Tôi thuộc lớp đi thị trường nước ngoài khá sớm của Viettel, từ năm 2009. Đó là những ngày rất khó, rất thiếu, rất nhiều bỡ ngỡ. Nhưng chính ở nơi xa nhà ấy, tôi hiểu rõ hơn về mình, về đồng đội và văn hóa Viettel đã ngấm vào mỗi người sâu đến mức nào.

Hồi ấy, việc sang nước bạn làm việc không giống bây giờ. Không có nhiều điều kiện hỗ trợ, không có sẵn nền tảng để kế thừa, không có điện thoại thông minh, không có những công cụ kết nối thuận tiện như sau này. Mỗi người bước ra gần như mang theo một tâm thế rất rõ: đi là để mở đường, để làm, để chịu trách nhiệm đến cùng với nhiệm vụ được giao.

*Sự kiện mà chúng tôi tham gia trong những ngày làm việc tại đất nước Lào*

Trước khi sang Lào, anh em chúng tôi được đào tạo về tiếng, về văn hóa bản địa, về cách làm thị trường. Nhưng thực tế luôn khác lớp học. Học ở Việt Nam là một chuyện, còn đặt chân đến một vùng đất mới, sống giữa nhịp sống khác, ngôn ngữ khác, tập quán khác, rồi tự mình đi từng bản làng, từng điểm dân cư, từng khu đất để xây mạng lưới lại là một chuyện khác hẳn.

Ngày tôi sang Lào, trong đầu có đủ mọi cảm xúc. Háo hức có, nhưng lo cũng nhiều. Lo vì môi trường mới, mình chưa thật sự hiểu hết người bản địa. Lo vì phía trước là vô vàn việc chưa có đáp án. Tôi được giao nhiệm vụ Phó Giám đốc Kỹ thuật tỉnh Savanakhet, nhưng thực tế, ở giai đoạn đầu, chức danh chỉ là một phần rất nhỏ. Làm kỹ thuật, đi thuê trạm, đàm phán, hỗ trợ kinh doanh, lo vận hành, xoay xở chỗ ở, sinh hoạt… việc gì cần là làm. Ở thị trường mới, không ai được quyền đứng ngoài phần việc của tập thể.

Chi nhánh lúc đó rất ít người Việt. Có giai đoạn chỉ vài anh em, còn lại là nhân sự bản địa và phiên dịch. Nhân lực mỏng, địa bàn rộng, việc nhiều. Muốn triển khai mạng lưới, chúng tôi phải đi rất nhiều. Đi bằng xe thuê, có khi có lái xe bản địa chở, có khi đi cùng một anh em địa phương để chỉ đường, phiên dịch và kết nối với người dân. Muốn đặt được một trạm phát sóng đâu phải cứ thấy đất trống là làm. Phải tìm đúng vị trí, phải hỏi đất của ai, phải gặp trưởng bản, người có uy tín trong làng, phải giải thích để họ hiểu mình đến làm gì, vì sao cần đặt trạm ở đó.

*Bức ảnh chụp tôi (áo trắng - hàng đầu) trong lần đến Savanakhet (Lào)*

Những ngày đầu, cái khó nhất không hẳn là đường sá hay ăn ở mà là sự xa lạ. Xa lạ về ngôn ngữ, về cách ứng xử, về nhịp sống. Mình không hiểu hết họ thì sẽ không thể làm cùng họ. Mà muốn làm được việc, trước hết phải được tin.

Tôi học tiếng Lào trong chính những chuyến đi như thế. Học từ phiên dịch, từ đồng nghiệp bản địa, từ người dân, từ cách họ nói chuyện với nhau. Học từng câu giao tiếp, từng từ thông dụng, học cả cách chào hỏi sao cho gần gũi. Có những điều không có trong sách vở, chỉ có thể học bằng việc sống cùng, đi cùng, ăn cùng. Chừng ba tháng, tôi bắt đầu nói được những câu cơ bản, đủ để gần người dân hơn, đủ để khoảng cách bớt đi một chút. Mà thật ra, điều khiến khoảng cách rút ngắn nhanh nhất không chỉ là ngôn ngữ. Đó là thái độ.

Người Lào hiền, nhẹ nhàng và chân tình. Họ sống chậm hơn, mềm hơn, trọng tình cảm và rất quý sự tử tế. Khi thấy mình đi thật, làm thật, đêm hôm có việc cũng đến, đã hẹn thì cố giữ lời, họ dần mở lòng. Có những lần đi thuê trạm, mình phải vào tận vùng xa, gặp trưởng bản, gặp chủ đất, nói chuyện từ chuyện đất đai đến chuyện sóng điện thoại sẽ giúp dân bản liên lạc thuận tiện hơn, buôn bán dễ hơn, cuộc sống đỡ cách trở hơn. Ban đầu, họ còn dè dặt. Nhưng rồi, khi hiểu mình không làm theo kiểu qua loa, họ tin bộ đội Viettel!

