Đó là câu chuyện về hành trình "nảy mầm" của "Chocolate" – "hệ thống AI xử lý lỗi, phản ánh" (tên ban đầu là Hệ thống AI chocolate) do đồng chí Nguyễn Đức Phú (VTT) gieo hạt, và cũng là câu chuyện về tinh thần dám nghĩ khác, dám đánh thức sáng tạo từ những điều đời thường nhất.

Khi cả phòng cùng cười

Có những công việc âm thầm "ru ngủ" sự sáng tạo của con người. Ở Trung tâm Công nghệ - Viettel Telecom, đó là việc xử lý lỗi.

Gần 50% công sức của một kỹ sư phần mềm không dành cho việc tạo ra cái mới, mà dành cho việc đi sửa lỗi và hỗ trợ sau triển khai. Mỗi lần kênh báo lỗi, anh em lại lật từng tấm ảnh chụp màn hình, lần ngược từng dòng log để đoán xem chuyện gì đang xảy ra. Có dự án phải lập hẳn một phòng riêng chỉ để "trực" lỗi. Tuần tự, lặp lại, mài mòn - nó lấy đi đúng thứ quý nhất của người làm công nghệ: thời gian để nghĩ ra điều mới.

Giữa nhịp việc đều đặn đến mức ai cũng coi là đương nhiên ấy, anh Nguyễn Đức Phú đặt một câu hỏi giản dị mà ít người dám hỏi: “Những việc tuần tự thế này, tại sao mình không để AI làm thay?”

Ngày anh Phú lần đầu nói ra ý tưởng dùng AI để xử lý lỗi, không có tràng pháo tay nào. Cả phòng cùng cười.

Cũng dễ hiểu. Xử lý một lỗi phần mềm đâu phải chuyện máy móc, nó đòi hỏi logic nghiệp vụ, khả năng đọc mã nguồn, và cả kinh nghiệm nhiều năm trong nghề. Làm sao một "con AI" gánh nổi tất cả?

Nhưng đằng sau tiếng cười ấy là một niềm tin rất vững: "Tất cả những nội dung đó, nếu mình dạy được cho AI thì nó cũng làm được như người. Nó chỉ thua con người một chút về kinh nghiệm thôi."

Và rồi điều thú vị xảy ra. Sau tiếng cười là sự ngạc nhiên, sau ngạc nhiên là hưởng ứng. Nhiều người chợt nhận ra: "Đơn giản thế, sao mình không nghĩ ra?" Hóa ra ranh giới giữa "viển vông" và "hiển nhiên" mỏng manh đến lạ - nó chỉ cách nhau đúng “một người dám nói ý tưởng của mình ra thành lời”.

Sáng tạo nên dễ như ăn kẹo

Anh Phú đặt cho ý tưởng một cái tên thú vị: “Hệ thống AI Chocolate”. Không phải một mã dự án khô khan đầy chữ viết tắt. Mà là Chocolate - bởi anh muốn việc dùng AI xử lý lỗi phải dễ như ăn kẹo: ai cũng dùng được, ai cũng làm được, kể cả người không thuộc đội dự án. Một miếng kẹo thì ai cũng nếm được. Một ý tưởng hay cũng nên như vậy.

Theo cách cũ, cả một phòng phải ngồi tra lỗi từ ảnh và log. Với Hệ thống AI Chocolate, đầu vào chỉ cần một tấm ảnh, hệ thống Chocolate sẽ trả kết quả phân tích và gợi ý hướng xử lý.

Những phiên bản đầu tiên chưa hoàn hảo, kết quả từ hệ thống mới dừng ở mức gợi ý thô. Nhưng ngay cả khi còn non, nó đã mang lại lợi ích rõ rệt. Đủ để khẳng định: hướng đi này đúng.

Những buổi trao đổi đời thường như thế này chính là nơi các ý tưởng "nảy mầm" – nơi đồng chí Nguyễn Đức Phú (ngoài cùng bên phải) cùng các thành viên team mài giũa từng dòng giải pháp cho "Chocolate"

Cả nhóm bắt tay tối ưu, và con số ấy được nâng dần lên 70–80%, đủ để giải quyết phần lớn lỗi mà người dùng gặp phải.

