Chiến dịch lắp đặt mới 22.400 trạm 5G trên toàn quốc được Viettel khởi động từ tháng 9/2025, với mục tiêu hoàn thành lắp đặt, phát sóng và nghiệm thu trước thời hạn 31/12/2025. Đây là chiến dịch tổng lực của cả Tập đoàn, huy động sức mạnh cộng hưởng của hơn chục đơn vị như VTNet, VCC, VHT, VMC, VTK, VTPost…đồng thời, đòi hỏi tiến độ khẩn trương và “chất lính” của người Viettel được đẩy lên cao độ.

Tại Trung tâm Kỹ thuật Khu vực 2 của VTNet, team tích hợp của phòng thiết kế tối ưu vô tuyến gồm 6 người, lặng lẽ phụ trách tích hợp trạm cho toàn bộ 8 tỉnh sau sáp nhập, từ Quảng Trị kéo dài đến Lâm Đồng.

Từ thiết bị “vô hồn” thành trạm 5G “sáng” sóng

Một trạm 5G “sáng” sóng đòi hỏi sự kết hợp của chuỗi công đoạn từ cấp thiết bị, dựng cột, lắp đặt, tích hợp, phát sóng, nghiệm thu và tối ưu sau phát sóng. Nếu ví toàn bộ quá trình xây lắp trạm 5G như việc nấu một món ăn, chị Trần Thị Thu Thủy - kỹ sư khai thác vô tuyến tại TT Kỹ thuật KV2 tại VTNet cho rằng công việc tích hợp trạm nằm ở khâu “bật bếp và nấu ăn”, đưa thiết bị từ trạng thái “vô hồn” thành một trạm 5G có dịch vụ, hòa vào mạng lưới Viettel.

“Khi thiết bị được lắp đặt, bên trong chưa có cấu hình gì cả. Chúng tôi phải đẩy cấu hình vào trạm. Cấu hình được nạp thành công, trạm mới kết nối được với các phần tử khác và lúc đó mới thực sự cung cấp dịch vụ cho người dùng”, chị Thủy chia sẻ.

Tuy nhiên, tích hợp trạm chỉ là một phần trong bức tranh công việc của kỹ sư khai thác vô tuyến tại VTNet. Đội chị Thủy còn vận hành hệ thống server giám sát, xử lý lỗi các trạm đang khai thác, viết công cụ hỗ trợ, xây dựng hướng dẫn, rút bài học kinh nghiệm cho các trạm sau khi đã “on air”.

Trong cao điểm chiến dịch 5G, mọi mối quan tâm của đội ngũ gần như co lại quanh ba chữ: tích hợp trạm.

resize_detail_content_image_945c2f1c-a15f-47b9-8c27-e5eebe4ee8f5.jpeg — Những con người thầm lặng đằng sau những trạm 5G “sáng” sóng.

“Người lính” sau màn hình máy tính

Nếu lực lượng kỹ thuật hiện trường được nhìn tận mắt, chạm tận tay vào thiết bị, thì kỹ sư khai thác vô tuyến phải làm việc từ xa qua các hệ thống và những con số lạnh lùng trên màn hình. Do vậy, sự tỉ mỉ và tính chính xác đến tuyệt đối trở thành yếu tố tiên quyết trong công việc tích hợp trạm.

Trước khi tích hợp, đội ngũ phải rà soát lại hồ sơ kỹ thuật của từng trạm từ vị trí, băng tần, băng thông, luồng truyền dẫn cho tới tham số kết nối mạng lõi. Tất cả cần phải đúng và khớp giữa bản thiết kế và thực tế ngoài hiện trường.

