Trong tập podcast “1+1 lớn hơn 2” thuộc chuyên mục Viettel Vibes, chúng ta có dịp gặp gỡ và trò chuyện với anh Nguyễn Phú Mạnh, hiện là Trưởng phòng K3.2, Trung tâm K3, Viện Hàng không vũ trụ Viettel. Đây là một đơn vị làm việc rất đặc thù, nơi những nhiệm vụ quan trọng thường diễn ra âm thầm, đòi hỏi mức độ bảo mật cao và hiếm khi được chia sẻ rộng rãi trên truyền thông.

Gia nhập Viện Hàng không vũ trụ Viettel (VTX) từ năm 2018, nhờ sự hướng dẫn tận tình của các anh chị đi trước cùng cơ hội làm việc trực tiếp với những khí tài hiện đại, anh Mạnh dần hiểu rõ tầm quan trọng và ý nghĩa của công việc mình đang làm. Điều đó trở thành động lực để anh không ngừng nỗ lực, và chỉ sau 2 năm, anh đã được tin tưởng giao vị trí quản lý. Theo anh Mạnh chia sẻ, sản phẩm tại VTX không phải là một thiết bị đơn lẻ, mà là một “tổ hợp” gồm nhiều thành phần liên kết chặt chẽ với nhau. Chính yêu cầu cao về sự đồng bộ ấy đã tạo nên sự gắn kết tự nhiên giữa các thành viên trong đội ngũ. Nhờ tinh thần đồng lòng và phối hợp chặt chẽ, tập thể đã đạt được nhiều thành tựu quan trọng trong lĩnh vực an ninh quốc phòng, đồng thời đưa anh Nguyễn Phú Mạnh trở thành Viettel’s Stars năm 2023.

Câu chuyện của anh Mạnh và đơn vị cũng là một minh chứng rõ nét cho sức mạnh của tập thể. Khi những con người khác nhau cùng chung tay tạo nên các sản phẩm quân sự chất lượng cao, sánh ngang với những sản phẩm hàng đầu thế giới, thì thành công ấy không thuộc về riêng một cá nhân, mà là kết quả của sự phối hợp và cộng hưởng. Nhìn lại chặng đường phát triển của Viettel, có thể thấy những dấu mốc lớn như 3G, 4G hay 5G,... chưa bao giờ là chiến thắng của riêng ai. Đó là thành quả của hàng vạn người Viettel cùng chung mục tiêu, chung ý chí và cùng hành động.

Vậy sức mạnh tập thể đến từ đâu? Hiểu một cách đơn giản, đó là sự cộng hưởng (Synergy) năng lực và nhiệt huyết của từng cá nhân, khi mỗi người sẵn sàng làm hết mình vì mục tiêu chung, thay vì chỉ làm cho xong việc. Khi được kết hợp đúng cách, sức mạnh ấy sẽ lớn hơn rất nhiều so với tổng của từng phần riêng lẻ.

Chuyên gia Khánh Nguyễn đã đưa ra một hình ảnh ví von rất dễ hiểu: khi các nhạc cụ khác nhau cùng hòa âm, chúng tạo nên một bản nhạc hay hơn rất nhiều so với khi mỗi nhạc cụ chơi riêng lẻ. Đó chính là lúc 1+1 không chỉ bằng 2, mà có thể lớn hơn rất nhiều lần. Và trong bản hòa âm đó, người quản lý chính là nhạc trưởng, người tạo ra sự cộng hưởng trong tổ chức. Như anh Mạnh chia sẻ, người chỉ huy không chỉ là người phân công công việc, mà còn là thủ lĩnh tinh thần của cả tập thể, người kết nối con người, truyền cảm hứng và dẫn dắt mọi người cùng đi về một hướng.

Nền tảng tạo nên một tập thể có sức mạnh

Theo chuyên gia Khánh Nguyễn, nền tảng của sự cộng hưởng nằm ở việc tạo ra một không gian mà ở đó, mỗi thành viên cảm thấy được lắng nghe mà không bị phán xét. Khi sự an tâm hiện diện, con người mới đủ cởi mở để chia sẻ, thử nghiệm và đóng góp trọn vẹn giá trị tốt nhất của mình.

