“Có công thức gì đâu con. Nêm bằng cảm giác thôi”.

Đó là câu trả lời anh Đoàn Minh Tuấn (phòng Kỹ thuật Vi mạch tương tự và Cao tần) nhận được khi hỏi mẹ cách kho món cá mà cả gia đình đã ăn từ bé. Là một kỹ sư, hằng ngày làm việc với những con số và yêu cầu chính xác, anh thấy câu trả lời ấy chưa đủ để tạo thành một công thức có thể làm theo. Nhân dịp nghỉ Tết về thăm nhà, anh mang theo một chiếc cân điện tử, quyết tâm “số hóa” nồi cá kho của mẹ.

Bao nhiêu gam đường, bao nhiêu mililit nước mắm, lửa để trong mấy phút, anh đều ghi lại cẩn thận. Lần đầu tự nấu, các con số đo lường đều có đủ. Món cá kho làm ra vẫn ăn được, nhưng không phải hương vị của mẹ.

Sau đó, anh Tuấn không điều chỉnh công thức, mà dành một buổi chiều ngồi quan sát mẹ kho cá.

Khi ấy, anh nhận ra mẹ cũng có một “quy trình” đặc biệt của riêng mình, nhưng không đo lường bằng đơn vị, mà là “cảm giác” được tích lũy qua nhiều năm nấu bữa cơm nhà. Mẹ nghe tiếng nước sôi để biết khi nào cần hạ lửa. Mẹ nhìn màu nước để đoán thời điểm tắt bếp. Có khi, mẹ dựa vào đặc tính của từng loại cá để điều chỉnh gia vị và thời gian kho.

resize_detail_content_image_noi-ca-kho-gia-tri-cot-loi-viettel-thumbnail-16x9-v3-no-text.png — “Cá đồng thì bớt mắm, cá nuôi thì phải kho lâu hơn”, mẹ anh Tuấn giải thích (Ảnh: AI Gen)

Hai cách tư duy trong một nồi cá kho

Theo cách lý giải của đồng chí Tuấn, chiếc cân điện tử anh mang theo là đại diện cho lối tư duy thiên về định lượng, phân tích và chuẩn hóa của phương Tây. Nhờ có số liệu, một công thức nấu ăn có thể được ghi chép và truyền lại.

Cách nấu ăn của mẹ anh Tuấn lại gần hơn cách tư duy của người phương Đông: cảm nhận vấn đề trong tổng thể, quyết định bằng kinh nghiệm và linh hoạt điều chỉnh theo hoàn cảnh. “Cảm giác” của mẹ thực chất là tri thức đã được cô đọng sau hàng chục năm đứng bếp.

Anh Tuấn cũng nhận ra, cách làm “phương Đông” của mẹ và “phương Tây” của anh có thể phát huy tác dụng song hành. Số liệu tạo ra một công thức cơ bản; kinh nghiệm giúp điều chỉnh công thức ấy theo nguyên liệu và điều kiện thực tế.

Bài học từ căn bếp sau đó xuất hiện trở lại trong công việc của đồng chí Tuấn. Trong một buổi rà soát thiết kế vi mạch, Trưởng phòng nhìn vào bản vẽ của anh Tuấn cảm thấy một khu vực chưa hợp lý, dù chưa thể lập tức chỉ ra bằng số liệu.

Thay vì bỏ qua nhận định ấy, Tuấn xem đó là một giả thuyết cần kiểm chứng. Anh thực hiện mô phỏng riêng và phát hiện khu vực này thực sự có vấn đề cần xử lý trước khi chuyển sang bước tiếp theo.

