Hãy tưởng tượng chiếc điện thoại trong tay bạn hoạt động không ổn định, thường xuyên mất sóng hay bất ngờ phát nổ, hoặc máy tính bạn đang dùng rò rỉ điện khiến bạn bị giật. Những sự cố từ thiết bị điện tử không đảm bảo an toàn có thể gây ra tai nạn nghiêm trọng, dẫn đến thiệt hại về sức khỏe và tài sản. Với người dùng, rủi ro về an toàn là điều đáng lo ngại; còn với doanh nghiệp nhập khẩu các thiết bị không đạt tiêu chuẩn, những sự cố này không chỉ ảnh hưởng đến uy tín, doanh thu mà còn có thể bị xử lý pháp lý.

Do đó, mọi sản phẩm cần được kiểm tra qua các tiêu chuẩn về an toàn, hiệu suất, và quy định ngành trong thử nghiệm, kiểm định và chứng nhận (TIC). Việc thiếu quy trình TIC khiến thị trường tràn ngập sản phẩm kém chất lượng, mang lại rủi ro lớn về sức khỏe và an toàn cho người tiêu dùng, rủi ro cho doanh nghiệp.

TIC đang trở nên quan trọng và sẽ ngày càng quan trọng hơn. Đó là lý do Công ty Tư vấn và Dịch vụ Viettel (VTK) xác định đây sẽ là không gian phát triển mới sau 29 năm hình thành.

TIC, viết tắt của Testing (Thử nghiệm), Inspection (Kiểm định), và Certification (Chứng nhận), là dịch vụ đảm bảo rằng các sản phẩm, hệ thống, và dịch vụ tuân thủ các tiêu chuẩn chất lượng và an toàn trước khi được đưa ra thị trường.

“Mảnh đất” tiềm năng

Hãy nhìn vào sự phát triển nhanh chóng của IoT và 5G. Chúng thúc đẩy kết nối giữa các thiết bị điện tử, khiến các thiết bị gia dụng như lò vi sóng, tủ lạnh, máy giặt và điều hòa không khí… cũng có khả năng phát sóng. Các thiết bị trở nên lai tạp cũng tạo ra nhu cầu mới và gánh nặng lên các cơ quan quản lý nhà nước về mặt thử nghiệm, kiểm định và chứng nhận.

Theo báo cáo của Statista và GSMA Intelligence, các thiết bị kết nối mạng tại Việt Nam sẽ tăng lên hơn 100 triệu thiết bị nhờ mạng 5G. Con số này tăng gấp 3 lần số thiết bị ở năm 2020. Không chỉ thiết bị điện tử cá nhân, các thiết bị IoT gia dụng, thiết bị công nghiệp và thành phố thông minh là nhân tố cho việc bùng nổ số lượng. Việc tăng tải cho các cơ quan quản lý nhà nước đặt ra nhu cầu phải có đơn vị bên ngoài xây dựng phòng lab đạt tiêu chuẩn cùng tham gia vào chuỗi các phòng lab đạt tiêu chuẩn quốc gia.

Các cơ quan quản lý nhà nước cũng nhận thấy cần thắt chặt các chính sách tiêu chuẩn hóa và yêu cầu chứng nhận nhằm đảm bảo chất lượng, an toàn cho người tiêu dùng và bảo vệ môi trường. Điều này tạo cơ hội cho VTK trở thành đơn vị uy tín cung cấp dịch vụ thử nghiệm, kiểm định và chứng nhận, đáp ứng nhu cầu của các nhà sản xuất và đơn vị phân phối hàng hóa thiết bị.

Và nhìn rộng ra trên thị trường, việc các sản phẩm tăng trưởng đột biến cũng khiến thị trường TIC về hàng hóa tại Việt Nam lớn lên. Theo đó, thị trường TIC về hàng hóa tại Việt Nam quy mô năm 2021 đạt 564,9 triệu USD với mức tăng trưởng hàng năm đạt 7,54% và dự kiến năm 2027 đạt 873,87 triệu USD theo 360iResearch. Trong đó, thị trường TIC về lĩnh vực viễn thông chiếm khoảng 19,8 triệu USD. Thị trường TIC trở thành "mảnh đất" đầy tiềm năng cho các doanh nghiệp, đơn vị có nền tảng khoa học, công nghệ như Viettel.