Theo chị Thủy, tích hợp trạm cũng như làm thí nghiệm hóa học: chỉ cần gõ nhầm 43 thành 33 hay rót nhầm thứ tự hai hóa chất, cả phản ứng có thể hỏng hoặc sinh ra kết quả hoàn toàn trái ngược. Một VLAN ID lệch trong hàng trăm tham số đủ làm trạm mất kết nối với mạng lưới cốt lõi. Một con số băng thông sai có thể khiến toàn bộ luồng dữ liệu tắc nghẽn. Một cấu hình đồng bộ thiếu chuẩn xác là trạm “đứng im”, không thể hoạt động. Kỷ luật được siết chặt đến từng tham số, từng luồng dữ liệu, từng câu lệnh.

Trong chiến dịch 5G, kỷ luật ấy phải song hành với một guồng công việc cực kỳ căng thẳng. Sáu người phụ trách tích hợp trạm cho 8 tỉnh từ Quảng Trị đến Lâm Đồng, với hơn 3.000 trạm 5G mới trong 3 tháng ngắn ngủi. Gần hai tháng cao điểm, đội ngũ làm việc gần như xuyên cả tuần, từ giờ hành chính đến giờ chia ca trực đến tận 10 giờ đêm.

“Mỗi ca thường có 2 người trực chính. Có những cuối tuần cao điểm, chúng tôi phải tích hợp hơn 100 trạm”, chị Thủy chia sẻ. Cùng lúc đó, Khánh Hòa và Đắk Lắk là hai tỉnh liên tiếp hứng chịu mưa lũ và ngập lụt, đội ngũ phải tách người xử lý sự cố các trạm bị ảnh hưởng, số còn lại dồn sức cho các trạm 5G mới của chiến dịch.

Mỗi trạm là một cuộc phối hợp với kỹ sư hiện trường báo tình trạng vật lý, hướng dẫn xử lý từng bước rồi mới thực hiện đẩy cấu hình. Những ngày cao điểm, điện thoại reo không dứt, cuộc gọi này vừa dừng, cuộc gọi khác đã nối tiếp.

Để không “rối như tơ vò”, chị Thủy luôn giữ bên mình một cuốn sổ nhỏ. Mỗi khi có cuộc gọi từ tuyến, chị ghi nhanh tên trạm, hiện trạng, những bước đã làm, những việc cần kiểm tra lại. Hết một ca trực, cuốn sổ dày đặc những dòng chữ trạm này đã thông luồng, trạm kia đang chờ kiểm tra lại dây, trạm khác cần đổi tham số… Nhờ những ghi chép ấy, chị có thể theo dõi cùng lúc hàng chục trạm, đồng thời vẫn đảm bảo chính xác các tham số, dữ liệu của từng trạm.

Khó khăn không chỉ nằm ở khối lượng công việc, mà còn nằm ở việc làm quen với thiết bị mới. Trong chiến dịch 5G, khu vực 2 triển khai cả trạm 5G do chính Viettel sản xuất. Dù là sản phẩm “của nhà trồng được”, nhưng thiết bị trạm lại hoàn toàn mới với đội ngũ khai thác vô tuyến.

“Thiết bị mới hoàn toàn nên từ khâu nắm bắt phần cứng đến cấu hình tích hợp đều rất mới mẻ. Chúng tôi phải ”dò đá qua sông", vừa đọc tài liệu, vừa tích hợp. Nếu trạm nào khó quá, chúng tôi liên hệ với đội VHT để nhờ họ vào xử lý cùng", chị kể.

Điểm mới của trạm 5G là được thiết kế tích hợp tự động. Lực lượng kỹ thuật tuyến chỉ cần đấu nối vật lý, truyền dẫn thông luồng, hệ thống sẽ tự đẩy cấu hình xuống trạm. Thực tế, có những trạm dù đã thử đủ kịch bản vẫn không thông luồng.

Thời gian đầu, thiết bị mới khiến cả đội hiện trường lẫn đội tích hợp phải mò mẫm từ vị trí từng cổng vật lý, cách đấu dây, đến cách đọc trạng thái trên hệ thống. Có những ngày vật lộn với trạm khó từ sáng tới đêm mà luồng vẫn chưa thông. Cả đội đều mệt rã rời, chỉ muốn bỏ cuộc. Nhưng nghĩ đến phía sau vẫn còn đồng đội đang chờ, chị Thủy và anh em lại kiên trì đến khi trạm “sáng” sóng. Dần dần, khi đã bắt được nhịp thiết bị, mọi thứ trở nên trơn tru hơn, đội ngũ vừa chạy vừa hoàn thiện trong guồng quay chiến dịch 5G.