Khi chia sẻ lại về khoảnh khắc “chỉ lỗi” lúc ấy, anh Phạm Lê Bình, Trưởng phòng Kỹ thuật Vi mạch Tương tự và Cao tần cho biết: “Việc triển khai thiết kế vi mạch có phần giống một môn nghệ thuật. Bản vẽ tuân theo những quy tắc kỹ thuật chặt chẽ, đồng thời mang theo kinh nghiệm, cảm giác nghề nghiệp và dấu ấn của người thiết kế”.

resize_detail_content_image_vsi-workshop-dao-tao-van-hoa-viettel-4.png — Anh Bình - Trưởng phòng Kỹ thuật Vi mạch Tương tự và Cao tần, thảo luận cùng CBNV trong phòng về câu chuyện “nồi cá kho” khi ánh xạ giá trị cốt lõi “Kết hợp Đông - Tây” của Viettel

resize_detail_content_image_vsi-workshop-dao-tao-van-hoa-viettel-5.png — Kỹ sư Đoàn Minh Tuấn (thứ 3, từ phải sang trên màn hình) chia sẻ câu chuyện từ đầu cầu văn phòng VSI TP.HCM

Trong trường hợp của anh Tuấn, trực giác của người đi trước giúp chỉ ra nơi cần quan sát; mô phỏng và dữ liệu giúp xác định vấn đề cùng phương án xử lý. Hai cách tiếp cận không thay thế mà bổ sung cho nhau.

Từ căn bếp đến workshop văn hóa

Câu chuyện “Nồi cá kho của mẹ và cái cân điện tử” được anh Tuấn chia sẻ tại Workshop tháng 08/2026 của Phòng Kỹ thuật Vi mạch Tương tự và Cao tần. Đây là hoạt động được tổ chức định kỳ trong chương trình đào tạo Văn hóa Viettel dành cho CBNV Trung tâm Bán dẫn Viettel từ giữa năm 2026.

resize_detail_content_image_vsi-workshop-dao-tao-van-hoa-viettel-1.png — Dưới sự chủ trì của Trưởng phòng Phạm Lê Bình, buổi workshop có chủ đề chủ đề ánh xạ giá trị “Kết hợp Đông - Tây” vào công việc thiết kế vi mạch. Ba câu chuyện thực tế đã được chia sẻ; câu chuyện của anh Tuấn được lựa chọn là trường hợp ánh xạ tiêu biểu

Từ phần thảo luận, các thành viên thống nhất rằng kỹ sư VSI cần chủ động tiếp thu tri thức, công nghệ và phương pháp thiết kế tiên tiến của “phương Tây”; sau đó kiểm chứng, điều chỉnh và chuyển hóa thành năng lực của mình. Công cụ, mô hình hay quy trình hiện đại cần đi cùng tư duy thực tiễn, kinh nghiệm “phương Đông”, với mục tiêu từng bước làm chủ công nghệ.

Các workshop cấp phòng, bộ phận là một phần trong lộ trình đào tạo văn hóa được bộ phận Đào tạo - Phòng Tổng hợp Trung tâm Bán dẫn Viettel triển khai xuyên suốt năm 2026. Chương trình kết hợp đào tạo nhận thức trên nền tảng số, thảo luận tình huống, chia sẻ câu chuyện cá nhân, game hóa và các hoạt động duy trì thường xuyên.

Các workshop cấp phòng, bộ phận là một trong các hoạt động phát triển văn hóa được bộ phận Đào tạo - Phòng Tổng hợp Trung tâm Bán dẫn Viettel triển khai xuyên suốt năm 2026, bên cạnh đào tạo nhận thức trên nền tảng số, game hóa và các hoạt động duy trì thường xuyên. Chương trình phát triển văn hoá được thiết kế theo lộ trình: Biết - Hiểu - Ánh xạ - Duy trì - Hình thành bản sắc văn hóa riêng của VSI dựa trên nền tảng Văn hóa Viettel.

Mục tiêu của chương trình không nằm ở việc CBNV có thể nhắc lại đầy đủ tám giá trị cốt lõi, mà là giúp mỗi người nhận ra các giá trị ấy trong chính trải nghiệm của mình; từ đó chuyển hóa thành cách suy nghĩ, hành động và phối hợp trong công việc.

resize_detail_content_image_vsi-workshop-dao-tao-van-hoa-viettel-7.png — Với một đơn vị đang phát triển mạnh mẽ cùng đội ngũ CBNV trẻ như VSI, những kinh nghiệm cá nhân khi được trao đổi và kiểm chứng sẽ dần trở thành tri thức chung của tập thể