Chúng ta thường nghĩ rằng những bước ngoặt lớn trong cuộc sống đến từ những quyết định lớn: một mục tiêu mới, một kế hoạch quan trọng hay một sự thay đổi mang tính đột phá. Nhưng thực tế, phần lớn những kết quả chúng ta có được lại được tạo nên từ những điều rất nhỏ được lặp đi lặp lại mỗi ngày.

Chúng ta trở thành ai không chỉ bởi những điều mình muốn làm, mà còn bởi những hành vi mình thường xuyên thực hiện. Một người đọc sách mỗi ngày sẽ dần hình thành năng lực tư duy sâu sắc hơn. Một đội nhóm duy trì thói quen chia sẻ và học hỏi sẽ từng bước xây dựng năng lực phối hợp tốt hơn. Một tổ chức liên tục cải tiến cách làm sẽ tạo ra khả năng thích ứng trước những thay đổi của môi trường.

Đó cũng là thông điệp quan trọng trong cuốn sách Sức mạnh của thói quen (The Power of Habit) của Charles Duhigg. Cuốn sách không chỉ nói về cách mỗi cá nhân xây dựng kỷ luật cho bản thân, mà còn mở rộng góc nhìn về cách thói quen định hình doanh nghiệp, tổ chức và cả những thay đổi lớn trong xã hội. Với cách tiếp cận kết hợp giữa khoa học thần kinh, tâm lý học và những câu chuyện thực tế, Charles Duhigg giúp người đọc hiểu rằng thay đổi bền vững không bắt đầu từ những lời quyết tâm nhất thời, mà bắt đầu từ việc nhận diện và kiến tạo những hành vi đúng được duy trì đủ lâu.

Chúng ta không chỉ tạo ra thói quen, mà thói quen cũng tạo nên chúng ta

Mỗi ngày, con người đưa ra rất nhiều quyết định nhưng không phải tất cả đều được suy nghĩ một cách có chủ đích. Từ cách bắt đầu một ngày mới, cách xử lý công việc, cách phản ứng trước một vấn đề cho đến cách giao tiếp với những người xung quanh, rất nhiều hành vi đã trở thành phản xạ sau một thời gian dài lặp lại.

Charles Duhigg chỉ ra rằng thói quen thường được hình thành qua một vòng lặp gồm ba yếu tố: tín hiệu, hành động và phần thưởng. Một tín hiệu kích hoạt một hành vi quen thuộc, hành vi đó mang lại một kết quả khiến bộ não ghi nhớ và tiếp tục lặp lại trong tương lai.

Điều đáng suy ngẫm là không phải mọi thói quen đều được chúng ta lựa chọn một cách có ý thức. Có những hành vi từng phù hợp trong một giai đoạn nhất định nhưng cần được điều chỉnh khi hoàn cảnh thay đổi.

Vì vậy, câu hỏi quan trọng không chỉ là: “Chúng ta đang làm điều gì mỗi ngày?”

Mà còn là: “Những điều chúng ta đang lặp lại có đang đưa mình đến gần hơn với mục tiêu mong muốn hay không?”

Đây cũng là một góc nhìn đáng suy ngẫm trong công việc. Một cá nhân hay một tổ chức đều được hình thành từ hàng nghìn hành vi nhỏ được duy trì theo thời gian. Những thói quen tích cực sẽ tạo nên năng lực bền vững; những cách làm không còn phù hợp sẽ cần được nhìn nhận và cải tiến để thích nghi với những yêu cầu mới.

Muốn thay đổi kết quả, cần bắt đầu từ việc thay đổi vòng lặp phía sau

Một trong những giá trị lớn nhất của cuốn sách là giúp người đọc hiểu rằng thay đổi hành vi không đơn giản là yêu cầu bản thân “cố gắng hơn”. Khi một người muốn hình thành thói quen mới, điều quan trọng không chỉ nằm ở ý chí, mà còn ở việc hiểu được nguyên nhân phía sau hành vi đó.

Ví dụ, một người muốn đọc sách nhiều hơn có thể không thất bại vì thiếu quyết tâm, mà bởi chưa tạo ra một tín hiệu đủ rõ ràng để bắt đầu, chưa lựa chọn thời điểm phù hợp hoặc chưa có một phần thưởng đủ hấp dẫn để duy trì hành vi.

Trong công việc cũng vậy, để xây dựng một phương pháp làm việc hiệu quả, điều quan trọng không chỉ là đặt ra mục tiêu, mà còn cần thiết kế những cách thức giúp mục tiêu đó trở thành hành động thường xuyên. Một quy trình hiệu quả không chỉ giúp công việc được hoàn thành, mà còn tạo ra những thói quen vận hành tốt hơn. Một công cụ quản trị tốt không chỉ giúp theo dõi kết quả, mà còn hỗ trợ mỗi cá nhân hình thành cách làm việc khoa học hơn.

Đó chính là tư duy quan trọng của quản trị hiện đại: không chỉ tập trung vào kết quả cuối cùng, mà nhìn vào những hành vi và hệ thống đang tạo ra kết quả đó.

