Vừa qua, Trung tâm Vận hành Khai thác Toàn cầu (VTNet) đã có buổi làm việc với đại diện Ericsson về lộ trình xây dựng mạng lưới tự hành (Autonomous Networks - AN). Tại buổi hội thảo, hãng đã trình bày chi tiết lộ trình chuyển đổi mạng lưới qua 5 cấp độ (từ Level 0 đến Level 5).

Mạng tự hành được định nghĩa là một môi trường mạng dựa trên ý định (intent-driven), có khả năng tự vận hành hoàn toàn, bao gồm các đặc tính chính:
Tự tối ưu hóa (Self-optimizing): Hệ thống tự động điều chỉnh các thông số để đạt hiệu suất tốt nhất.
Tự chữa lành (Self-healing): Có khả năng tự phát hiện, chẩn đoán và khắc phục sự cố mà không cần can thiệp thủ công.
Tự thích ứng (Continuously adapts): Liên tục thay đổi để phù hợp với các nhu cầu kinh doanh biến đổi của Viettel.
Tóm lại, mạng tự hành là một hệ thống mạng thông minh, tự biết mình phải làm gì để đạt được mục tiêu kinh doanh mà con người mong muốn, giúp giảm bớt việc chân tay và hạn chế sai sót cho kỹ sư.

Hiện tại, mạng lưới của Viettel đang ở giai đoạn chuyển tiếp từ cấp độ 2 (Hỗ trợ vận hành) sang cấp độ 3 (Mạng tự hành có điều kiện).

Mục tiêu được xác định: Viettel kỳ vọng sẽ đạt đến cấp độ Level 4 - mạng tự hành cao vào giai đoạn 2026 -2027. Ở cấp độ này, hệ thống có khả năng tự đưa ra quyết định, tự tối ưu hóa và "tự chữa lành" các sự cố mà gần như không cần sự can thiệp của con người.

Lộ trình thực hiện được cụ thể theo từng giai đoạn:

2025 - 2026: Đưa AI và AI tạo sinh (GenAI) vào vận hành, thay thế việc cấu hình thủ công bằng kiến trúc điều hành dựa trên ý định.
Từ năm 2026: Đạt trạng thái tự hành hóa toàn diện.

Đại diện của hãng đề xuất 4 trụ cột công nghệ chính để hiện thực hóa các mục tiêu này gồm:

Vận hành dựa trên ý định (Intent-driven Operations): Thay vì phải nhập hàng trăm dòng lệnh kỹ thuật phức tạp, người quản lý chỉ cần nhập mục tiêu kinh doanh (ví dụ: thiết lập đường truyền cho một sự kiện lớn). Hệ thống sẽ tự động tính toán và triển khai, giúp giảm thời gian đưa dịch vụ ra thị trường từ vài tuần xuống còn vài giờ.
Nền tảng tự động hóa thông minh (EIAP) & rApps: Giải pháp rApps được hiểu là các ứng dụng chuyên biệt chạy trên nền tảng EIAP để xử lý từng vấn đề cụ thể.
Phân tích chuyên gia (Ericsson Expert Analytics - EEA): Quan sát đa chiều thời gian thực (Real-time Observability).
Với các nền tảng tự động hóa thông minh (EIAP) và phân tích chuyên gia (EEA) sẽ giúp mạng lưới tự động tắt/mở các trạm phát sóng để tiết kiệm điện, đồng thời phát hiện sớm các "lỗi im lặng" – những lỗi khiến mạng chậm mà hệ thống giám sát cũ thường bỏ sót.
Trí tuệ nhân tạo tạo sinh (GenAI) - Network Insights Assistant: Việc ứng dụng AI tạo sinh (GenAI) sẽ biến các dữ liệu mạng lưới khô khan thành một "trợ lý thông minh". Chatbot thông minh cho phép kỹ sư hỏi bằng ngôn ngữ tự nhiên: "Nguyên nhân gây rớt cuộc gọi tại khu vực Quận 1 trong 2 giờ qua là gì?". Hệ thống sẽ truy vấn dữ liệu, phân tích và trả lời kèm biểu đồ. Theo dữ liệu thực tế, giải pháp này có thể giúp giảm tới 60% các lỗi về hiệu suất sóng.

resize_detail_content_image_14678a98-03b6-4be6-b476-cbec72e3a7ab.jpg

Đại diện của hãng chỉ ra các khả năng ứng dụng tại Viettel khi chuyển dịch từ cấp độ Level lên Level 4. Nếu ở L2, con người vẫn là hạt nhân trực tiếp điều khiển từng dòng lệnh, thì đến L4 vào năm 2026, mạng lưới sẽ thực sự sở hữu một 'bộ não' riêng.

Công nghệ	Khả năng ứng dụng tại Viettel	Hiệu quả thực tế kỳ vọng
5G Advanced	Đã thử nghiệm đạt 7,3 Gbps (gấp 6 lần 5G thường).	Sẵn sàng cho VR/AR, phẫu thuật từ xa và Công nghiệp 4.0.
Network Slicing	Phân tách mạng lưới cho các nhu cầu riêng biệt (Quân sự, Y tế, Người dân).	Tối ưu tài nguyên, tăng doanh thu từ các gói dịch vụ chuyên biệt.
AI Agents	Thay thế các kịch bản trực vận hành NOC thủ công.	Giảm sai sót do con người, vận hành 24/7 với độ chính xác cao.
Cloud RAN	Linh hoạt hóa hạ tầng trạm phát sóng.	Giảm chi phí phần cứng và dễ dàng nâng cấp phần mềm.

Tại buổi làm việc, đại diện Viettel - Giám đốc TT Vận hành Khai thác Toàn cầu Ngô Quang Việt bày tỏ mong muốn hợp tác sâu rộng với Ericsson trong việc nghiên cứu và thử nghiệm mô hình mạng tự hành (Autonomous Network - AN). Hiện tại, Viettel đang có một số lượng thiết bị 5G của Ericsson trên hạ tầng mạng lưới. Đây chính là nền tảng thuận lợi để hai bên tích hợp, thử nghiệm các mô hình AN một cách nhanh chóng, hiệu quả trong năm 2026.

resize_detail_content_image_ef0469de-d265-4d63-8bf5-0c12624ecc5c.jpg

Mục tiêu cốt lõi của sự hợp tác đôi bên đánh dấu sự chuyển dịch mạnh mẽ từ việc chỉ tối ưu vô tuyến và tiết kiệm năng lượng đơn thuần sang tự động hóa toàn diện công tác vận hành khai thác. Thay vì phải đầu tư mới, việc triển khai các giải pháp AN trực tiếp trên các thiết bị 5G sẵn có sẽ giúp Viettel tối ưu hóa tài nguyên và sớm hiện thực hóa mô hình vận hành thông minh. Là tiền đề quan trọng để mạng lưới Viettel trở thành một thực thể thông minh, sẵn sàng đáp ứng các yêu cầu khắt khe về an ninh quốc phòng và trải nghiệm khách hàng vào năm 2026.