Tôi vẫn nhớ như in một buổi chiều mùa mưa ở Bujumbura – thủ đô nhỏ bé nhưng đầy sức sống của Burundi. Đó là năm thứ ba tôi công tác tại Viettel Burundi, trong vai trò phụ trách đầu tư và quản lý tài sản. Trời châu Phi mưa không dai dẳng như ở Việt Nam nhưng mỗi cơn mưa đến là ào ạt, dữ dội, rồi bất ngờ tạnh. Và chính trong một buổi chiều như thế, tôi đã trải qua một tình huống mà đến giờ vẫn xem là dấu mốc đáng nhớ nhất trong gần 7 năm làm việc xa xứ.

resize_detail_content_image_uncover-the-wonders-of-bujumbura.jpg — Bujumbura (nguồn Internet)

Hôm đó là kiểm tra và bàn giao một trạm phát sóng mới ở tỉnh Ngozi. Địa điểm cách trung tâm hơn 100km, đường đất đỏ trơn trượt, hai bên là những ngôi nhà lợp mái tôn xen lẫn đồi cỏ cháy nắng. Nhân vật chính của câu chuyện hôm đó không chỉ có tôi mà còn có Sylvere – một nhân viên người Burundi và anh Lạc – đồng nghiệp người Việt đã gắn bó với thị trường này từ những ngày đầu.

Khi chúng tôi vừa hoàn tất công việc, trời đổ mưa như trút. Con đường duy nhất dẫn về thành phố nhanh chóng biến thành một dòng bùn nhão. Chiếc xe bán tải chở thiết bị nặng bị sa lầy giữa đoạn dốc, trời tối dần. Một khoảnh khắc rất ngắn, nhưng đủ để tôi nhận ra cái gọi là “xa nhà” không chỉ là khoảng cách địa lý, mà là cảm giác khi mọi thứ quen thuộc biến mất, và mình buộc phải tự đứng vững giữa một khoảng trống không có ai thay thế được.

Trước tình huống đó, có hai lựa chọn: bỏ lại xe và thiết bị, quay về bằng xe khác, hoặc ở lại tìm cách cứu xe. Nếu bỏ lại, rủi ro mất tài sản rất cao – bởi khu vực này khá hoang vắng, an ninh không ổn định.

Nhưng nếu ở lại, chúng tôi phải đối mặt với đêm tối giữa vùng xa, mưa lớn, và không biết bao giờ mới thoát ra được. Khoảnh khắc quyết định đến khi Sylvere – người vốn ít nói – bất ngờ lên tiếng: “Chúng ta không bỏ lại. Đây là tài sản của công ty, là công sức của tất cả mọi người.” Câu nói đơn giản nhưng khiến tôi sững lại. Một người sở tại, điều kiện còn khó khăn, nhưng lại coi tài sản của Công ty như chính của mình.

Chúng tôi quyết định ở lại. Anh em chia nhau: người tìm đá, người chặt cành cây, người đào bùn. Sylvere chạy vào làng gần đó, khoảng 30 phút sau quay lại với hơn chục người dân địa phương, mang theo đèn pin và cả những nụ cười rất thật.

Trong ánh đèn leo lét giữa màn mưa, tiếng nói cười pha lẫn tiếng bùn lầy sục sạo, chúng tôi cùng nhau đẩy xe. Không còn khoảng cách “người Việt – người Burundi”, không còn vị trí “quản lý – nhân viên”. Tất cả chỉ là những con người cùng chung một mục tiêu. Khoảnh khắc chiếc xe bật lên khỏi vũng lầy, bánh quay mạnh và lao về phía trước, cả nhóm vỡ òa. Tôi vẫn nhớ rõ ánh mắt Sylvere lúc đó – vừa mệt, vừa vui, vừa tự hào.

Những người đồng nghiệp sở tại dễ thương của tôi

Trong gần 7 năm Công tác ở Burundi, tôi đã đi qua nhiều nơi: từ Bujumbura nhộn nhịp ven hồ, đến Gitega – cố đô yên bình, hay những vùng nông thôn xa xôi nơi người dân sống chủ yếu bằng nông nghiệp.

Burundi không giàu có, nhưng có một nhịp sống rất “chậm” và chân thành. Buổi sáng, người dân đi bộ hàng cây số ra chợ, mang theo chuối, khoai, cà phê. Trẻ em mặc đồng phục cũ kỹ nhưng luôn nở nụ cười. Buổi tối, cả gia đình quây quần bên ánh đèn dầu. Khí hậu nơi đây hai mùa rõ rệt: mùa khô nắng gắt, đất nứt nẻ; mùa mưa thì đường sá lầy lội, di chuyển vô cùng khó khăn.

Nhưng chính trong điều kiện đó, tôi thấy rõ khả năng thích nghi của người Viettel. Anh em chúng tôi học cách ăn ugali (món bột ngô truyền thống), học vài câu tiếng Kirundi để giao tiếp, quen với việc mất điện, mất nước, và cả việc làm việc trong điều kiện thiếu thốn. Nhưng đổi lại, chúng tôi nhận được sự tin tưởng và tình cảm của người dân địa phương.

Sau tình huống “sa lầy” hôm đó, tôi nhận ra một điều: tài sản lớn nhất mà chúng tôi quản lý không chỉ là trạm phát sóng, thiết bị hay con số đầu tư – mà chính là niềm tin. Niềm tin của đồng nghiệp, của người dân, và của chính bản thân mình vào những giá trị mà Viettel mang theo. Văn hóa Viettel – “thích nghi nhanh, quyết liệt, gắn bó như gia đình” – không phải khẩu hiệu, mà được thể hiện rõ nhất trong những tình huống khó khăn như vậy.

Tôi học được rằng muốn làm tốt ở môi trường quốc tế, phải thực sự tôn trọng và hòa nhập với văn hóa địa phương, muốn quản lý tốt tài sản, phải bắt đầu từ việc xây dựng trách nhiệm và niềm tin nơi con người và đôi khi, những khoảnh khắc “lấm bùn” lại chính là lúc con người ta trưởng thành rõ nhất.

Giờ đây, khi đã rời Burundi, mỗi khi nhớ lại, tôi không nhớ những con số đầu tư hay báo cáo tài chính. Tôi nhớ ánh đèn giữa cơn mưa, nhớ tiếng cười của Sylvere, và nhớ cảm giác tự hào khi mình là một phần của hành trình Viettel ở châu Phi.

Đó không chỉ là một kỷ niệm – mà là một phần thanh xuân rất thật. Có những kỷ niệm ở Burundi không gắn với những con số đầu tư hay dự án lớn, mà lại in sâu bởi một khoảnh khắc rất đời thường – khoảnh khắc mà mình nhận ra, ở nơi xa hàng nghìn cây số, anh em Viettel chính là “người thân” của nhau.

Từ một lần sa lầy ở Burundi, tôi học được điều quý giá nhất

11:44 - 30.03.2026

Bài viết cùng chuyên mục

Bài viết cùng chuyên mục