Tôi vẫn nhớ cảm giác đi giữa những cung đường dài của tỉnh bạn, bụi phủ mù mịt. Có đoạn quốc lộ còn dễ đi, nhưng nhiều nơi rẽ vào là đường xa hun hút, rừng núi nhiều, nắng thì rất gắt, mưa xuống thì trơn trượt. Nhưng đã đi làm thị trường thì không thể chọn thời tiết đẹp mới đi. Hễ ở đâu cần khảo sát, cần đặt trạm, cần mở điểm, là lên đường.

Sinh hoạt hồi đó cũng đơn sơ. Thời gian đầu, chỗ ở và chỗ làm việc gần như gom vào một nơi. Thiếu thốn đủ thứ. Không phải cứ hết giờ là có thể thong thả về nhà. Ở nước ngoài, anh em quây quần với nhau nhiều hơn, nương tựa nhau nhiều hơn. Có khi buổi sáng đi làm từ sớm, chiều về lại tiếp tục bàn việc, tính toán, rồi tối tự lo nấu nướng. Có gì ăn nấy, dần dần mới quen với món bản địa, với xôi của người Lào.

*Bức ảnh kỷ niệm cùng với CBNV chi nhánh*

Tôi dần hiểu thêm về văn hóa của nước bạn. Người Lào hiền hòa, mến khách, nhẹ nhàng trong nếp nghĩ, trong đối đãi. Mình đến với họ mà chân thành thì họ quý. Có khi chỉ là cùng ngồi ăn một bữa, cùng uống với nhau vài chén rượu mà từ xa lạ thành thân quen. Khi đã thân rồi, công việc cũng thuận hơn.

Xa nhà, nhớ nhà là điều không tránh khỏi. Tết đầu tiên ở Lào, tôi không về. Bên này là Tết Việt, bên kia lại có Tết riêng vào tháng tư. Xa quê mới thấy Tết không chỉ là mâm cỗ hay bánh chưng, mà là cảm giác được ở gần người thân. Hồi ấy thông tin liên lạc không thuận tiện như bây giờ. Không phải cứ mở điện thoại là gọi video được. Chính vì thế, nỗi nhớ đôi khi lặng đi chứ không thể giãi bày nhiều. Nhưng cũng chính trong những cái Tết xa ấy, anh em lại thương nhau hơn, gắn bó hơn. Sống giữa đất khách, đồng đội chính là gia đình.

Nhìn lại, điều đọng lại rõ nhất trong tôi không chỉ là những khó khăn của một thời mở thị trường, mà là cách Viettel đã đi qua giai đoạn ấy. Đó là tinh thần tự lực. Không trông chờ. Không nề hà. Không đứng tên một việc rồi chỉ làm đúng phần việc đó. Ở nơi mới, ai cũng phải rộng vai hơn phần chức danh của mình.

Đó còn là tinh thần thích nghi. Muốn làm được ở nước ngoài thì không thể mang nguyên cách nghĩ của mình áp lên người khác. Phải hiểu văn hóa sở tại, tôn trọng cách sống của họ, học cách hòa vào môi trường mới mà vẫn giữ được nguyên tắc làm việc của mình. Với tôi, đó là một bài học rất sâu: hội nhập không phải là hòa tan mà là biết đặt mình đúng chỗ để cùng đi với người khác. Và hơn hết, đó là sự dấn thân.

Chúng tôi đón Tết Việt trên đất nước Triệu voi

Nếu phải đúc kết điều gì từ những năm tháng ở Lào, tôi nghĩ đó là khi bước vào một vùng đất mới, thứ đi trước công nghệ không phải lúc nào cũng là thiết bị hay hạ tầng mà là con người. Con người với tinh thần trách nhiệm, với khả năng thích nghi, với sự chân thành và kỷ luật. Đó cũng chính là điều tôi cảm nhận rõ nhất về văn hóa Viettel.

Nhân dịp kỷ niệm 20 năm kinh doanh toàn cầu, Viettel Family phát động cuộc thi “LIFETIME STORIES – BEYOND BORDERS” dành cho CBNV nhằm lắng nghe những câu chuyện người Viettel làm việc trong môi trường quốc tế. Mỗi câu chuyện CBNV kể không chỉ là ký ức cá nhân mà còn góp phần hình thành kho tư liệu văn hóa Viettel ở nước ngoài. Cuộc thi nhận bài từ nay đến hết 05/04/2026. Bài dự thi gửi về: viettelfamily@viettel.com.vn .

Ở nơi thử thách, người Viettel lớn lên

10:00 - 25.03.2026

Bài viết cùng chuyên mục

Bài viết cùng chuyên mục