Tôi về đã mấy ngày rồi.
Vẫn chưa hết cảm giác tàu đang chạy.
Không phải say sóng. Là cái gì đó bên trong - chưa chịu đứng yên.

Ngày đầu tiên trên tàu 561, trong lúc nhiều người ra boong ngắm biển, tôi lạc vào bếp. Các cậu lính hậu cần nhìn tôi một giây - rồi đứng dậy nhường ghế cho tôi ngồi rửa bát, nhặt rau chuẩn bị bữa trưa cho đại biểu trên tàu. Không hỏi. Không giải thích. Cứ thế tôi ngồi bên cạnh họ, giữa biển khơi, trong tiếng máy tàu ầm ì bên dưới sàn.

Đó là lần đầu tiên trong hành trình tôi thấy mình thật sự có mặt - không phải đang đi thăm, không phải đang quan sát - mà đang hiện diện ở đó, cùng với thủy thủ đoàn, cùng với những người lính hải quân.

Sau này tôi mới hiểu - đó cũng là cách người lính đảo sống mỗi ngày. Không có khán giả. Không có mạng xã hội, không có vỗ tay tung hô ghi nhận. Chỉ có việc - và làm.

Ngày thứ hai ở đảo Đá Lớn C, một chiến sĩ nghĩa vụ dẫn tôi đến góc sân đảo - chỉ cho tôi tôi xem một mầm cây nhỏ xíu mọc giữa cát và đá san hô. Da cậu bé cháy sạm, tai rộp phồng vì nắng và muối biển.

Tôi hỏi: “Em trồng cây này từ lúc nào?”.

"Dạ, từ hồi em mới ra. Chúng em để dành từng chai nước ngọt sau sinh hoạt để tưới, nhưng cây lớn chậm lắm. Không biết nó có qua được cái nắng mùa hè năm nay không. Hy vọng lúc em hết nghĩa vụ, về đất liền cây này sẽ ra lá chị ạ. Nhiệm vụ của chúng em là phủ xanh chỗ này để đón cư dân ra đảo sinh sống."

Em nói bình thản. Như người ta nói về thời tiết.

Tôi quay mặt đi.

Không phải vì không muốn nhìn em. Mà vì không muốn em thấy mắt tôi đang đỏ. Những người lính đảo trồng cây không biết ngày nào được ngồi dưới bóng. Họ chắt chiu từng giọt nước ngọt, tưới từng gốc cây - không có ai ghi nhận, không có ai nhìn - chỉ vì đó là việc của mình.

Tôi làm việc ở một tập đoàn có hàng chục nghìn người. Tôi có đồng nghiệp, có họp hành, có email, có báo cáo, có đánh giá Ki, có KPI. Tôi có đủ mọi thứ để đo xem mình đang làm tốt không.

Họ không có gì trong số đó. Và họ cũng không cần những thứ đó. Chỉ có mầm cây. Và từng giọt nước ngọt. Và dáng đứng hiên ngang, ánh mắt rực sáng giữa biển trời.

Họ có một thước đo cao cả hơn: sự sinh tồn của mầm cây và chủ quyền của Tổ quốc.

“Ngày qua ngày, đêm qua đêm, chúng tôi đứng đây gìn giữ quê hương.
Biển này là của ta, đảo này là của ta, Trường Sa.
Dù phong ba, dù bão tố, dù gian khổ
Ta vẫn vượt qua.
Chiến sĩ Trường Sa, hát tiếp bài ca
Về những tấm gương anh bộ đội Cụ Hồ,
đem chí trai, giữ vững chủ quyền Tổ Quốc Việt Nam ta.
Giữ vững chủ quyền Tổ Quốc Việt Nam ta.”

Đêm hôm đó, tôi lên buồng lái. Các thủy thủ trực ca dài - mắt dán vào radar, tay không rời tay lái. Biển đêm đen và rộng đến mức nhìn mãi không thấy đường chân trời. Chẳng ai nói chuyện với họ, vì ai cũng nghĩ họ đang bận.

Một anh thủy thủ trẻ, sắp hết ca, quay lại nói nhỏ: "Các chị ở đây tụi em thấy đỡ buồn hơn."

Tôi không trả lời được gì. Chỉ gật đầu và nghĩ: bao nhiêu đêm không có ai ngồi đây cùng họ? Nhìn biển đêm, họ nghĩ gì?

Bữa tối hôm sau, tôi kể chuyện những người lính trẻ măng, ánh mắt sáng rực và những nỗi niềm nho nhỏ của họ cho Đại tá Ngô Đình Xuyên - Trưởng đoàn công tác nghe. Anh lắng nghe chăm chú, không ngắt lời. Khi tôi kể xong, anh nhìn ra biển, cái nhìn của người đã gắn cả đời mình với vùng nước này và nói khẽ: “Bác Hồ nói đồng hồ cũng có số, có bánh răng, có kim giờ kim phút kim giây. Mỗi người là gì cũng được - kim nào cũng được - miễn là biết ý nghĩa của mình”.

