“Để anh xem”

Nhân dịp Học viện Viettel vừa phát động cuộc thi Sóng tri thức, lại đúng dịp 20/11, thú vị là ngoài vai trò quản lý, bản thân tôi cũng là giảng viên nội bộ, thường xuyên đứng lớp chia sẻ kiến thức qua các bài viết, workshop hay buổi đào tạo anh em. Nhưng nhắc đến 20/11 lần này, tôi lại muốn kể về một người thầy - người anh đặc biệt. Người thầy của tôi chưa từng đứng lớp, cũng chưa từng giảng cho tôi một bài lý thuyết nào. Nhưng những gì tôi học được từ anh ấy gói gọn trong 3 chữ: "để anh xem".

Tôi nghĩ rằng bất kể ai làm việc lâu với người anh ấy đều biết thói quen này. Mỗi khi có người mang tới một bài toán khó, anh nghe xong thường đều điềm tĩnh đáp lại: "để anh xem". Anh không đẩy việc lại, không trách ai, cũng chẳng hứa suông. Và sau đó, anh gọi người hỏi ra ngồi cùng bàn, chỉ trúng chỗ vướng thực sự nằm ở đâu và gỡ đúng nút thắt. Còn việc của ai, người đó vẫn tự tay làm đến cùng. Hồi mới làm cùng, tôi cứ tưởng "để anh xem" chỉ là câu nói cho qua chuyện. Mãi sau này tôi mới hiểu, đó là cách anh cho anh em một điểm tựa, để họ bớt rối và đủ bình tĩnh tự đi tiếp.

Quen nhau từ một diễn đàn công nghệ

Tôi quen người anh ấy không phải ở cơ quan. Hồi đó mê công nghệ, tối nào tôi cũng dành thời gian trên diễn đàn Laravel Việt Nam với hơn 40 nghìn anh em hoạt động thường xuyên. Ai hỏi gì mình biết thì mình trả lời. Thấy kiến thức gì hay, thực chiến thì viết bài chia sẻ lại. Lúc ấy tôi chẳng đặt mục đích gì, chỉ thấy vui mỗi khi có một bạn fix xong bug, xử lý được vấn đề của sản phẩm nhờ mấy dòng mình viết.

Tôi cũng không ngờ những buổi tối ngồi trả lời câu hỏi cho người lạ ấy lại có ngày quay về giúp chính mình. Thực tế là điều đó đã xảy ra, và người mang cơ hội ấy quay về chính là anh - người thầy, người sếp và người anh mà tôi luôn trân trọng - anh Dương Hồng Thuận.

Giữa năm 2024, tôi rơi vào bế tắc

Trước khi về Viettel Software, tôi làm Senior kiêm Team Lead dự án ở một công ty logistics “màu xanh” bên ngoài. Nhìn vào thì vị trí ấy khá ổn, nhưng tự tôi biết mình đang chững lại. Mỗi ngày đi làm cứ như dẫm chân tại chỗ. Mình không học thêm được cái mới, và có một linh cảm rất rõ là đang đi sai hướng.

Cảm giác đó cứ âm ỉ, rất khó gọi tên. Biết là không ổn nhưng tôi vẫn nán lại, một phần vì quen việc, phần khác vì ngại thay đổi. Anh chị em nào từng rơi vào cảnh ấy chắc sẽ hiểu: biết là phải bước đi, mà chân cứ nặng trĩu.

Đúng lúc đó, anh đã kéo tôi ra và mở cho tôi cơ hội về Viettel Software. Anh nhắn cho tôi, rủ ngồi cà phê rồi nói rất thẳng về những bài toán lớn mà anh em ở đây đang xắn tay vào làm. Lúc ấy tôi cũng đắn đo nhiều, phần vì đang mất đà, phần vì lo mình chưa quen guồng làm việc ở Tập đoàn. Nhưng cách anh đặt vấn đề không giống một cuộc phỏng vấn tuyển dụng, mà giống một người anh rủ mình cùng giải một bài toán đáng làm.

Nghĩ lại, điều làm tôi nhớ mãi không nằm ở cơ hội công việc, mà nằm ở thời điểm. Anh tin tôi đúng lúc tôi chán nản và nghi ngờ bản thân nhất. Anh trao niềm tin trước cả khi tôi kịp tự tin trở lại.

Tôi (bên trái) và anh Thuận (bên phải) lúc anh ấy vẫn đang đảm nhiệm vị trí PGĐ Trung tâm

Hai năm sau niềm tin ấy

Về Viettel Software, tôi nhận vai trò Tech Lead cho dự án trọng điểm. Nhiệm vụ của cả team là xây dựng lại từ đầu hệ thống mới, thay thế cho nền tảng cũ đã chạy qua nhiều năm và phục vụ người dùng từng giờ. Anh em trong team cày ngày đêm, cân nhắc kỹ từng quyết định kiến trúc (architecture) để đảm bảo hiệu năng và khả năng chịu tải khi go-live. Đến hôm nay, hệ thống ấy đã vận hành trơn tru và phục vụ hàng triệu lượt truy cập mỗi tháng.