Theo tâm lý học tổ chức, để xây dựng một môi trường làm việc gắn kết và có sức mạnh cộng hưởng, cần hội tụ 3 "chìa khóa" quan trọng:

• Chìa khóa 1: Tôn trọng sự đa dạng và khác biệt

Muốn tận dụng được sức mạnh của nhiều người, điều kiện tiên quyết là tôn trọng sự khác biệt. Đó là khả năng dung nạp những ý kiến, cách làm kể cả trái chiều từ mọi nhân sự, từ người mới đến những bậc tiền bối. Khi tổ chức càng đa dạng và càng biết trân trọng khác biệt, tổ chức đó càng có nhiều “nhiên liệu” cho sáng tạo và giải quyết vấn đề.
Với anh Mạnh, khác biệt là điều tất yếu. Thay vì né tránh, người quản lý cần tìm cách khai thác và tận dụng. Anh nhận thấy, khi người trực tiếp triển khai rơi vào trạng thái bối rối dễ dẫn đến quyết định cảm tính hoặc lãng phí nguồn lực thì những góc nhìn “thoáng” từ các đồng nghiệp không tham gia trực tiếp lại trở nên vô cùng giá trị. Chính sự bổ sung đa chiều này giúp đội ngũ đưa ra những cách xử lý hiệu quả và đột phá hơn.

• Chìa khóa 2: Tư duy tổng thể của từng cá nhân

Đội nhóm là một hệ thống, nơi mỗi người là một phần không thể thiếu của bức tranh chung. Vì vậy, mỗi cá nhân cần hiểu rằng hành động của mình không chỉ ảnh hưởng đến phần việc riêng, mà còn tác động trực tiếp đến kết quả của cả tập thể.
Tư duy tổng thể đòi hỏi các thành viên biết phối hợp, bọc lót và hỗ trợ lẫn nhau, để lấp đầy những “khoảng trống” giữa các khâu, các vị trí. “Phần việc của tôi đã xong hay chưa? Khi chuyển sang tay người khác, nó đang tạo thuận lợi hay gây khó khăn cho họ?” đó là những câu hỏi mỗi thành viên cần tự đặt ra.
Trong môi trường làm việc với các sản phẩm lớn, mang tính “tổ hợp” như tại VTX, anh Mạnh xác định việc xử lý các điểm giao thoa giữa các bộ phận là thách thức lớn nhất. Vì vậy, anh thực hiện song song hai việc: phân công rõ ràng trách nhiệm, đồng thời khuyến khích tinh thần cùng “nhảy vào” giải quyết phần việc kết nối giữa các bên. Anh hiểu rằng, nếu mỗi người chỉ chăm chăm giữ lợi ích hay phạm vi của mình, sản phẩm sẽ mãi chỉ là những mảnh ghép rời rạc.

• Chìa khóa 3: Tập trung và hướng đến mục tiêu chung

Một tổ chức có sức mạnh cộng hưởng là tổ chức luôn xác định rõ mục tiêu, truyền đạt mục tiêu đó một cách mạch lạc, và giúp mỗi thành viên hiểu sâu ý nghĩa cũng như giá trị của mục tiêu chung.

Tại VTX, mục tiêu không đơn thuần là hoàn thành một khí tài, mà là tạo ra một tổ hợp có khả năng thực hiện sứ mệnh tối thượng: bảo vệ vùng trời Tổ quốc. Chính mục tiêu mang tính sống còn này đã thấm sâu vào tư duy, thái độ và cách làm việc của từng thành viên, tạo nên sự tập trung và thống nhất cao độ trong toàn đội ngũ.

Như vậy, một môi trường làm việc tích cực và gắn kết không tự nhiên mà có. Đó là kết quả của việc người lãnh đạo chủ động kiến tạo ba yếu tố: tôn trọng khác biệt, nuôi dưỡng tư duy tổng thể và dẫn dắt bằng mục tiêu chung.

Người lãnh đạo không chỉ chịu trách nhiệm về kết quả cuối cùng, mà còn phải quan tâm đến cách tổ chức tạo ra kết quả đó. Bởi một tổ chức chỉ chạy theo con số nhưng thiếu lắng nghe sẽ khiến con người dần thu mình, ngại đóng góp ý tưởng và giải pháp mới; Một tổ chức vẫn đạt mục tiêu nhưng bộ máy rời rạc, thiếu bọc lót, sẽ buộc từng cá nhân phải “chạy” trong trạng thái đơn độc, dẫn đến quá tải và kiệt sức không chỉ với người đứng đầu mà với cả tập thể.