Câu nói ấy thức tỉnh tôi.

Suốt 7 ngày, tôi quan sát anh Xuyên. Không bao giờ thấy anh cần được chú ý. Không bao giờ thấy anh làm gì để được nhìn thấy. Đứng trước hàng quân thì nghiêm - ngồi với lính đảo thì ân cần gần gũi như người cha - nhìn biển thì như người đang nhìn về nhà.

Cả đoàn tin và nể phục anh. Không phải vì quân hàm. Mà vì anh là người mà nhìn vào, ai cũng tự thấy mình cần đứng thẳng hơn một chút.

Chúng tôi, gần 200 đại biểu trong Đoàn công tác số 9 đến từ nhiều đơn vị, nhiều tỉnh thành. Xa lạ với nhau hoàn toàn trước ngày lên tàu. Bảy ngày cùng nhau trong hải trình trọn vẹn và ngập tràn cảm xúc, có người dúi chiếc khăn giấy vào tay tôi khi tôi không còn giữ được nước mắt trong lễ tưởng niệm liệt sĩ Gạc Ma trên biển. Không hỏi. Không giải thích. Không giới thiệu.

Có những ánh mắt, hành động nhỏ, nhẹ nhàng, lặng lẽ chăm lo, săn sóc cho chị em tôi trong suốt hành trình.

Có người cùng tôi hát bên anh lính gác trên nhà giàn DK1 - hát không cần nhớ lời, chỉ cần cảm xúc đủ đầy.

Có người cùng tôi khẽ chạm vào niềm tự hào khi nhìn cờ đỏ sao vàng tung bay trên biển xanh thẫm và mây trời lồng lộng, chạm vào nỗi khắc khoải khi chào đảo Trường Sa, rời nhà giàn.

Chúng tôi về - không ồn ào, không thay đổi bề ngoài. Chỉ khác ở chỗ ai cũng biết mình đang mang theo điều gì đó nặng hơn hành lý.

Vì chúng tôi đã được thực sự hiện diện trong cuộc sống nơi biển đảo - và hiểu ra một điều mà trước đó chỉ biết bằng đầu, chưa bao giờ thật sự cảm bằng tim: Hòa bình này không hề miễn phí.

Nó được trả bằng máu, bằng nước mắt, bằng tuổi thanh xuân của bao thế hệ, bằng sự hy sinh tận cùng của cả một dân tộc. Để mỗi ngày ta mở mắt đón ánh bình minh - là một ngày ta tự nhủ: hãy sống xứng đáng.

Tàu 561 đã cập cảng Cam Ranh.

Tôi trở về bàn làm việc, trở về với email, trở về những cuộc họp và deadline.

Nhưng mỗi sáng thức dậy, tôi vẫn nhớ câu của anh lính trẻ - bình thản đến đau lòng: "Những đêm gác một mình, những ngày nắng cháy - cũng nhớ nhà lắm. Nhưng em chỉ nghĩ đến việc làm tốt nhiệm vụ của mình là quên hết chị ạ."

Và tôi tự hỏi mình - hôm nay, mình đang làm gì?

Mình có đang làm tốt việc của mình không - hay mình đang mong đợi ai đó nhìn thấy trước khi bắt đầu làm thật? Hình như đôi lúc mình quên mất một giá trị cốt lõi của người Viettel: làm việc bằng tinh thần phụng sự, bằng sự tận hiến thầm lặng, không cần phô trương để được nhìn thấy.

Chuyến đi này là niềm vinh dự lớn lao trong đời tôi. Tôi mang về một hành lý nặng hơn bình thường - đó là trách nhiệm phải sống xứng đáng với những người đang giữ biển. Chúng ta có thể làm bất cứ việc gì, bất cứ vai trò gì trong bộ máy của Tập đoàn, của gia đình, của xã hội nhưng chỉ cần mỗi người hiểu rõ ý nghĩa của việc mình làm, chúng ta đang cùng những người lính ngoài kia giữ gìn sự bình yên cho Tổ quốc.

“Kim nào cũng được. Miễn là biết ý nghĩa của mình.”

Phạm Thị Bích Thủy - Ban Đầu tư xây dựng Tập đoàn

Bên trong hành trình đến Trường Sa

18:15 - 17.04.2026AI tóm lược

Bài viết cùng chuyên mục

Bài viết cùng chuyên mục

18:15 - 17.04.2026