Những thay đổi lớn thường bắt đầu từ những thói quen nhỏ

Một điểm nổi bật trong Sức mạnh của thói quen là khái niệm “thói quen chủ chốt” – những thói quen có khả năng tạo ra tác động lan tỏa đến nhiều khía cạnh khác trong cuộc sống và tổ chức.

Một thay đổi nhỏ nhưng được duy trì nhất quán có thể tạo ra những chuyển biến lớn theo thời gian.

Một cá nhân duy trì thói quen học tập mỗi ngày không chỉ tích lũy thêm kiến thức, mà còn rèn luyện khả năng tự học và thích nghi.

Một đội nhóm duy trì thói quen nhìn lại sau mỗi dự án không chỉ cải thiện một công việc cụ thể, mà còn hình thành năng lực học hỏi từ thực tiễn.

Một tổ chức duy trì thói quen đổi mới, lắng nghe và cải tiến sẽ từng bước tạo nên văn hóa phát triển bền vững.

Điều này đặc biệt có ý nghĩa trong bối cảnh công nghệ thay đổi nhanh chóng hiện nay. Khi AI và các công nghệ mới liên tục xuất hiện, lợi thế của mỗi cá nhân không chỉ nằm ở những gì đã biết, mà còn nằm ở khả năng học hỏi, thích nghi và cập nhật liên tục.

Bởi công cụ có thể thay đổi rất nhanh, nhưng năng lực thích ứng được tạo nên từ những thói quen học tập và cải tiến mỗi ngày.

Văn hóa tổ chức được tạo nên từ những hành vi được duy trì mỗi ngày

Một trong những góc nhìn đáng giá nhất của cuốn sách là thói quen không chỉ thuộc về cá nhân, mà còn tồn tại trong các tổ chức.

Mỗi tổ chức đều có những cách làm, cách phối hợp và phương thức vận hành được hình thành qua thời gian. Những điều đó tạo nên nét riêng trong văn hóa và năng lực cạnh tranh của tổ chức.

Tuy nhiên, trong một môi trường luôn thay đổi, một tổ chức phát triển bền vững không chỉ cần duy trì những giá trị đã tạo nên thành công, mà còn cần liên tục xem xét, cải tiến để phù hợp với tương lai.

Một cuộc họp hiệu quả không chỉ nằm ở việc duy trì lịch trình, mà ở khả năng tạo ra sự kết nối, thống nhất và thúc đẩy hành động.

Một báo cáo có giá trị không chỉ nằm ở việc được hoàn thành đầy đủ, mà ở khả năng hỗ trợ những quyết định tốt hơn.

Một quy trình tốt không chỉ giúp công việc vận hành ổn định, mà còn cần được cải tiến để nâng cao trải nghiệm của khách hàng và hiệu quả của tổ chức.

Với Viettel, tinh thần cải tiến ấy càng trở nên quan trọng. Bởi trong một thế giới thay đổi nhanh, năng lực cạnh tranh không chỉ đến từ công nghệ hay nguồn lực, mà còn đến từ khả năng hình thành những thói quen làm việc mới: học hỏi nhanh hơn, phối hợp tốt hơn, sáng tạo nhiều hơn và luôn hướng tới những giá trị cao hơn cho khách hàng.

Thay đổi bản thân và tổ chức bắt đầu từ một câu hỏi đơn giản

Điều khiến Sức mạnh của thói quen trở nên ý nghĩa không nằm ở việc cuốn sách đưa ra một công thức thay đổi cuộc đời, mà ở việc nó giúp mỗi người nhận ra sức mạnh của những điều tưởng như rất nhỏ.

Chúng ta không cần chờ đến một thời điểm đặc biệt để bắt đầu thay đổi. Một thói quen mới có thể bắt đầu từ một hành động nhỏ hôm nay: đọc thêm vài trang sách, dành thời gian suy nghĩ sâu hơn trước một quyết định, chủ động học một kỹ năng mới hoặc chia sẻ một bài học với đồng nghiệp.

Theo thời gian, những hành động nhỏ ấy sẽ tạo thành năng lực lớn hơn.

Trong kỷ nguyên AI, khi nhiều công việc và phương thức vận hành đang được thay đổi từng ngày, khả năng thích nghi của con người sẽ trở thành một lợi thế quan trọng. Và khả năng thích nghi ấy không đến từ một quyết định duy nhất, mà được xây dựng từ những thói quen được duy trì mỗi ngày.

Bởi suy cho cùng, tương lai của một cá nhân hay một tổ chức không chỉ được quyết định bởi những mục tiêu lớn mà họ đặt ra, mà còn bởi những điều họ lựa chọn lặp lại mỗi ngày.

Muốn biết một người sẽ trở thành ai, hãy nhìn vào những thói quen họ đang xây dựng.

Muốn biết một tổ chức sẽ đi về đâu, hãy nhìn vào những hành vi mà tổ chức đó đang nuôi dưỡng.

Những điều được lặp lại mỗi ngày có sức mạnh to lớn đến mức nào?

10:26 - 01.10.2026AI tóm lược

Bài viết cùng chuyên mục

Bài viết cùng chuyên mục

10:26 - 01.10.2026