Làm sao để hiện thực hoá được 3 "chìa khoá" để tạo môi trường làm việc có sức mạnh cộng hưởng? Câu trả lời đã được chuyên gia Khánh Nguyễn giải đáp cụ thể trong tập podcast “1+1 lớn hơn 2” thuộc chuyên mục Viettel Vibes. Mời bạn lắng nghe để tìm câu trả lời!

Năng lực lãnh đạo giữa hai thái cực

Khi là một người lãnh đạo, nếu ý kiến nào cũng tôn trọng, ý kiến nào cũng động viên, khuyến khích nhưng cuối cùng không chốt được hướng đi, tập thể sẽ rơi vào trạng thái chần chừ. Ngược lại, nếu quá ít lắng nghe, người lãnh đạo sẽ tự giới hạn mình, không tận dụng được trí tuệ tập thể để mở rộng giải pháp.

Vì vậy, người quản lý cần một năng lực đặc biệt: khả năng linh hoạt “trượt” giữa hai thái cực tư duy Phân kỳ và Hội tụ.

• Tư duy Phân kỳ (Divergent Thinking) là giai đoạn “mở”. Ở đây, người lãnh đạo tạo không gian an toàn cho sự sáng tạo, khuyến khích mọi ý tưởng được đưa ra mà chưa vội đánh giá đúng hay sai. Giá trị cốt lõi của giai đoạn này nằm ở tính mới mẻ, độc đáo và khả năng khơi nguồn cảm hứng. Ngay cả những ý tưởng nghe có vẻ vô lý cũng có thể trở thành chất xúc tác cho những hướng đi đột phá. Tuy nhiên, nếu chỉ dừng ở phân kỳ, đội nhóm rất dễ rơi vào trạng thái lan man, thiếu trọng tâm và không thể ra quyết định.

• Tư duy Hội tụ (Convergent Thinking) là giai đoạn “đóng”. Lúc này, người quản lý cần kéo đội nhóm quay về với logic, phân tích ưu nhược điểm và lựa chọn giải pháp tối ưu nhất cho mục tiêu chung. Hội tụ giúp tổ chức thống nhất ý chí và biến ý tưởng thành hành động cụ thể. Nhưng nếu hội tụ quá sớm hoặc quá cứng nhắc, tổ chức sẽ trở nên xơ cứng, làm thui chột tinh thần sáng tạo của nhân viên.

Năng lực cốt lõi của người dẫn dắt không nằm ở việc chọn một trong hai, mà là biết trượt nhịp nhàng giữa cả hai tùy theo giai đoạn công việc. Khi đang tìm kiếm phương án, hãy ưu tiên tư duy phân kỳ để mở rộng tối đa khả năng sáng tạo. Khi cần ra quyết định để hiện thực hóa nhiệm vụ – đặc biệt với những công việc mang tính “tổ hợp” cao, hãy chuyển sang tư duy hội tụ để thống nhất hướng đi và hành động.

Phần lớn những thất bại trong làm việc nhóm đến từ việc người lãnh đạo bị mắc kẹt ở một thái cực: hoặc quá cởi mở đến mức không quyết đoán, hoặc quá quyết đoán đến mức không còn lắng nghe. Khi làm chủ được năng lực “trượt” linh hoạt này, người quản lý có thể biến sự đa dạng thành sức mạnh thực chất, giúp con thuyền tổ chức vừa đi đúng hướng, vừa không ngừng đổi mới.

"Không ai trong chúng ta thông minh bằng tất cả chúng ta." Sức mạnh của một tập thể đến từ sự cộng hưởng, và người quản lý chính là người giữ vai trò quan trọng trong việc tạo dựng môi trường để sự cộng hưởng đó được hình thành và phát huy.

Mời bạn lắng nghe tập podcast "1+1 lớn hơn 2" thuộc chuyên mục Viettel Vibes để lắng nghe những chia sẻ chân thật từ anh Nguyễn Phú Mạnh - một người quản lý trẻ, cùng những góc nhìn và nhắn gửi từ chuyên gia Khánh Nguyễn, cũng là người đã có 15 năm gắn bó tại Viettel.

Và nếu bạn cũng có những câu chuyện muốn sẻ chia, những trăn trở cần được lắng nghe, đừng ngần ngại kết nối với Viettel Vibes. Chúng tôi luôn sẵn sàng lắng nghe, đồng hành và cùng bạn lan tỏa những giá trị tích cực, để mỗi ngày sống và làm việc đều trở nên trọn vẹn hơn.