Từ dấu mốc ấy, công việc cứ thế cuốn tôi qua những nấc thang mới làm PM, làm DUL, rồi lên PGĐ Trung tâm. Suốt chặng đường đó, mỗi lần tôi vướng một ca khó vượt quá sức mình, anh ấy không làm thay, mà anh chọn cách kéo ghế ngồi cùng, vừa cùng tôi gỡ rối vừa chỉ dẫn tỉ mỉ để tôi nắm trọn bản chất vấn đề.

Nhiều đêm ngồi nhìn lại hành trình của mình, tôi nhận ra anh đã dạy tôi nhiều điều, trong đó có hai điều mà tôi chưa bao giờ nói thành lời.

Điều thứ nhất: ta phải nhận ra đúng lúc môi trường hiện tại không còn giúp mình lớn lên được nữa. Khi đó, mình cần đủ dũng cảm để bước đi thay vì cứ ở lại theo quán tính. Nghe thì đơn giản, nhưng lúc ở trong cuộc, quyết định ấy thực sự rất khó.

Điều thứ hai mà tôi thấm muộn hơn. Muốn một người vượt qua bế tắc, cần có đủ 2 thứ cùng lúc: bản thân người đó dám thay đổi, và có một người tin họ đúng vào lúc họ kém tin mình nhất. Thiếu một trong hai, có lẽ hôm nay tôi đã không ngồi đây viết những dòng này.

Đến lượt tôi nói “Để anh xem”

Hiện tại, khi trực tiếp phụ trách trăm anh chị em ở Trung tâm, tôi mới hiểu vị trí của anh Thuận ngày ấy nay đã thành vị trí của chính mình.

Trong đơn vị tôi đang điều hành hiện có Nguyễn Hồng Nhật, Dương Trần Phương Đông và Trần Huyền Trang là ba cá nhân xuất sắc do chính tay tôi “đào tạo”. Hồi đầu, cái lúc mới giao cho các bạn đứng mũi chịu sào cầm dự án độc lập, nhìn scope công việc và áp lực tiến độ, bạn nào cũng có lúc khớp và chưa thật sự tự tin. Tôi nhìn thấy rõ sự lo lắng đó vì chính tôi cũng từng đi qua những ngày như vậy. Tôi không làm điều gì lớn lao cả. Đơn giản tôi chọn cách tin trước, giao việc trước, và đứng phía sau để các bạn biết lúc khó khăn vẫn có người đồng hành. Hiện giờ cả Nhật, Đông và Trang đều là những nhân sự Key rất chắc tay, luôn hoàn thành tốt nhiệm vụ đơn vị giao và là những người tôi tin cậy nhất. Bên cạnh ba bạn còn nhiều anh chị em khác trong đơn vị. Mỗi người một dự án, một hoàn cảnh, nhưng ai cũng từng đi qua giai đoạn chông chênh lúc mới nhận việc.

Dạo gần đây, mỗi lần anh em trong team mang tới một ca khó, tôi nhận ra mình cũng hay nói "để anh xem". Lần đầu nghe chính mình buột miệng nói câu ấy, tôi tự bật cười. Hóa ra có những điều mình học từ người đi trước lúc nào không hay. Làm ở vị trí này, tôi cũng hiểu rõ giới hạn của câu nói đó. Thay vì làm thay, tôi chọn cách kéo ghế ngồi cùng anh em, phân tích tường tận đường đi nước bước để các bạn tự tay hoàn thiện. Mình chỉ đứng bên cạnh tiếp sức và cố vấn, bởi đó mới là cách giúp anh em trưởng thành vững vàng nhất.

Tôi nghĩ tri thức trong một tập thể lớn như Viettel không chỉ truyền qua giáo trình hay lớp học. Tri thức còn lan đi như những con sóng, người trước tạo đà đẩy người sau. Anh Thuận tin tôi. Tôi tin Nhật, Đông , Trang và các bạn trong đơn vị. Rồi các bạn lại tiếp tục trao niềm tin ấy cho anh em đi sau. Cứ thế, mỗi người giúp người đi sau tiến xa hơn mình một chút.

Ngẫm lại, tôi lại càng thấy ngấm giá trị cốt lõi của tập đoàn “Trưởng thành qua những thách thức và thất bại”.

Gửi anh Thuận

Nhân Ngày Nhà giáo Việt Nam 20/11, em xin cảm ơn anh. Cảm ơn anh đã tin một Tech Lead đang chán nản vào giữa năm 2024. Cảm ơn những lần "để anh xem" của anh. Phía sau mỗi lần ấy, anh không làm thay, mà luôn chọn cách kéo ghế ngồi cùng, vừa đồng hành vừa chỉ dẫn tận tình để em tự tay chạm đến lời giải.

“Thank you once again for your support and guidance”.

Em cũng xin gửi lời cảm ơn các lãnh đạo, cảm ơn những người anh người bạn đã dẫn em đi từng bước qua những ngày đầu bỡ ngỡ. Cảm ơn anh Kiên, người dạy em giữ nụ cười những lúc dự án căng thẳng nhất. Cảm ơn rất nhiều anh chị em đồng nghiệp ở đơn vị mà em không thể kể hết tên.

Mỗi chúng ta có lẽ đều có người từng nói với mình một câu như "để anh xem". Nhân dịp 20/11 này, anh chị em hãy dành cho người ấy một lời cảm ơn nhé - vì “Viettel là ngôi nhà chung” !