Miếng kẹo đầu tiên đã ngọt.

Một ý tưởng nhỏ, một sức lan tỏa lớn

Điều khiến câu chuyện Chocolate đặc biệt không nằm ở chỗ nó thành công, mà ở chỗ nó lan tỏa.

Những người hôm qua còn cười, hôm nay lại là những người đầu tiên hỏi: "Sao mình không áp dụng cho tất cả các sản phẩm khác?" Đến nay, Chocolate đã tích hợp vào hai dự án lớn: My Viettel và mBCS. Chỉ sau một thời gian ngắn áp dụng và mang lại hiệu quả rõ rệt, nhiều dự án tại VTT đã được đề xuất áp dụng.

Đặc biệt với một hệ thống mới như Viettel Tami, lỗi và phản ánh luôn dồn dập trong giai đoạn đầu, việc đưa Chocolate vào đồng nghĩa với giảm tới 50% khối lượng công việc của đội phát triển. Một nửa gánh nặng được cất đi. Một nửa thời gian được trả lại cho sáng tạo.

Từ một câu hỏi bị cười, đến một miếng kẹo, rồi thành cả một làn sóng. Đó mới là sức mạnh thật sự của một ý tưởng được đánh thức đúng lúc.

Gương mặt của những người "dám nghĩ khác" – nhóm tác giả hệ thống AI xử lý lỗi "Chocolate".

Đừng để ý tưởng nào ngủ quên vì "nó nhỏ quá"

Với anh Phú, thông điệp lớn nhất, cũng là lý do tiền thân của hệ thống có cái tên "Chocolate" lại giản dị đến bất ngờ: "Đừng nghĩ sáng kiến là cái gì to tát. Nó chỉ là những điều rất đời thường thôi, căn bản là mình nghĩ khác đi. Chỉ cần giảm được 5, 10 phút cũng đã là giá trị rồi. Đừng ngại đưa ra ý tưởng từ những cái nhỏ nhất, vì chính những cái nhỏ ấy mới làm nên cái lớn. Không ai nghĩ ra được điều lớn ngay từ đầu cả."

Đó là lý do anh đặt tên cho hệ thống của mình là Chocolate. Bởi anh mong muốn việc ứng dụng AI và xử lý lỗi sau này phải cực kỳ đơn giản, "dễ như ăn kẹo": để ai cũng có thể dùng được, ai cũng có thể làm được và ai cũng có thể chạm vào AI.

Có lẽ "đánh thức sáng tạo" không bắt đầu từ một điều vĩ đại. Nó bắt đầu từ một việc đời thường mà chúng ta chịu nhìn bằng ánh mắt khác và đủ can đảm để nói ý tưởng của mình ra, ngay cả khi cả phòng đang cười.

Viettel Family phát động cuộc thi “Đánh thức sáng tạo” từ nay đến 30/06/2026 dành cho toàn thể CBNV Viettel trên toàn cầu. Cuộc thi là dịp để mỗi người Viettel chia sẻ những kỷ niệm, câu chuyện có thật về khoảnh khắc đã khiến bản thân thay đổi tư duy, bật ra suy nghĩ mới, làm khác đi và tìm cách giải quyết mới hiệu quả hơn.
Đó có thể là một câu nói, một câu hỏi, một cuốn sách, một cuộc trò chuyện, một bộ phim hay bất kỳ một tình huống, chi tiết nào đó…
Khuyến khích CBNV minh họa bằng video clip, tranh, âm nhạc, infographic hoặc các hình thức sáng tạo khác, CBNV có thể ứng dụng AI và các công cụ số. Mỗi CBNV được gửi nhiều bài dự thi về Ban Tổ chức qua địa chỉ email: viettelfamily@viettel.com.vn hoặc đăng tải trực tiếp bài dự thi trên website Viettel Family TẠI ĐÂY

Tag: Nguyễn Đức Phú, Nguyễn Hữu Đức, Cấn Công Cường, Lê Quang Huy, Phạm Quang Thắng