Chúng ta biết đến tiếng reo “Eureka!” của Archimedes khi ông tìm ra nguyên lý lực đẩy của nước. Chúng ta cũng thuộc lòng câu chuyện quả táo rơi trước mắt Newton, như thể chỉ một khoảnh khắc tình cờ đã làm xuất hiện một phát minh vĩ đại. Những câu chuyện ấy hấp dẫn đến mức vô tình gieo vào chúng ta một quan niệm khá lãng mạn về sáng tạo: ý tưởng phải bất ngờ, chỉ xuất hiện ở những bộ óc thiên tài và thường đến trong một phút giây lóe sáng nào đó, để rồi chỉ nhìn thấy khoảnh khắc cuối cùng mà bỏ qua toàn bộ hành trình trước đó.

Quả táo không tự mình sinh ra định luật hấp dẫn. Bồn tắm cũng không tự nhiên trao cho Archimedes một nguyên lý khoa học. Khoảnh khắc “Eureka” chỉ có thể xuất hiện khi vấn đề đã được suy nghĩ đủ lâu, quan sát đủ sâu và kết nối với đủ nhiều dữ kiện. Sáng tạo vì thế không phải một ý tưởng từ trên trời rơi xuống. Sáng tạo là khả năng mở ra những chiều kích mới từ một vấn đề đã có gốc rễ. Tôi thực sự hiểu hơn về khái niệm sáng tạo đích thức sau khi đọc cuốn sách mình cực kì tâm đắc: Bản đồ tư duy trong công việc của Tony Buzan.

700234792-2003208596960393-7472866459123617336-n-1-original.jpg — Tác giả và cuốn sách Bản đồ tư duy trong công việc

Trước đây, tôi vẫn nghĩ bản đồ tư duy chỉ là một kỹ thuật ghi chép: viết chủ đề vào giữa trang giấy, vẽ vài nhánh lớn, thêm màu sắc, hình ảnh và những từ khóa ngắn gọn, khá hữu ích để học tập, ghi nhớ hoặc trình bày thông tin, mà chưa hiểu phương pháp này cung cấp thêm góc nhìn về đổi mới sáng tạo.

Nó mô phỏng chính quá trình một ý nghĩ được sinh ra, lan rộng, va chạm và kết nối với những ý nghĩ khác một cách phi tuyến tính, cho chúng ta nhìn thấy những mối liên hệ mà cách ghi chép tuần tự thông thường dễ dàng bỏ sót. Do đó, bản đồ tư duy mang đặc điểm "dimension" - tính chiều kích của sáng tạo, một dạng "vector" chuyển động có phương hướng mà chiều kích mới là sáng tạo còn kéo dài thêm nữa là đổi mới.

chatgpt-image-10-47-55-17-thg-6-2026-original-original.png

Sáng tạo không phải sự bay bổng vô định. Một ý tưởng phải xuất phát từ gốc và dịch chuyển đến một điểm khác tạo ra giá trị mới, giống cách mà bản đồ tư duy thể hiện. Khi ứng dụng bản đồ tư duy vào công việc, tôi có thể cho phép trí tưởng tượng tự do mà không lan man, thử những hướng tiếp cận mới mà vẫn biết mình đang giải quyết vấn đề gì, đặc biệt phù hợp với công việc truyền thông marketing tôi đang theo đuổi. Một đề bài cũ vẫn có thể tạo ra kết quả mới khi ta nhìn nó từ một chiều kích khác. Một dữ liệu khô khan có thể trở thành câu chuyện về con người.

Một bản báo cáo có thể được tổ chức như hành trình giải quyết vấn đề. Bản đồ tư duy cũng giúp tôi vượt qua nỗi sợ trang giấy trắng. Thay vì ngồi chờ một ý tưởng hoàn chỉnh xuất hiện, tôi bắt đầu bằng một từ khóa, một hình ảnh hoặc một câu hỏi.

Bản đồ tư duy trong công việc đã không biến bạn đọc thành người sáng tạo thiên tài. Cuốn sách làm một việc quan trọng hơn: giúp tôi nhận ra rằng bên trong mỗi vấn đề luôn có thể được nhìn từ nhiều chiều kích, và bên trong mỗi con người luôn có nhiều tiềm năng hơn những gì bản thân từng nghĩ. Từ đó, mỗi trang giấy trắng không còn là khoảng trống đáng sợ mà trở thành điểm bắt đầu, trở thành tâm của một vũ trụ ý tưởng.
resize_detail_content_image_danh-thuc-sang-tao-169-3-3.png

Viettel Family phát động cuộc thi “Đánh thức sáng tạo” từ nay đến 30/06/2026 dành cho toàn thể CBNV Viettel trên toàn cầu. Cuộc thi là dịp để mỗi người Viettel chia sẻ những kỷ niệm, câu chuyện có thật về khoảnh khắc đã khiến bản thân thay đổi tư duy, bật ra suy nghĩ mới, làm khác đi và tìm cách giải quyết mới hiệu quả hơn.
Đó có thể là một câu nói, một câu hỏi, một cuốn sách, một cuộc trò chuyện, một bộ phim hay bất kỳ một tình huống, chi tiết nào đó…
Khuyến khích CBNV minh họa bằng video clip, tranh, âm nhạc, infographic hoặc các hình thức sáng tạo khác, CBNV có thể ứng dụng AI và các công cụ số. Mỗi CBNV được gửi nhiều bài dự thi về Ban Tổ chức qua địa chỉ email: viettelfamily@viettel.com.vn hoặc đăng tải trực tiếp bài dự thi trên website Viettel Family TẠI ĐÂY

Từ 1 cuốn sách, tôi hiểu hơn về gốc rễ của sáng tạo

16:32 - 18.06.2026AI tóm lược

Bài viết cùng chuyên mục

Bài viết cùng chuyên mục

16:32 - 18.06.2026