Trong những khoảnh khắc ấy, hình ảnh những “người lính” Viettel kỷ luật trong từng thao tác, kiên trì trong từng ca khó hiện lên rõ nét hơn bao giờ hết.

Những “bông hồng thép”

Phòng khai thác vô tuyến có không ít những “bông hồng thép” - nữ kỹ sư làm trong ngành kỹ thuật, trong đó có chị Thủy. Công việc đặc thù, điện thoại reo đến tối muộn, chị phải tự chuẩn bị tinh thần cho những giai đoạn căng như dây đàn của chiến dịch 5G. May mắn thay, đằng sau chị là cả một hậu phương vững chắc. “Điều may mắn nhất là tôi luôn có chồng chia sẻ, chăm sóc con cái để mình yên tâm làm việc”, chị nói.

Con chị Thủy năm nay học lớp 2, rất cần mẹ bên cạnh. Suốt đợt cao điểm triển khai chiến dịch 5G, câu chị nghe nhiều nhất từ con là: “Sao hôm nay mẹ về muộn thế?”. Có hôm chị về trễ, thấy con ngồi chờ ở cổng: “Con đi một vòng quanh khu nhà rồi mà mẹ vẫn chưa về nên con ngồi đợi mẹ ở cổng”. Nghe con nói, đâu đó vẫn là chút chạnh lòng của một người mẹ đã lỡ hẹn vài lần với con vì ca trực đến muộn.

Có những cuối tuần, chị đã hẹn sẽ cùng chồng đưa con đi chơi, nhưng sát giờ lại phải đổi lịch vì ca trực gấp. Con gái đành chỉ đi với bố, còn mẹ vắng mặt. “Tôi cũng cảm thấy có lỗi với con, nhưng công việc phải có kỷ luật”, chị Thủy nhấn mạnh.

Có lẽ, “chất lính” bên trong chị đã được gieo từ rất sớm. Bố chị vốn là bộ đội. Nếp sống kỷ luật, đúng giờ, làm việc tới nơi tới chốn đã ngấm vào chị từ trong nhà đến khi bước chân vào Viettel. Chị coi sự kỷ luật là động lực để làm việc chỉn chu hơn, sống có trách nhiệm hơn với nghề, với đồng đội và với chính gia đình mình. Những giai đoạn cao điểm cũng vì thế trở thành khoảng lặng để chị thấy mình trưởng thành hơn, biết trân trọng hơn từng buổi tối được ở bên con, từng cuối tuần trọn vẹn với gia đình.

Và mỗi khi một trạm on-air thành công, chị biết ở nơi đó sẽ có thêm người được kết nối, thêm một vùng đất “sáng” sóng Viettel. Công việc của chị và những người đồng nghiệp ở phòng khai thác vô tuyến có thể thầm lặng, ít ai nhìn thấy, nhưng với chị, từng trạm lên sóng đủ để thấy mọi nỗ lực đều trở nên xứng đáng.

Trong chiến dịch 5G năm nay, “chất lính” không chỉ nằm trên những cột anten, nơi anh em hiện trường đối mặt với nắng gió, mà còn lặng lẽ tỏa ra từ ánh đèn trắng trong phòng máy lạnh, từ những đôi mắt thâm quầng trước màn hình, từ những cuốn sổ chi chít tên trạm và ghi chú. Mỗi trạm được tích hợp thành công là thêm một bước tiến trên hành trình Viettel mở rộng hạ tầng số và cũng là thêm một lần những người lính sau màn hình máy tính sống trọn với kỷ luật, trách nhiệm và niềm tự hào về công việc của mình.