Đón đầu nhu xu hướng mới

VTK đã triển khai và cung cấp dịch vụ thử nghiệm, kiểm định và chứng nhận (TIC) cho các dịch vụ viễn thông và phơi nhiễm trường điện từ mạng vô tuyến, nắm giữ hơn 50% thị phần trong các lĩnh vực này. Dựa trên kinh nghiệm đã tích lũy từ TIC viễn thông, VTK đang dần mở rộng sang lĩnh vực TIC hàng hóa thiết bị, bắt đầu bằng với các thiết bị đầu cuối viễn thông như điện thoại, máy tính, modem…

Đồng chí Vũ Song Hà, PGĐ VTK cho biết, đơn vị đặt mục tiêu trở thành nhà cung cấp dịch vụ TIC theo mô hình "One-stop service" (dịch vụ một cửa). Cách làm này giúp khách hàng tiết kiệm được rất nhiều bước, lại phù hợp với lợi thế công nghệ của Viettel.

Chẳng hạn, một chiếc điện thoại phải đạt các tiêu chuẩn về kết nối, khả năng tương thích với mạng, độ bền, độ an toàn… thay vì phải kiểm tra ở nhiều nơi, mỗi nơi một lĩnh vực, một cấu phần thì các doanh nghiệp và nhà sản xuất thường mong muốn tiếp cận với một đơn vị đầu mối. VTK với lợi thế dựa trên hệ thống phòng lab sẵn có của Tập đoàn và đầu tư mở rộng, sẽ đáp ứng nhu cầu này và phục vụ khách hàng một cách toàn diện.

Thế mạnh của VTK là nguồn lực tổng hợp của hệ thống các phòng lab hiện đại, đã được đầu tư lớn cho các đơn vị trong Tập đoàn như VHT, VTX, VMC… Các nguồn lực này hiện sở hữu công nghệ hàng đầu Việt Nam về đo kiểm và thử nghiệm. VTK sẽ hợp lực các phòng lab ấy thành 1 hệ thống phòng lab và đứng ra làm đầu mối kinh doanh với các cơ quan, tổ chức, doanh nghiệp có nhu cầu về dịch vụ TIC. Việc cộng hưởng giá trị sẽ giúp hệ thống phòng lab này có công nghệ hiện đại hơn nhiều so với các đối thủ nhưng lại có chi phí cạnh tranh.

Mở rộng ngành nghề cho tương lai

Ban đầu, VTK sẽ cung cấp dịch vụ TIC cho các sản phẩm và thiết bị đầu cuối viễn thông như điện thoại, laptop, modem, smart TV... Sau khi đạt được những kết quả ban đầu khả quan, VTK sẽ mở rộng dịch vụ TIC sang các ngành hàng hóa khác như thiết bị dân dụng, thiết bị công nghiệp.

Bên cạnh đó, VTK sẽ đóng góp ý kiến lên Bộ Thông tin và Truyền thông trong công tác quản lý chất lượng, xây dựng các hành lang pháp lý hướng tới mục tiêu đảm bảo chất lượng sản phẩm và hàng hóa đạt chuẩn quốc gia. Hoạt động này sẽ giúp nâng cao chất lượng hàng hóa của Việt Nam sản xuất, góp phần nâng tầm vị thế quốc gia. Những quốc gia như Đức, Nhật Bản, Hàn Quốc và Trung Quốc cũng đã tăng cường quản lý chất lượng sản phẩm để gia tăng giá trị thương hiệu trên thị trường quốc tế.

Hướng tới năm 2030, VTK sẽ mở rộng dịch vụ TIC đối với các hàng hóa thuộc quản lý của Bộ Công Thương, Bộ Khoa học và Công nghệ như thiết bị gia dụng (máy giặt, tủ lạnh, điều hòa hay máy công nghiệp nặng, máy nén, thổi…) và thiết bị chuyên dụng thuộc quản lý của Bộ Quốc phòng, Bộ Công an.

Dịch vụ TIC mở ra "cánh cửa" mới cho VTK, là bước tiến chiến lược nhằm nâng cao vị thế của Tập đoàn với hệ thống phòng thử nghiệm hiện đại thuộc hệ thống phòng Lab quốc gia trong lĩnh vực thông tin và truyền thông. Bên cạnh đó, lĩnh vực thử nghiệm, kiểm định và chứng nhận hàng hóa sẽ trở thành ngành kinh doanh mới, làm trụ cột phát triển cho VTK với doanh thu dự kiến khoảng 100 tỷ đồng/năm và lợi nhuận đạt từ 7 - 16% mỗi năm.