nước mạnh, quy mô lớn sẽ được trình Chính phủ trong năm 2026, với cách tiếp cận là xác định ngành, lĩnh vực cần Nhà nước dẫn dắt trước rồi mới lựa chọn doanh nghiệp phù hợp.

Thứ hai, cơ chế thưởng theo tỷ lệ đối với phần lợi nhuận vượt kế hoạch sẽ được đánh giá bước đầu vào cuối năm 2026 và đề xuất trong năm 2027.

resize-detail-content-image-20260227-0305-viettel-at-mwc-13-1 — Các chuyên gia đều đánh giá Viettel là hình mẫu doanh nghiệp nhà nước tiêu biểu với khả năng dẫn dắt, nhưng vẫn còn có thể làm tốt hơn nữa nếu tháo được điểm nghẽn cơ chế.

Những mốc thời gian này có giá trị thực tiễn với Tập đoàn. Chúng cho biết khi nào các cơ chế mới có khả năng hình thành, từ đó giúp các đơn vị thuộc Tập đoàn chủ động trong việc tham mưu, xây dựng kế hoạch và triển khai thực hiện nhiệm vụ được giao.

Bởi tọa đàm chưa giải quyết được tất cả. Trong 90 phút, một số vấn đề vẫn chưa kịp đặt ra như: cơ chế ghi nhận đóng góp đối với các kết quả nghiên cứu không thể thương mại hóa như nhiệm vụ quốc phòng, an ninh. Đây là những nội dung hai Ban tiếp tục theo đuổi ở các diễn đàn tiếp theo.

Cách phối hợp giữa Ban Pháp chế và Ban Thương hiệu và Truyền thông cho thấy một điều: công tác truyền thông không chỉ dừng ở việc kể lại những gì Tập đoàn đã làm, mà còn có thể góp phần tạo ra những điều kiện để Tập đoàn làm được nhiều hơn.