Kể chuyện để chạm đến cảm xúc

Với 1 Tập đoàn lớn như Viettel, chúng ta không thiếu chất liệu câu chuyện, chỉ là cần làm tốt hơn “năng lực chế tác” những chất liệu ấy thành nội dung đủ sức chạm đến cảm xúc, kích hoạt hành vi và tình yêu tổ chức. Năng lực ấy không nên được hiểu đơn giản là khả năng quảng bá hình ảnh tổ chức, mà sâu hơn, là năng lực chuyển hóa những giá trị cốt lõi thành câu chuyện doanh nghiệp có sức hấp dẫn – có khả năng chạm đến cảm xúc, trí tưởng tượng và sự đồng cảm của cả nhân viên, đối tác, khách hàng và xã hội.

Một doanh nghiệp mạnh về kể chuyện là một doanh nghiệp biết trả lời thật thuyết phục ba câu hỏi cốt lõi:

• Chúng ta là ai? (Bản sắc – Identity)

• Chúng ta có gì khác biệt? (Giá trị phân biệt – Differentiated Value)

• Vì sao nhân viên và mở rộng hơn là khách hàng cần tin vào câu chuyện của doanh nghiệp? (Tính xác thực – Authenticity).

resize_detail_content_image_z7384595564394-88480eee599111f07aa1acf645d51d38.jpg

Trong kỷ nguyên bão hòa thông tin, con người không thiếu dữ liệu, đăng quá nhiều bài viết cũng chưa hẳn là hay, nó có thể khiến người đọc mệt mỏi vì số lượng trong khi lại thiếu ý nghĩa. Hơn nữa, não bộ con người được lập trình để tiếp nhận và ghi nhớ thông tin dưới dạng câu chuyện, không phải số liệu hay báo cáo. Nghiên cứu thần kinh học của Tiến sĩ Paul Zak tại Đại học Claremont Graduate đã chứng minh: khi nghe một câu chuyện có cấu trúc rõ ràng và mang tính xúc cảm, não bộ sẽ tiết ra oxytocin hormone tạo ra sự tin tưởng và thúc đẩy hành động hợp tác. Daniel Kahneman, nhà tâm lý học hành vi đạt Giải Nobel Kinh tế 2002 thì nói: “Não bộ con người không nhớ số liệu. Não bộ nhớ câu chuyện. Và câu chuyện tốt nhất không phải câu chuyện hay nhất mà là câu chuyện chân thật nhất”.

Đối với doanh nghiệp, điều này có hàm ý rất thực tiễn: nhân viên không bị thuyết phục bởi bản mô tả giá trị họ bị thuyết phục bởi những câu chuyện thể hiện giá trị đó trong hành động thực tế. Khi kể chuyện doanh nghiệp đúng cách thì tự thân câu chuyện đó đủ sức biến giá trị cốt lõi từ "diễn ngôn khẩu hiệu" thành hành vi, việc làm; chuyển hóa di sản lịch sử doanh nghiệp thành tài sản cảm xúc – thứ nguồn lực nội sinh không thể bị đối thủ sao chép; xây dựng sự gắn kết vượt ngoài các điều khoản hợp đồng một cách tự nguyện; tạo ra sức mạnh để thu hút và giữ chân người tài

Năng lực kể chuyện doanh nghiệp không phải là một kỹ năng đơn lẻ – đó là một hệ thống gồm nhiều thành phần liên kết chặt chẽ. Với Viettel sẽ là: lịch sử gần 40 năm hình thành và phát triển; bản sắc của một doanh nghiệp quân đội làm kinh tế; màu sắc của 1 doanh nghiệp toàn cầu đa văn hóa, đa sắc tộc; đặc sắc của hệ sinh thái các lĩnh vực kinh doanh đa dạng quân/dân sự; nhân sự đông; 8 giá trị cốt lõi bền bỉ với thời gian… Vấn đề không bao giờ nằm ở chỗ thiếu chất liệu, mà nằm ở khả năng chọn lọc chất liệu nào để kể, sử dụng ngôn ngữ nào để chạm đến cảm xúc, và sử dụng nền tảng nào để tạo sức lan tỏa.

Tác giả trong buổi đào tạo về Storytelling tại Trường Victoria school - thuộc hệ sinh thái Sovico

Bộ 8 giá trị cốt lõi – từ tuyên ngôn đến câu chuyện

Khảo sát của Deloitte (2023) cho thấy hơn 80% nhân viên tại các doanh nghiệp toàn cầu có thể đọc vanh vách các giá trị cốt lõi của công ty – nhưng chưa đến 20% có thể mô tả ánh xạ sang một câu chuyện cụ thể minh họa cho từng giá trị ấy. Đây là khoảng cách giữa tuyên ngôn và đời sống mà nếu được rút ngắn sẽ tạo ra cam kết, tạo ra văn hóa, tạo ra lợi thế cạnh tranh. Để kể được câu chuyện chúng ta cần có chiến lược nội dung truyền thông nội bộ; khai thác được chất liệu phong phú được đóng góp từ thực tế; sở hữu đội ngũ truyền thông vừa sáng tạo vừa kỹ năng; có công nghệ truyền tải và hệ sinh thái các điểm chạm tiếp xúc nhân viên; và kênh truyền thông không tự tạo ra câu chuyện nhưng có thể nhân sức mạnh của nó lên nhiều lần.

Và đặc biệt quan trọng là chúng ta cần giải quyết điểm nghẽn thường gặp trong việc phát triển năng lực kể chuyện doanh nghiệp từ tư duy "trình bày" chuyển sang “Show don’t tell” để bắt đầu tư duy kể chuyện. Bộ phận Truyền thông nội bộ cũng cần chủ động trong việc khai thác câu chuyện thực tế từ các đơn vị và ở chiều ngược lại chính những người nắm giữ câu chuyện nhất định phải chủ động chia sẻ nó. Trong suốt thời gian dài “lang thang” ở nhiều đơn vị, cá nhân tôi hiểu sâu sắc một điều mà người ta vẫn thường nói “sếp nào phong trào nấy”. Trước áp lực về con số doanh thu lợi nhuận cũng như hàng tỉ việc không tên khác, người lãnh đạo/quản lý cũng cần có những hiểu biết thực sự thông suốt về văn hóa doanh nghiệp, về truyền thông nội bộ thì mới không “quên việc kể câu chuyện của đơn vị của mình luôn sẵn có quanh ta. Điều này tạo nên sự khác biệt giữa "truyền thông như một phòng ban" và "truyền thông như một văn hóa".

Phải nói đỉnh cao của kể chuyện doanh nghiệp là khi chúng ta không còn "gồng mình" để viết, mà chia sẻ bằng sự tình yêu và cảm xúc chân thành. Một câu chuyện hấp dẫn chính là sự khác biệt giữa một chiến dịch truyền thông trung bình và một chiến dịch đáng nhớ. Bất kể bạn đang làm gì, công việc thực sự của bạn chính là kể câu chuyện của mình.

Năng lực kể chuyện doanh nghiệp: chuyển hóa 8 giá trị cốt lõi Viettel

17:03 - 20.04.2026AI tóm lược

Bài viết cùng chuyên mục

Bài viết cùng chuyên mục

17:03 - 20.04.2026